του Γιώργου Καπόπουλου
Την επαύριον της εκλογής Τραμπ η Μέρκελ έσπευσε να υπογραμμίσει ότι οι Συμμαχίες και πιο συγκεκριμένα η Διατλαντική Σχέση ΗΠΑ -Ευρώπης εδράζονται σε κοινό παρονομαστή δημοκρατικών αξιών. Ακολούθησε το τετ α τετ δείπνο του απερχόμενου Ομπάμα στα μέσα Νοεμβρίου στο Βερολίνο με την καγκελάριο, το οποίο ερμηνεύθηκε ή καλύτερα εκλαϊκεύτηκε ως παράδοση της σκυτάλης της ηγεσίας της Δημοκρατικής Δύσης από την Ουάσιγκτον στο Βερολίνο.
Μια εικόνα, ούτως ή άλλως, εξωπραγματική, καθώς οι συγκρούσεις ΗΠΑ - Γερμανίας στην οκταετία Ομπάμα κλιμακώθηκαν σε σημείο παροξυσμού, με χαρακτηριστικές περιπτώσεις τις συνεχείς δημόσιες συγκρούσεις του Σόιμπλε με τους Αμερικανούς ομολόγους του Γκάιτνερ και Λιού για τη διαχείριση της κρίσης στην Ευρωζώνη, αλλά και τα εξοντωτικά πρόστιμα των αμερικανικών δικαστικών αρχών στη Siemens, τη Volkswagen και την Deutsche Bank.
Στη συνάντησή τους που επρόκειτο να γίνει σήμερα στον Λευκό Οίκο, αλλά αναβλήθηκε λόγω κακοκαιρίας για την Παρασκευή, Τραμπ και Μέρκελ θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια, για σταθεροποίηση των διμερών σχέσεων με ορίζοντα το φθινόπωρο: Η μεν καγκελάριος δεν επιθυμεί άνοιγμα νέων μετώπων εν όψει των εκλογών του Σεπτέμβριο στη Γερμανία, αλλά και της αβεβαιότητας για την έκβαση της εκλογικής αναμέτρησης στη Γαλλία τον Απρίλιο - Μάιο, ο δε ένοικος του Λευκού Οίκου έχει στείλει σαφές μήνυμα ότι έχει επιβραδύνει, αν δεν έχει παγώσει, το σύνολο σχεδόν των ανατρεπτικών του εξαγγελιών στην εξωτερική πολιτική, μέχρι να σταθεροποιήσει την πολιτική του κυριαρχία, μέχρι να απομακρύνει και να ματαιώσει κάθε προσπάθεια και σενάριο θεσμικής του αμφισβήτησης.
Η κρίση εμπιστοσύνης στις σχέσεις ΗΠΑ-Γερμανίας μπορεί να κορυφώθηκε επί Ομπάμα και να εισήλθε σε περίοδο ενισχυμένης αβεβαιότητας με την εκλογή Τραμπ, αλλά οι ρίζες της φθάνουν την εποχή της ενοποίησης των δύο γερμανικών κρατών το 1990.
Στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’90, δύο πρόεδροι των ΗΠΑ πρώτος ο Τζορτζ Μπους πατήρ και δεύτερος ο Μπιλ Κλίντον προσέφεραν στην Ενιαία Γερμανία τον ρόλο του προνομιακού συμμάχου των ΗΠΑ, με τη διατύπωση partners in Leadership, συνεταίροι στην ηγεμονία. Επί της ουσίας η Ουάσιγκτον προσέφερε στο Βερολίνο τον ρόλο, τα πλεονεκτήματα, αλλά και το κόστος και τις υποχρεώσεις του υπ’ αριθμόν 2 στην ιεραρχία ισχύος της Δύσης.
Η γερμανική πολιτική ελίτ και επί Κολ μέχρι το 1998 και επί Σρέντερ στην περίοδο 1998-2005 είχε διαφορετική ιεράρχηση προτεραιοτήτων, καθώς δεν υπήρχε πλέον απειλή εξ Ανατολών, ούτε προφανές όφελος από τη συνεργασία με τον μονομερή παρεμβατισμό των ΗΠΑ. Επεδίωξε ως επικεφαλής της Ε.Ε. μια ισορροπία ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Ρωσία και όχι μόνον.
Η Γερμανία του Σρεντερ μαζί με τη Γαλλία του Σιράκ την άνοιξη του 2003 συγκρούσθηκαν μετωπικά με τον Τζορτζ Μπους υιό και την προοπτική εισβολής στο Ιράκ και αναζήτησαν την ευκαιρία πλήρους αμυντικής και πολιτικής χειραφέτησης της Ευρώπης από το ΝΑΤΟ, φθάνοντας μέχρι του σημείου να εγκαινιάσουν τριμερείς συναντήσεις κορυφής με τη Ρωσία του Πούτιν.
Παρά τη φιλοαμερικανική στάση της Μέρκελ στην αντιπολίτευση όταν έψεγε τον Σρέντερ για την επιδείνωση των διμερών σχέσεων με τις ΗΠΑ ως καγκελάριος του Μεγάλου Συνασπισμού συνέχισε στη γραμμή του προκατόχου της την πολιτική ισορροπιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας, με κορυφαία στιγμή το κοινό Βέτο Μέρκελ - Σαρκοζί στη συνεργασία Γεωργίας - Ουκρανίας με το ΝΑΤΟ στη Σύνοδο Κορυφής της Ατλαντικής Συμμαχίας στο Βουκουρέστι την άνοιξη του 2008.
Μετά το 2008 το μέτωπο σύγκρουσης ΗΠΑ - Γερμανίας επικεντρώθηκε στην απόκλιση του Βερολίνου από τη συνταγή της ποσοτικής χαλάρωσης που επέλεξε η αμερικανική πλευρά για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης με την αυστηρή δημοσιονομική λιτότητα να προσλαμβάνεται από την Ουάσιγκτον ως επικίνδυνη υπονόμευση των εύθραυστων ισορροπιών της παγκόσμιας οικονομίας.
Για τον παραπάνω λόγο το βραχυκύκλωμα στις σχέσεις Μέρκελ - Πούτιν λόγω Ουκρανίας μετά το τέλος του 2013 δεν οδήγησε σε επαναπροσέγγιση Ουάσιγκτον - Βερολίνου.
Απρόθυμος συνεταίρος
Στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του '90 δύο πρόεδροι των ΗΠΑ, πρώτος ο Τζορτζ Μπους πατήρ και δεύτερος ο Μπιλ Κλίντον προσέφεραν στην Ενιαία Γερμανία τον ρόλο του προνομιακού συμμάχου των ΗΠΑ, με τη διατύπωση partners in Leadership, συνεταίροι στην Ηγεμονία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου