Νέα Πολιτική
του Στάθη Καραπάνου*
Στις 4 και 5 Σεπτεμβρίου, η πόλη Χανγκτζόου της Κίνας (έδρα του κινεζικού κολοσσού Αλιμπάμπα) φιλοξένησε την σύνοδο κορυφής των G20, όπου για ενδέκατη φορά οι ηγέτες των ισχυρoτέρων οικονομικά χωρών του πλανήτη συναντιούνται προκειμένου να συμφωνήσουν προτεραιότητες και λύσεις για τα παγκόσμια προβλήματα. Η σύνοδος κρατάει δύο μόλις ημέρες, οι προετοιμασίες όμως διαρκούν πολύ περισσότερο. Η Κίνα φρόντισε η πόλη να φορέσει τα καλά της, κλείνοντας εργοστάσια για να επιστρέψει το γαλάζιο του ουρανού και εκκενώνοντας την πόλη από το εν τρίτο του πληθυσμού της. Οι διακρατικές συζητήσεις γίνονται επίσης κατά την διάρκεια των μηνών που προηγούνται της συνόδου, αφήνοντας για το τέλος τις τυπικές ανακοινώσεις. Την σύνοδο στόλισαν και «πυροτεχνήματα», με την Νότιο Κορέα να εκτοξεύει δύο πυραύλους που προσγειώθηκαν στην θάλασσα, με σκοπό να υπενθυμίσει την παρουσία της στους ισχυρούς του πλανήτη.
Θέλοντας να επιβεβαιώσει τον ανανεωμένο της διεθνή πολιτικό ρόλο, η Κίνα επιθυμούσε το «δικό της» G20 να αφήσει ένα στίγμα, να θεωρηθεί η αρχή μιας νέας παγκόσμιας πορείας. Οι προσδοκίες της εν μέρει ικανοποιήθηκαν, από τη στιγμή που γίνεται ήδη συζήτηση περί «Hangzhou consensus» και «νέας βιομηχανικής επανάστασης». Λέξη κλειδί είναι η «κοινή και συγκροτημένη ανάπτυξη». Το G20 θέλει η ανάπτυξη των επόμενων χρόνων να είναι βιώσιμη και όχι αποκλειστική για ένα μόνο μέρος του πλανήτη. O παράγοντας που θα κινήσει αυτήν την «νέα βιομηχανική επανάσταση» είναι η καινοτομία. Με άλλα λόγια, ενώ όλοι επιμένουν στην ανάγκη εκβιομηχάνισης της Αφρικής, κομβικής σημασίας θεωρούνται απεναντίας οι επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες και η εξισορρόπηση των δυνατοτήτων που χωρίζουν το ανεπτυγμένο από το υπανάπτυκτο τμήμα της γης.
Σε αυτό το όραμα η Κίνα παίζει έναν ενδιάμεσο ρόλο, τόσο της υπερδύναμης όσο και του στυλοβάτη των ανερχομένων χωρών. Με αυτόν τον ρόλο σχετίζεται και η υποτιθέμενη προθυμία του G20 να αναθεωρήσει τους μηχανισμούς της παγκόσμιας διακυβέρνησης, κάτι στο οποίο η Κίνα επιμένει εδώ και καιρό. Ανακοινώθηκε πως πρέπει να ανανεωθεί ο ρόλος των αναπτυσσόμενων οικονομιών σε διεθνείς οργανισμούς όπως το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα. Μέχρι στιγμής το αμερικανικό Κογκρέσο εμπόδιζε σθεναρά μια τέτοιου είδους εξέλιξη. Ακόμη σημαντικότερο, δηλώθηκε πως πρέπει να ξεπερασθεί η ιδεολογία της λιτότητας, περνώντας σε περισσότερο επεκτατικές νομισματικές πολιτικές. Αυτή είναι μια προσπάθεια που έχει ως κύριο υποστηρικτή τον Ομπάμα, ενώ θα φανεί πως θα αντιδράσει σε αυτήν η Γερμανία, ακρίτας της φιλοσοφίας της λιτότητας.
Οι μεγάλες δυνάμεις φαίνεται λοιπόν να θέλουν να προχωρήσουν σε μια φάση μεγαλύτερου συντονισμού μεταξύ των διαφόρων οικονομιών. Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ δήλωσε πως το G20 πρέπει να παίξει ακριβώς αυτόν τον ρόλο του συντονιστεί, σε βάθος χρόνου. Το να συζητούνται τα θέματα που ενώνουν, είναι η γνωστή πλέον διπλωματική στρατηγική της Κίνας, αποφεύγοντας αυτά στα οποία υπάρχουν τριβές, τα οποία δεν είναι και λίγα: ανθρώπινα δικαιώματα, κυβερνο-κατασκοπεία, εντάσεις στη Νότια Θάλασσα της Κίνας, το άνοιγμα των αγορών και άλλα. Παρά ταύτα, στο περιθώριο της συνόδου, Ομπάμα και Σι υπέγραψαν την σημαντικότατη συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, που με την συμβολή των δύο χωρών που ρυπαίνουν περισσότερο απ’ όλους τον πλανήτη, έχει περισσότερες πιθανότητες να παράγει αποτελέσματα.
Το G20 του 2017 θα φιλοξενηθεί στο Αμβούργο της Γερμανίας. Εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, η Μέρκελ και ο Σι Τζινπίνγκ θα παραβρεθούν. Ο Ομπάμα σίγουρα όχι και αυτό μπορεί να κάνει τη διαφορά.
* Σινολόγος, βοηθός ερευνητή στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νάπολης «L’Orientale»
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου