Οι εξουσιολάγνοι πολιτικοί σπανίως δικαιώθηκαν από την Ιστορία. Αντιθέτως, κάποιοι τελείωσαν πολύ άδοξα την ζωή τους
του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου
Η ιστορία της εξουσιολαγνείας είναι μακραίωνη, έχει περιγραφεί από διάσημους στοχαστές και πολιτικούς και, βεβαίως, στην πορεία της προκάλεσε τις μεγαλύτερες καταστροφές στην ανθρωπότητα. Ο λόγος είναι απλός. Οι εξουσιολάγνοι άρχοντες, βασιλείς, δικτάτορες και πολιτικοί είναι αδίστακτοι, στυγνοί, δημαγωγοί και γεμάτοι μίσος για τον άνθρωπο. Η περιφρόνηση και η απέχθεια που έχουν απέναντι στον άλλον είναι κύριο γνώρισμά τους –ιδιαίτερα δε όταν πρόκειται γι αυτό που αποκαλούν «λαό». Γι αυτούς, ο λαός δεν είναι τίποτε περισσότερο από «υποτακτικοί», «υπήκοοι», μία μάζα αλαλαζόντων κυμβάλων, που το μόνο που θέλουν είναι μύθους. Όμως, για τους εξουσιολάγνους, ο μύθος αποτελεί έναν κλειστό κόσμο παραστάσεων και εντυπώσεων με αναγκαστικό κύρος, ένα ολικό σύστημα γνώσεως, που απαιτεί καθολική συμμόρφωση και υποταγή. Άρα, ο μύθος είναι υποβοηθητικός της ανόδου στην εξουσία και της παραμονής σε αυτήν.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό των εξουσιολάγνων ηγετών είναι η μοναδική τους ικανότητα να δημιουργούν ανορθόλογες συμπεριφορές και να αξιοποιούν την συλλογική ανοησία που προκύπτει από αυτές. Μία σημαντική επιστημονική προσέγγιση του θέματος αυτού έγινε από τον Γάλλο εθνολόγο και ψυχολόγο Γουσταύο Λε Μπον, ο οποίος, στο βιβλίο του «Η Ψυχολογία των Μαζών», το 1895, ερμηνεύοντας τον αντίκτυπο των μεγάλων κοινωνικοπολιτικών μεταβολών στην Γαλλία του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα, θεμελίωνε την θεωρία του για την επίδραση της μάζας στην ψυχολογία του ατόμου, θέτοντας τις βάσεις για την επιστήμη της Κοινωνικής Ψυχολογίας.
Σύμφωνα με τον Λε Μπον, η μάζα δεν αποτελείται απλά από το σύνολο των επί μέρους ατόμων, κάθε ένα από τα οποία διατηρεί την οντότητά του. Για τον Λε Μπον η μάζα αποτελείται από άτομα που συγχωνεύονται σε μία ενιαία οντότητα σκέψης και συναισθήματος. Αν το άτομο χαρακτηρίζεται από την κριτική ικανότητα, την συνείδηση και την λογική, αν μπορεί να σκεφτεί και να αξιολογήσει τις καταστάσεις και την θέση του μέσα σε αυτές, στην μάζα όλα τα άτομα εξισώνονται προς τα κάτω. Παράλληλα, οι μάζες χρειάζονται έναν ηγέτη, ο οποίος δεν τις πείθει με την δύναμη των λογικών του επιχειρημάτων αλλά τις υπνωτίζει. Η επικοινωνία με την μάζα (προπαγάνδα) έχει μία ανορθολογική βάση, τις συλλογικές πεποιθήσεις, και –κυρίως– ένα εργαλείο, την υποβολή (άμεση ή από απόσταση). Η τελευταία συνίσταται στο να «βάζουμε» στο μυαλό του «μαζικού ανθρώπου» μία ιδέα και αυτός να αισθάνεται ότι την έχει σκεφτεί ο ίδιος, να ταυτίζεται με αυτήν.















