Όταν οι κεντρικές τράπεζες φτιάχνουν «φούσκες»

Γράφει ο Ceteris Paribus

Ενώ οι προειδοποιήσεις για νέες «φούσκες» που είναι έτοιμες να σκάσουν είναι πάγιο μοτίβο της διεθνούς αρθρογραφίας, αλλά και εκθέσεων θεσμικών, funds κ.λπ., αυτές τις μέρες προστέθηκαν στο δυσοίωνο χορό των προβλέψεων και τρεις ευρωπαϊκές κεντρικές τράπεζες. 

Όταν ακούμε για «φούσκες», το μυαλό μας πάει στις αγορές, που -το ξέρουμε πια καλά- ούτε αυτορυθμίζονται ούτε αυτοελέγχονται όσον αφορά την κερδοσκοπική βουλιμία. Η πικρή αλήθεια όμως είναι πως οι μεγάλοι κατασκευαστές… «φουσκών» είναι οι ίδιες οι κεντρικές τράπεζες!

Ιδού πώς και γιατί.

Όταν ο Γκρίνσπαν κατέληξε στον αγνωστικισμό…

Όσοι δογματικά, δηλαδή με ιδεολογική προσήλωση που δεν κλονίζεται από την ετυμηγορία των πραγματικών στοιχείων, πιστεύουν στη μεταφυσική ικανότητα των αγορών να αυτορυθμίζονται, θα έπρεπε να ακούσουν πιο προσεκτικά τον Άλαν Γκρίνσπαν. Ο σεβάσμιος αυτός κύριος διετέλεσε επικεφαλής της κεντρικής ομοσπονδιακής τράπεζας των ΗΠΑ, της παντοδύναμης FED, την κρίσιμη περίοδο πριν ξεσπάσει η κρίση του 2008. Για την προφανή αποτυχία του να προβλέψει τον κίνδυνο και να αποτρέψει μια τέτοια κρίση, ο κ. Γκρίνσπαν απολογήθηκε στις 23/10/2008 στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ με τα εξής λόγια:

«Έχω μια ιδεολογία. Φρονώ ότι η ελεύθερη ανταγωνιστική αγορά είναι μακράν ο καλύτερος τρόπος οργάνωσης της οικονομίας. Δοκιμάσαμε τη ρύθμιση, αλλά σε καμία περίπτωση δεν λειτούργησε αποτελεσματικά. (…) Ανακάλυψα ένα σφάλμα στο μοντέλο που θεωρούσα ότι καθορίζει τη δομή η οποία καθορίζει πώς λειτουργεί η πραγματικότητα. (…) Όσοι από εμάς είχαμε βασιστεί στο ίδιο συμφέρον των χρηματοπιστωτικών οργανισμών να προστατέψουν την καθαρή θέση των μετόχων τους, εμού συμπεριλαμβανομένου, είμαστε τόσο σοκαρισμένοι, ώστε ακόμη δυσκολευόμαστε να πιστέψουμε αυτό που συνέβη».

Ήταν ηλίθιος ο Greenspan;

analyst

Το γεγονός ότι, το ίδιο το χρηματοπιστωτικό σύστημα μπορεί να ακολουθεί μία δική του ασταθή ζωή, να λειτουργεί σε κύκλους, καθώς επίσης να χάνεται ο έλεγχος του, με αποτέλεσμα να προκαλούνται τεράστιες ζημίες, δεν ήταν κατανοητό

του Άρη Οικονόμου

Ο κεντρικός τραπεζίτης των Η.Π.Α., ερωτηθείς το 2005 σχετικά με το εάν υπάρχει φούσκα ακινήτων στην αγορά, απάντησε με το εξής καταπληκτικό: «Υπάρχει μόνο λίγος αφρός εδώ και εκεί».

Σαν αποτέλεσμα του γεγονότος αυτού, όταν ένα έτος αργότερα ολοκληρώθηκε η μεγαλύτερη άνοδος των τιμών των ακινήτων στην ιστορία των Η.Π.Α., οπότε ξεκίνησε η απότομη πτώση, αναρωτήθηκαν αρκετοί εάν ήταν ανόητος.

Πόσο μάλλον όταν δύο χρόνια μετά ακολούθησε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, η οποία απείλησε τόσο το σύστημα, όσο και την οικονομία, με την απόλυτη κατάρρευση (σε ολόκληρο σχεδόν τον πλανήτη).

Στο γράφημα που παραθέτουμε φαίνεται η εξέλιξη των τιμών των ακινήτων των Η.Π.Α. από το 1976, σε σχέση με το μέσο οικογενειακό αμερικανικό εισόδημα. Από το γράφημα αυτό αποδεικνύεται ότι, η φράση του κ. Greenspan ειπώθηκε στο υψηλότερο σημείο της ανόδου των τιμών. Το γεγονός αυτό τεκμηριώνει την αμφιβολία πολλών ανθρώπων, όσον αφορά την εξυπνάδα του, παρά το ότι διεύθυνε τη Fed για 18 συνεχή έτη.

Γκρήνσπαν, Ροθστσάϊλντ και … εμείς

του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη

Ήταν πριν λίγες μόνον ημέρες που ο Αλαν Γκρήνσπαν, ιστορικός Πρόεδρος της Fed/της Αμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας επί μια εικοσαετία (1987-2006) και γνωστός για τον χρησμό του περί irrational exuberance/παράλογου ενθουσιασμού των αγορών στο μέσο της φούσκας των dotcoms/των αναδυόμενων εταιρειών της ψηφιακής ζούρλιας της δεκαετίας του ΄90 (η οποία έστιασε στο τέλος της δεκαετίας εκείνης), προειδοποιούσε ότι τα μακροπρόθεσμα επιτόκια στις τωρινές διεθνείς αγορές ομολόγων δεν είναι δυνατόν να διατηρηθούν για πολύ ακόμη σε τόσο χαμηλά επίπεδα. Γι αυτόν, μπορεί σήμερα να μην υπάρχει «φούσκα» στις τιμές των μετοχών (αν και ρεκόρ σπάνε, το ένα μετά το άλλο, στην Wall Street), όμως σίγουρα υπάρχει φούσκα στα ομόλογα. Ο όγκος κεφαλαίων που έχει «παραχθεί» διεθνώς από την αντισυμβατική νομισματική πολιτική δέκα χρόνων – την μάθαμε και στην Ελλάδα, με το άγχος να ενταχθούμε στην ποσοτική χαλάρωση/Q.E. – εχει δημιουργήσει σημαντική στρέβλωση στις αγορές. Όταν έρθει η διόρθωση, θα είναι μεγάλη.

Αν όμως αυτή η πελώρια αγορά ομολόγων τρανταχτεί – και για τον Γκρήνσπαν το «αν» σημαίνει πλέον «πότε», πόσο γρήγορα – και οι μετοχικές αξίες θα πληγούν. Σχετικά άμεσα, δε, καθώς πλέον οι διεθνείς χρηματιστηριακές συναλλαγές γίνονται κατά μεγάλο μέρος με βάση αυτοματοποιοημένες εντολές προγραμμάτων – και ένα από τα κυρίαρχα μοντέλα «λέει» ότι όσο οι αγορές ομολόγων τρέχουν ταχύτερα από εκείνες των μετοχών, τόσο η επένδυση σε μετοχές είναι ασφαλής (ακόμη κι αν οι τελευταίες κινούνται σε ιστορικά υψηλά). Όταν όμως, με άνοδο των επιτοκίων από τις Κεντρικές Τράπεζες, οι αποδόσεις των ομολόγων «φύγουν», τότε η έξοδος από τις μετοχές κινδυνεύει να θυμίζει σκάσιμο φούσκας. Ανάλογη με του Γκρήνσπαν ήταν η προσέγγιση των Ντέηβιντ Κόστιν επικεφαλής οικονομολόγου της Goldman Sachs, επίσης προ ημερών. Ακολουθούν κι άλλοι. Και ύστερα… ανέβηκε η πληροφορία ότι ο λόρδος Τζέηκομπ Ροθστσάϊλντ, πάντως με το fund RIT Capital Partners το οποίο τρέχει, προχωρεί σε μείωση του ποσοστού κεφαλαίων που διατηρεί σε μετοχές, στρεφόμενος σε διακράτηση ρευστών. (Βέβαια ο Τζέηκομπ Ροθστσάϊλντ δεν βγήκε πάντα κερδισμένος με τις προβλέψεις του. 

Greenspan (FED)-Dimon (JP Morgan) προβλέπουν κατάρρευση ομολόγων και παγκόσμιο κραχ

iskra

Ο Alan Greenspan, πρώην πρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ είναι βαθύς γνώστης των αγορών, ίσως από τους δυο-τρεις κορυφαίους στον κόσμο, ενώ μετράει πολύ τα λόγια του.

Ο Jamie Dimnon, Διευθύνων Σύμβουλος της μεγαλύτερης Τράπεζας των ΗΠΑ (JP Morgan), έχει άμεση εμπειρία των διεθνών οικονομικών εξελίξεων.

Όταν και οι δυο κρίνουν ως γιγάντια (!) φούσκα την αγορά ομολόγων, δίνουν ένα μήνυμα με ένα δίλημμα: είτε οργανωμένο ξεφούσκωμα των ομολόγων με οδυνηρές συνέπειες είτε κατάρρευση τους με ταυτόχρονο παγκόσμιο κραχ.

Φυσικά, στην Ελλάδα για άλλη μια φορά καθεύδουμε, ενώ ο πλανήτης δεν διαθέτει σοβαρούς ηγέτες!

Τέλεια συνταγή για τα χειρότερα.

Οι Ηθικοί Αυτουργοί

iskra

του Σπύρου Στάλια*

Ο Alan Greenspan ήταν από το 1987 έως το 2006 ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ (FED). Ήταν ο άνθρωπος που επέβαλε στον κόσμο την ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων, ο άνθρωπος που εισηγήθηκε και πέτυχε την κατάργηση κάθε κανονισμού στη λειτουργία του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος, ο άνθρωπος που υπέδειξε στα πανεπιστήμια να διδάσκουν τους φοιτητές ότι οι ελεύθερες αγορές πάντα τιμολογούν σωστά οτιδήποτε τιμολογείται, είναι ο άνθρωπος που έπεισε ότι οι κρίσεις είναι παρελθόν για τον καπιταλισμό, και τέλος είναι ο άνθρωπος που έκανε τον Πρόεδρο Bill Clinton να πει την διάσημη φράση τότε (1996) ότι ‘η εποχή των μεγάλων κυβερνήσεων τελείωσε’. Όλα τα παραπάνω, σύμφωνα με τον Alan Greenspan πατέρα σου σύγχρονου νεοφιλελευθερισμού, θα μας οδηγούσαν στην ανάπτυξη και στην καθολική ευημερία.

Σε πείσμα της αισιοδοξίας του Alan Greenspan και των άλλων νεοφιλελεύθερων αντί να οδηγηθούμε στην καθολική ευημερία φτάσαμε σε κρίση το 2008, μετά από ένα όργιο κερδοσκοπίας από πλευράς του τραπεζικού συστήματος, στην μεγαλύτερη κρίση από το 1929.

Στις 23 Οκτωβρίου του 2008 όταν κλήθηκε σε Επιτροπή του Κογκρέσου να δώσει την ερμηνεία του γιατί η κρίση επισυνέβη, σε αντίθεση με ότι πίστευε, παραδέχτηκε ότι είχε υπερεκτίμηση την ικανότητα των αγορών να αυτορρυθμίζονται και ότι ποτέ δεν πίστευε ότι η κατάργηση κάθε ρυθμιστικού κανονισμού λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος θα απελευθέρωνε τέτοιες καταστροφικές δυνάμεις στην οικονομία.

ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΖΩΝΗΣ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Ο GREENSPAN

iskra

ΑΜΕΣΑ Η ΑΥΞΗΣΗ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΑΠΌ ΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΩΝ ΗΠΑ

Ο Alan Greenspan δεν διετέλεσε απλώς πρόεδρος της Κεντρικής Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ αλλά είναι και ένας από τους πλέον έγκυρους, έμπειρους και διεισδυτικούς οικονομικούς αναλυτές των διεθνών και αμερικανικών οικονομικών εξελίξεων.

Ο Alan Greenspan, λίγες μέρες μετά τον Joseph Stiglitz, είναι ο δεύτερος επιφανής οικονομολόγος που το τελευταίο διάστημα προβλέπει κατηγορηματικά ότι η ευρωζώνη δεν έχει μέλλον.

Και όμως στην Ελλάδα της κρίσης και της γενικής λεηλασίας αυτή η δημόσια συζήτηση για το ευρώθεωρείται ακόμα, περίπου, παράνομη!

Κάθε άλλο παρά αισιόδοξος για το μέλλον της Ευρωζώνης εμφανίστηκε ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, Alan Greenspan.

Ο Greenspan προβλέπει διάλυση της ζώνης του ευρώ, ενώ όσον αφορά τις επόμενες κινήσεις της Fed, εκτιμά ότι θα προχωρήσει άμεσα σε αύξηση επιτοκίων.

Ειδικότερα, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο ραδιόφωνο του Bloomberg, η οποία θα μεταδοθεί το επόμενο διάστημα, ο πρώην διοικητής της Fed, εκτίμησε ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα θα αυξήσει τα επιτόκια άμεσα, ενδεχομένως και ραγδαία.

Ο Greenspan εκτίμησε ότι η Fed δεν μπορεί να διατηρήσει αυτά τα επίπεδα των επιτοκίων για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Στη δίνη του BREXIT: Ο αμερικανός πρόεδρος έχρησε αυτοκράτειρα της ΕΕ την καγκελάριο, η οποία θα θελήσει να σταυρώσει τη Βρετανία, για να μην τολμήσει την έξοδο καμία άλλη χώρα

analyst

Αρκετοί, μεταξύ των οποίων και ο A. Greenspan, ο οποίος θεωρεί πως πρόκειται για τη χειρότερη ιστορική περίοδο που θυμάται, ισχυρίζονται ότι,η απόφαση εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ θα λειτουργήσει ως ένας μαύρος κύκνος στα χρηματιστήρια – σαν εκείνο το αναπάντεχο γεγονός δηλαδή, το εντελώς απρόβλεπτο, το οποίο θα σηματοδοτήσει το ξεκίνημα ενός παγκοσμίου κραχ τεραστίων διαστάσεων.

Ο ίδιος αναφέρει ότι, η Ελλάδα δεν θα μείνει για πολύ ακόμη στην Ευρωζώνη – κάτι που δεν απέχει ίσως από την πραγματικότητα,κρίνοντας από την πρόσφατη, νέα πτώση των πωλήσεων λιανικής σχεδόν κατά 10%, από τις απαισιόδοξες προβλέψεις για τα τουριστικά έσοδα, καθώς επίσης από τη συνεχιζόμενη μείωση των τραπεζικών καταθέσεων.

Το γεγονός αυτό αφενός μεν καθιστά τις τράπεζες πολύ πιο αδύναμες, αφετέρου δεν επιτρέπει το δανεισμό της πραγματικής οικονομίας – οπότε είναι σχεδόν αδύνατες οι επενδύσεις, άρα η ανάπτυξη κοκ. Με δεδομένη δε τη χθεσινή πτώση των μετοχών τους στο ναδίρ (-30%), οι προοπτικές τους επιδεινώνονται – ενώ τυχόν επικύρωση της χρεοκοπίας της Μαρινόπουλος θα προκαλέσει ένα νέο, μεγάλο σεισμό στην Ελλάδα.

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΓΩΝΙΖΕΤΑΙ ΝΑ ΑΠΟΤΡΕΨΕΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

iskra

Του ALAN GREENSPAN*  

Το διεθνές σύστημα αγωνίζεται να αποτρέψει την καταστροφήανέφερε ο Alan Greenspan ο πρώην επικεφαλής της FED τηςαμερικανικής Κεντρικής Τράπεζας σε συνέντευξη του.

Το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε δύσκολη θέση, διότι η παραγωγικότητα έχει μειωθεί, οι επενδύσεις σε κεφάλαιο κινούνται κάτω του μέσου όρου επειδή οι managers των επιχειρήσεων αισθάνονται ανασφάλεια για το μέλλον.

Ο Alan Greenspan επανήλθε προειδοποιώντας σχετικά με την κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας.

Έχουμε ένα παγκόσμιο πρόβλημα που ονομάζεται χαμηλή παραγωγικότητα και δεν αφορά μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά είναι λίγο πολύ φαινόμενο όλου του πλανήτη.

Οι πληθυσμοί στον δυτικό κόσμο γηράσκουν ενώ δεν υπάρχουν επαρκείς πόροι για να χρηματοδοτήσουν την αύξηση της παραγωγικότητας.

Το σύστημα σταδιακά θα προσαρμοστεί από τα πλεονάσματα στα ελλείμματα.