Ένα ΔΝΤ για τον ιδιωτικό τομέα

analyst

Θα ήταν σωστή η ίδρυση ενός κρατικού οργανισμού, στελεχωμένου με επιστήμονες διαφόρων κλάδων, με στόχο τη στήριξη των υπερχρεωμένων επιχειρήσεων και νοικοκυριών – όπου αφενός μεν θα τους παρείχε χαμηλότοκα δάνεια για να μη χρεοκοπήσουν, αφετέρου θα τους προσέφερε οικονομικές νομικές και λοιπές συμβουλές.

.Επικαιρότητα

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Μετά την ενδοτική κατά την άποψη μας παράδοση του ονόματος της Μακεδονίας, η οποία είναι συνώνυμη με τον απόλυτο εξευτελισμό των Ελλήνων αφού δεν τους επετράπη καν το δημοψήφισμα επ’ αυτού, ο «συσκοτισμός» του πλήθους συνεχίζεται – με τη συζήτηση για την έγκριση της εισόδου των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ, η οποία ουσιαστικά μας είναι αδιάφορη, καθώς επίσης με τις νέες διαπιστώσεις, σύμφωνα με τις οποίες η Ελλάδα δεν μπορεί να εμποδίσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της χώρας στην ΕΕ, παρά τις αντίθετες διαβεβαιώσεις του κ. Μητσοτάκη.

Εκτός αυτού η επικαιρότητα εμπλουτίζεται με το θέμα των αποστατών και των ΑΝΕΛ, έτσι ώστε ο «ετερόκλητος όχλος» να αποπροσανατολίζεται ακόμη περισσότερο – ενώ ορισμένοι έχουν την ελπίδα πως μπορεί η συμφωνία της Πρέσπας να ακυρωθεί ή να «λυθεί», θεωρώντας προτάσεις όπως αυτή που αναφέραμε αδιάφορες (πηγή). Για να συμβεί όμως κάτι τέτοιο, θα πρέπει μία ελληνική κυβέρνηση να επιδιώξει την ακύρωση, συγκρουόμενη με τις Η.Π.Α. και με τη Γερμανία – κάτι που δεν προβλέπουμε να συμβεί ποτέ, κρίνοντας από αυτούς που μονοπωλούν τα τελευταία χρόνια την εξουσία, «πλημμυρισμένοι» με σκάνδαλα διαφθοράς, με χρέη και με ανεξόφλητα «γραμμάτια».

Ένα ευχέλαιο για τον ιδιωτικό τομέα

του Μάκη Ανδρονόπουλου

Είναι αλήθεια πως ποτέ στην Ελλάδα ο ιδιωτικός τομέας δεν απήλαυσε ένα θεσμικό, φορολογικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο ανάλογο με εκείνο των ανταγωνιστών του, με αποτέλεσμα να έχει ένα χρόνιο μειονέκτημα που εξελίχθηκε σε μόνιμη παθογένεια. Αυτή είναι η καλή εξήγηση της πραγματικότητας. Υπάρχει και η κακή. Συστηματική φοροδιαφυγή, εισφοροδιαφυγή, εξαγωγή κεφαλαίων, μίζες, υπερτιμολογήσεις, διαφθορά κ.ο.κ. Είναι απορίας άξιον η Ελλάδα της οκταετούς βιοπολιτικής των μνημονίων που πρωταγωνίστησε παγκοσμίως στις -έστω αναγκαστικές- μεταρρυθμίσεις και τα «καθαρά» δημοσιονομικά, να πέφτει πάλι τέσσερις θέσεις στον δείκτη ανταγωνιστικότητας κάτω από τη Ρουμανία, τη Βουλγαρία, την Κύπρο και τη Μάλτα.

Σύμφωνα το World Economic Forum, η χώρα μας κατέλαβε την 57η θέση διεθνώς, με συνολική αξιολόγηση 62,1 και καταγράφει χαμηλή βαθμολογία για τους αδύναμους θεσμούς, τις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, το χρηματοπιστωτικό σύστημα, τη δυναμική των επιχειρήσεων αλλά και την αδυναμία διαχείρισης της διαδικασίας καινοτομίας, από την παραγωγή της ιδέας έως την εμπορευματοποίηση ενός προϊόντος.

Η αλήθεια είναι πως στη διαχείριση της καινοτομίας έχουμε να επιδείξουμε «επιτυχίες», ιδιαίτερα στον χρηματο-οικονομικό τομέα, όπως προκύπτει τελευταία από την υπόθεση της Folli Follie ή για πως το 1,2 δισ. ευρώ δάνεια της Μαρινόπουλος γίνονται ζωή χαρισάμενη στη Φλώριντα, ή τα χρέη του ΔΟΛ και τη βίλα με τον εξωτικό κήπο στο Πόρτο Χέλι… ή τα χρέη της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ που δεν πληρώνονται… αλλά και τα Da Capo που ασελγούν επί της ΔΕΗ. Είναι ακόμη και τα «πιράνχας» νέας σοδειάς που πληρώνουν τους υπαλλήλους τους με κουπόνια.

Η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία και η αμερικανική αγκαλιά

του Κώστα Μελά

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο η σοσιαλδημοκρατία ακολούθησε σχεδόν πιστά στην εξωτερική πολιτική τις επιλογές της άρχουσας τάξης και των κρατικών παραδόσεων της δικής της χώρας. Επιλογές και παραδόσεις, οι οποίες είχαν διαμορφωθεί κατά κανόνα από τα συντηρητικά κόμματα ως αυθεντικών εκφραστών της κάθε εθνικής άρχουσας τάξης.

Την πρώτη μεταπολεμική περίοδο, μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του ’70, την σοσιαλδημοκρατία χαρακτηρίζει ένας ιδιότυπος κοινωνικός εθνικισμός. Παράλληλα, υιοθέτησε την κοινή ευρωπαϊκή προοπτική, η οποία θα αποτελούσε έναν κοινό ευρωπαϊκό οικονομικό χώρο ενταγμένο στο πλαίσιο της αμερικανικής γεωστρατηγικής ηγεμονίας και της αντιπαράθεσης των δύο συστημάτων.

Τα περισσότερα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα θεώρησαν τη δική τους κατάσταση τόσο θετικά ώστε ενστερνίστηκαν τον εθνικισμό. Άλλα είχαν επικεντρωθεί στην εφαρμογή του προγράμματός τους στην πατρίδα τους, χωρίς να ενδιαφέρονται για τις διεθνείς εξελίξεις. Ο διεθνισμός στην πράξη είναι πολύ δύσκολος.

H πρωτοβουλία για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία

Νέα Πολιτική

του Αντώνη Δ.Παπαγιαννίδη*

Να πάρουμε μιαν ανάσα και με κάτι που έχει γνήσια θετικό/εποικοδομητικό χαρακτήρα μέσα στον ορυμαγδό των αρνητικών/αποδομητικών της περιόδου. Αναφερόμαστε στην νομοθετική πρωτοβουλία που προχωράει – αλλά και στην τεχνική υποδομή που προετοιμάζεται: χωρίς υποβοηθητική υποδομή, οι νομοθετήσεις χρησιμεύουν κυρίως για μηντιακή προβολή και για τις αντίστοιχες δημόσιες σχέσεις – απο την αναπληρώτρια υπουργό Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ράνια Αντωνοπούλου, με επίκεντρο την κοινωνική οικονομία. Εναν τομέα  που, καταγεγραμμένος ως «τρίτος τομέας της οικονομίας» (δίπλα στον δημόσιο και τον ιδιωτικό) έχει διεξοδικά ιδεολογηθεί. έχει πολυσυζητηθεί και σ’ εμάς, εν πολλοίς «εκ μεταφράσεως» απο τα εν Εσπερία. έχει όμως και εν πολλοίς ταλαιπωρηθεί. Μια με τις παλιότερες εκείνες υποθέσεις της ΜΚΟ, (της εποχής του «Λεφτά υπάρχουν», που μόνο κακό έκαναν στον θεσμό), μια με τα αμείλικτα εμπόδια που έθεταν οι διαδικασίες (και οι αντίστοιχοι μανδαρίνοι: φορολογικοί, ασφαλιστικοί, διοικητικοί) σε κάθε πείραμα.

Με κάποια πειράματα «υψηλού προφίλ» από τον μηντιακό χώρο όπως η Εφημερίδα των Συντακτών ή κάποια αυτοδιαχειριζόμενα ραδιόφωνα, συν οι περιπτώσεις ΒΙ.ΜΕ και ΕΝΚΛΩ απο τον παραγωγικό τομέα, οι πρωτοβουλίες του κοινωνικού τομέα άρχισαν να διεκδικούν όχι απλώς την φαντασία αλλά και την πραγματικότητα, τώρα ακριβώς – στα χρόνια της κρίσης όπου όχι μόνον λεφτά, αλλά και διέξοδοι δεν υπάρχουν!

Στόχος η απορρύθμιση του Χώρου (2)

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Της Μαρίας Θ. Μάρκου

Στο προηγούμενο σημείωμα, έγραφα ότι η απορρύθμιση του χώρου είναι ουσιώδης για την εφαρμογή του νεοφιλελεύθερου προγράμματος, καθώς τα δυο πιο κρίσιμα σκέλη του -η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας κτήσης και η απρόσκοπτη ανάπτυξη των επιχειρηματικών στρατηγικών- προϋποθέτουν τη χαλάρωση των περιορισμών στην εκμετάλλευση της γης. Τέτοιοι περιορισμοί απορρέουν συνήθως από τις «χρήσεις γης», όπως αποκαλούν οι πολεοδόμοι το θεσμοποιημένο, σε κάθε περίπτωση, πρότυπο χωροθέτησης των δραστηριοτήτων. Σ’ αυτό το σημείωμα θα επιμείνω στη σημασία των χρήσεων γης. Το θέμα μπορεί να μοιάζει ειδικό, ωστόσο μια από τις πιο χαρακτηριστικές κορυφώσεις του μεταρρυθμιστικού οίστρου που τα μνημόνια επέβαλλαν στην Ελλάδα, είχε να κάνει με την εγκατάσταση, το καλοκαίρι του 2014, ενός νέου θεσμικού πλαισίου για το χωρικό σχεδιασμό και τις χρήσεις γης. Το προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ προέβλεπε την ανατροπή αυτού του θεσμικού πλαισίου. Ένα χρόνο μετά τις εκλογές, κάθε προσπάθεια σ’ αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να συναντά τη σταθερή άρνηση των δανειστών της χώρας, στο όνομα της αναγκαίας εξομάλυνσης του επενδυτικού περιβάλλοντος. Ίσως έχει λοιπόν νόημα να δούμε με ποιους όρους πραγματοποιείται αυτή η εξομάλυνση.

Οι πρακτικές ελέγχου των χρήσεων γης αναπτύχθηκαν στη διάρκεια του 20ού αιώνα, πάνω στην ιδέα ότι, παρεμβαίνοντας στη χωροθέτηση των δραστηριοτήτων, μπορούμε να περιορίσουμε τις ανταγωνιστικές πιέσεις και να ενισχύσουμε τις συνέργειες μεταξύ (ή στο εσωτερικό) τοπικών κοινοτήτων, να προστατέψουμε την ποιότητα ζωής, τους ευαίσθητους φυσικούς πόρους και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής, να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες του πληθυσμού και να προωθήσουμε την οικονομική ανάπτυξη. Το θεμιτό των παρεμβάσεων που διαμόρφωσαν, μεταπολεμικά, τη βάση της πολεοδομικής νομοθεσίας στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες, έχει να κάνει με την αρμοδιότητα που η φιλελεύθερη δημοκρατία αναγνωρίζει στο κράτος για τη διασφάλιση του κοινού συμφέροντος. Ο έλεγχος των χρήσεων γης ασκείται στο όνομα του κοινού συμφέροντος, υπηρετώντας στρατηγικές «συνολικού» σχεδιασμού (με την έννοια της κλιμάκωσης από το εθνικό στο περιφερειακό και στο τοπικό επίπεδο), που υπόκεινται σε δημόσια διαβούλευση και αναφέρονται στην ευημερία του κοινωνικού συνόλου και στη βιωσιμότητα των πόρων ως πλαίσιο εγγύησης των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων.

Στόχος η απορρύθμιση του χώρου. Της Μαρίας Θ. Μάρκου

Της Μαρίας Θ. Μάρκου

«Μπορεί η χαλάρωση των πολεοδομικών κανόνων να δώσει ώθηση στην οικονομία;» ρωτούσε ένας Βρετανός αρθρογράφος (1). Το 2012, η κυβέρνηση Κάμερον καταργούσε την αδειοδότηση για βοηθητικά κτίσματα στις πίσω αυλές των σπιτιών. Η «άρση των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων» θα τόνωνε τη μικρή κατασκευαστική δραστηριότητα. Οι πολεοδομικοί κανόνες ήταν «ο μπαμπούλας που ακινητοποιεί την οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου και, για την επανεκκίνησή της, θα ‘πρεπε να ξεφορτωθούμε τους πολεοδόμους». Το άρθρο σχολίαζε ειρωνικά την επικαιρότητα ενός ερωτήματος που είχε τεθεί ήδη από τη Θάτσερ. Το ίδιο ερώτημα που το μνημόνιο διατύπωσε απερίφραστα και στην Ελλάδα.

Η «απορρύθμιση του χώρου» βρίσκεται πάντα στο κέντρο της νεοφιλελεύθερης ατζέντας ως συνθήκη ενίσχυσης του οικονομικού ανταγωνισμού σε πλανητική κλίμακα. Η απόσυρση του δημόσιου τομέα από το σχεδιασμό του χώρου και, στην πραγματικότητα, από το σχεδιασμό της ανάπτυξης θεωρείται αναγκαία για την απελευθέρωση της αγοράς κεφαλαίων, προϊόντων και υπηρεσιών. Στη θέση του κράτους, τους κανόνες υπαγωγής του σχεδιασμού στο «νόμο της αγοράς» θα τους επεξεργάζονται διεθνείς οργανισμοί, ΜΚΟ και κάθε είδους λόμπι.