Η στρατηγική τύφλωση που οδήγησε στη Μικρασιατική Καταστροφή

του Διονύση Τσιριγώτη

Τα ξημερώματα της 26ης Αυγούστου του 1922 (νέο ημερολόγιο) ξεκίνησε η επίθεση των κεμαλικών στρατιωτικών δυνάμεων, έναντι της ελληνικής στρατιάς Μικράς Ασίας, συνωθώντας στην άμεση κατάρρευση του ελληνικού μετώπου, στην άτακτη οπισθοχώρηση των ελληνικών δυνάμεων και στις συμπαρομαρτούσες τραγικές απολήξεις για τον Ελληνισμό της περιοχής. Η νικηφόρα αντεπίθεση του Μουσταφά Κεμάλ, αποδίδεται στην επίτευξη του τακτικού αιφνιδιασμού της ελληνικής στρατιωτικής ηγεσίας, αξιοποιώντας κατά το μέγιστο δυνατό βαθμό, τη διαμορφωθείσα τοπική υπεροχή στρατιωτικής ισχύος στο νότιο τμήμα του ελληνικού μετώπου, στην προεξέχουσα του Αφιόν Καραχισάρ.

Ο αντικειμενικός στρατιωτικός στόχος συνίστατο στην καταστροφή του κέντρου βάρους του αντιπάλου –της ελληνικής στρατιάς Μικράς Ασίας– μέσω μιας αποφασιστικής μάχης. Όπως ο ίδιος ο Κεμάλ αναφέρει: «Ἡ Διοίκησις τοῦ μετώπου ἀπεφάσισεν ὅθεν νὰ προβῇ εἰς τὰς τελευταίας προετοιμασίας, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐπίθεσις εἰς τὸν τομέα τῆς Ιης Στρατιᾶς μεταξὺ Ἀκὰρ καὶ Ἀχοὺρ Ντάγ. Σκοπὸς τῆς ἐπιθέσεως θὰ εἶναι νὰ νικηθῇ ὁ ἐχθρὸς εἰς μεγάλην μάχην ἐκ παρατάξεως καὶ νὰ ἐκριφθῇ πρὸς βορρᾶν». Ποιοι είναι,όμως, οι παράγοντες που συνέτειναν στην κατάλυση της ελληνικής στρατηγικής στη Μικρά Ασία;

Έχοντας καταδείξει σε προηγούμενη ανάλυσή μας, την εφικτότητα του πολιτικοστρατιωτικού εγχειρήματος στη Μικρά Ασία, στις γραμμές που ακολουθούν, θα επικεντρωθούμε στη διερεύνηση των αιτίων που οδήγησαν στην ολική αποδιάρθρωση της ελληνικής υψηλής στρατηγικής-πολιτικής των μετανοεμβριανών κυβερνήσεων.

Ασήμαντες μάχες, τραγικά αποτελέσματα… Έτσι χάθηκε η Μικρά Ασία

του Παντελή Καρύκα

Μέσα σε 20 μόλις χρόνια από τον θάνατο του Μιχαήλ Η Παλαιολόγου οι μικρασιατικές κτήσεις, στο μεγαλύτερο μέρος τους, είχαν χαθεί για την Αυτοκρατορία, με εξαίρεση της οχυρωμένες πόλεις, οι οποίες όμως είχαν αποκλειστεί από τους Τούρκους και υφίσταντο ένα είδος χαλαρής πολιορκίας.

Το 1301, στη μάχη του Βαφέως, κοντά στη Νικομήδεια, η Αυτοκρατορία κατάφερε να αποστείλει μόλις 2.000 άνδρες για να βοηθήσει την μεγάλη μικρασιατική αυτή πόλη από την απειλή των Οθωμανών, υπό τον Μέγα Εταιριάρχη Γεώργιο Μουζάλωνα.

Οι μισοί από τους άνδρες του Μουζάλωνα ήταν Αλανοί μισθοφόροι. Οι Τούρκοι παρέταξαν στη μάχη μόλις 5.000 άνδρες. Οι Βυζαντινοί ηττήθηκαν, καθώς οι Αλανοί, δεν πολέμησαν καν. Οι απώλειες δεν ήταν μεγάλες, καθώς οι ηττημένοι κατέφυγαν στην οχυρωμένη Νικομήδεια.

Η μάχη αυτή δεν θα έπρεπε, θεωρητικά, να χαρακτηριστεί σημαντική. Και όμως είναι. Σύμφωνα με τους Τούρκους ιστορικούς η νίκη αυτή ήταν που «γέννησε» την Οθωμανική αυτοκρατορία. Ήταν η πρώτη νίκη των Οθωμανών κατά των αυτοκρατορικών δυνάμεων.

Από την Ορθοδοξία στο Σουφισμό: ο εξισλαμισμός της Μικράς Ασίας

Γράφει ο Μάριος Νοβακόπουλος*

Η Βυζαντινή Μικρά Ασία

Γεωγραφία

Η Μικρά Ασία υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους τόπους ανάπτυξης του ανθρωπίνου πολιτισμού ήδη από την αρχαιότητα.  Η χερσόνησος αυτή έχει επιπλέον υψηλή στρατηγική σημασία, όμως πέρασμα από την Ευρώπη προς την Ασία (και αντιστρόφως) και έδρα ελέγχου του Ευξείνου Πόντου και της Ανατολικής Μεσογείου θάλασσας.  Περιβρέχεται από τρεις πλευρές με θάλασσα (Εύξεινος Πόντος, Αιγαίο πέλαγος, Παμφύλιο και Κιλίκιο πελάγη) και χωρίζεται από τη λοιπή Ασία με την οροσειρά του Ταύρου και τα μεγάλα όρη της Αρμενίας, της Καρδουχίας (Κουρδιστάν) και της Υπερκαυκασίας.

Η Μικρά Ασία υπήρξε πολυάνθρωπη, με δεκάδες διαφορετικούς λαούς να κατοικούν σε αυτή και πολλούς ακόμη να έρχονται να την αποικήσουν ή να την κατακτήσουν.  Υπήρξε το λίκνο πολλών πολιτισμών (Χετταίοι, Λυδοί, Φρύγες, Τρώες) και πεδίο δράσης λαμπρό για άλλους, εξωτερικούς αυτής.  Από τους χαρακτηριστικότερους της τελευταίας κατηγορίας ήταν ο ελληνικός.  Από νωρίς οι Έλληνες διέσχισαν το Αιγαίο και ίδρυσαν πόλεις στις δυτικές ακτές, και αργότερα και στις βόρειες και νότιες, με αποτέλεσμα τα παράλια να καταστούν ελληνικές χώρες.  Μετά τις αλεξανδρινές κατακτήσεις και την παγίωση των ελληνιστικών βασιλείων ο Ελληνισμός εισχώρησε σε όλη τη Μικρά Ασία, αφομοιώνοντας πολλούς λαούς.  Η εξελληνιστική διαδικασία συνεχίστηκε απρόσκοπτα τη ρωμαϊκή εποχή.  Η Μικρά Ασία υπήρξε, τέλος, ο κορμός της Βυζαντινής αυτοκρατορίας.

Από την αλεξανδρινή κατάκτηση (4ος αιώνας π.Χ.) μέχρι την έλευση των Τούρκων (11ος αιώνας μ.Χ.) μπορεί κανείς να χωρίσει τη Μικρά Ασία σε δύο πολιτιστικούς χώρους:  ο πρώτος αποτελείται από τη δυτική ενδοχώρα μέχρι την Αλμυρά Έρημο και τα παράλια.  Ο δεύτερος, από την κεντρική και ανατολική ενδοχώρα.  Ειδοποιός διαφορά των δύο αυτών περιοχών είναι η επίδραση του Ελληνισμού.  Στον πρώτο συναντούσε κανείς πολυαρίθμους εθνικά ελληνικούς ή ελληνοφώνους πληθυσμούς και τον ελληνορωμαϊκό (ευρωπαϊκό) τρόπο ζωής και κοινωνικής οργάνωσης.  Στο δεύτερο αντίθετα οι ελληνικές εγκαταστάσεις και μεταναστεύσεις υπήρξαν σπάνιες και ο χαρακτήρας ήταν βαθιά ασιατικός.  Ο ελληνικός πολιτισμός, η γλώσσα και ο τρόπος ζωής είχαν μικρή επίδραση.  Στον πρώτο χώρο η οικονομία ήταν εν πολλοίς αστική, με κινητήρια δύναμη το εμπόριο και την ναυτιλία, ενώ στο εσωτερικό κυριαρχούσε η γεωργία.

Δεν ξεχνώ τον Χρυσόστομο Σμύρνης

Ινφογνώμων Πολιτικά

Κωνσταντίνος Χολέβας – Πολιτικός Επιστήμων

Την Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού η Εκκλησία της Ελλάδος τιμά τη μνήμη των  Εθνομαρτύρων Επισκόπων Χρυσοστόμου Σμύρνης, Αμβροσίου Μοσχονησίων, Γρηγορίου Κυδωνιών, Προκοπίου Ικονίου και Ευθυμίου Ζήλων «και των συν αυτοίς αναιρεθέντων κατά την μικρασιατική καταστροφή μαρτύρων» του 1922. Ειδική Ακολουθία  έχει συντάξει ο μακαριστός Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος Βαλληνδράς.

Δεν ξεχνούμε, δεν πρέπει να ξεχάσουμε, τη θυσία των κληρικών της Μικράς Ασίας. Έμειναν πιστοί μέχρι θανάτου για να σώσουν το ποίμνιό τους. Οι Τούρκοι σφαγείς γνώριζαν ότι οι κληρικοί ήσαν εκείνοι που διατήρησαν την Πίστη και την εθνική συνείδηση των Ελλήνων. Ήξεραν ότι το ράσο δίδασκε Ορθοδοξία και ελληνική γλώσσα, ότι μέσω της Θείας Λειτουργίας οι Ρωμηοί  διεφύλαξαν Χριστό και Ελλάδα, ακόμη και εκείνοι που αναγκάσθηκαν να γίνουν τουρκόφωνοι.

Δεν υποτιμώ τη θυσία των υπολοίπων, αλλά ξεχωρίζω τον Σμύρνης Χρυσόστομο Καλαφάτη. Τον αγωνιστή του Μακεδονικού Αγώνος, όταν ήταν Μητροπολίτης Δράμας. Τον εμψυχωτή του εθνικού φρονήματος, όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του στη Σμύρνη. Τον υποστηρικτή της παιδείας και του αθλητισμού. Τον ποιμένα που αρνήθηκε να δραπετεύσει, να φυγαδευθεί από Γάλλους διπλωμάτες ή Ρωμαιοκαθολικούς κληρικούς. Τον κληρικό που κατακρεουργήθηκε για να ξεσπάσει σ’ αυτόν και όχι στο ποίμνιό του η οργή των βασανιστών. Τον Άγιο της Εκκλησίας μας, του οποίου δεν έχει βρεθεί το λείψανο. Δεν γνωρίζουμε πού το πέταξαν ο Νουρεντίν Πασάς και τουρκικός όχλος.

Το σχέδιο “Λευκός θάνατος”: Ο ανθελληνικός ρόλος των Γερμανικών τραπεζών στη Μικρασιατική καταστροφή

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Του Ευθύμη Λεκάκη

Δυο πράξεις του ίδιου δράματος α) Οικτρή έξοδος και β) Ανελέητη λεηλασία.

13 Ιούνη 1914. Η πρώτη οικτρή ομαδική έξοδος των Ελλήνων από τη Μικρασία.

Χριστιανικοί πληθυσμοί, κατέφθαναν από το εσωτερικό της χώρας, εξ αιτίας της σκληρής καταπίεσης από τους οπαδούς του κινήματος των Νεότουρκων. Την ίδια περίοδο, σημειώνονται βίαιοι αλλά και εκούσιοι από φόβο εξισλαμισμοί, μεταφορές με βία κοριτσιών στα χαρέμια των αγάδων, νεαρά αγόρια πουλιόταν στο μεγάλο σκλαβοπάζαρο του Ικονίου για λίγα μόνο μετζίτια.

300.000 πρόσφυγες ήδη είχαν πάρει το δρόμο της προσφυγιάς και βρίσκονταν στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, περιμένοντας την έκβαση των εξελίξεων αλλά και τις αντιδράσεις των λεγόμενων “Μεγάλων Δυνάμεων”.

3.800 Έλληνες, Οθωμανοί υπήκοοι, στοιβαγμένοι σαν τα ζώα, μέσα σ’ ένα πλοίο κατέφυγαν κυνηγημένοι από το λιμάνι της Παλιάς Φώκαιας με προορισμό τη Θεσσαλονίκη και άλλοι 2.000, κάτω από τις ίδιες συνθήκες, για τον Πειραιά.

Ο Γάλλος φιλέλληνας Γκυφραί, κάτοικος Σμύρνης, διέθεσε δυο ρυμουλκά ιδιοκτησίας του, τα οποία υπό Ελληνική Σημαία, μετέφεραν συνέχεια κόσμο στη Μυτιλήνη.

Μ’ αυτό τον τρόπο ολοκληρώθηκε το πρώτο στάδιο της γενοκτονίας των χριστιανικών πληθυσμών, με την κωδική ονομασία “Λευκός Θάνατος”.

ΓΙΑ ΝΑ ΞΥΠΝΑΕΙ Η ΜΝΗΜΗ ΜΑΣ -Οι πραγματικές ονομασίες των περιοχών της Μικράς Ασίας

Οι πραγματικές ονομασίες των περιοχών της Μικράς Ασίας

  Αὐτά ὅλα, πού βλέπουμε στόν παραπάνω χάρτη, τά γνωρίζαμε;

Μήπως εἶναι ξεχασμένα καί θαμμένα τόσο βαθειά, πού εἶναι ἀδύνατον νά τά ἀνασύρουμε στήν μνήμη μας;

Κι ὅμως…
Οὔτε ἕνας αἰώνας πέρασε…
Κι ὅμως, σχεδὸν ὅλοι μας γνωρίσαμε παπποῦδες καὶ γιαγιάδες ποὺ εἶχαν ζωνταντὲς ἀναμνήσεις.
Κι ὅμως, ἐλάχιστοι ἀπὸ ἐμᾶς ἄνοιξαν κάποιον χάρτη, πρὸ κειμένου νὰ μάθουν τὸ ποῦ εἶναι ὁ τόπος καταγωγῆς μας.
Εἶναι καλό αὐτό; Ἤ ὄχι;

newrussia

Η «τελική λύση»

Νέα Πολιτική

του Μελέτη Μελετόπουλου*

Σαν σήμερα, το 1942, σε ναζιστική διάσκεψη στο προάστιο Βάνζεε του Βερολίνου, αποφασίστηκε η λεγόμενη τελική λύση, δηλαδή η εξολόθρευση όλων των Εβραίων της Ευρώπης. Η παγκόσμια ιστορία είναι γεμάτη από πολέμους, σφαγές, λεηλασίες και άλλες θηριωδίες. Αλλά βιομηχανικού τύπου μαζική εξόντωση ενός λαού και επιχείρηση εξάλειψής του από το ιστορικό προσκήνιο, μόνον οι ναζιστές συνέλαβαν και προσπάθησαν να υλοποιήσουν.

Ο άνθρωπος, δίπλα στα πολιτιστικά του επιτεύγματα, έχει μία κτηνώδη πλευρά, η οποία επιβιώνει και συχνά κυριαρχεί στην συμπεριφορά του.  Σε κανένα άλλο έθνος δεν φαίνεται, περισσότερο από το γερμανικό, πιο καθαρά αυτή η αντίφαση. Ο λαός της κλασσικής μουσικής και της φιλοσοφίας παρήγαγε το αίσχος του Ολοκαυτώματος, και ανέδειξε, δίπλα στον Μπετόβεν και τον Γκαίτε, τον Χίτλερ.

Σήμερα ορισμένοι προσπαθούν να ξαναμετρήσουν τα θύματα του Ολοκαυτώματος και να τα βγάλουν λιγώτερα, ως εάν το ζήτημα είναι λογιστικό, και ως εάν μία επανακαταμέτρηση που θα κατέληγε σε μερικές χιλιάδες λιγώτερους νεκρούς θα μείωνε το βάρος του αίσχους. Άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι ο Χίτλερ αγνοούσε ή αγνοούσε εν μέρει την διάσκεψη του Βάνζεε και ότι η απόφαση της γενοκτονίας του υπεβλήθη εντέχνως ή ότι εσύρθη σε αυτήν από ορισμένους φανατικούς κλπ. Θεωρίες αστείες, αν διαβάσει κανείς τα γραπτά και τους λόγους του Χίτλερ, και επίσης αν λάβει υπ’ όψη του την πολιτική του παντοδυναμία.