Η στρατηγική τύφλωση που οδήγησε στη Μικρασιατική Καταστροφή

του Διονύση Τσιριγώτη

Τα ξημερώματα της 26ης Αυγούστου του 1922 (νέο ημερολόγιο) ξεκίνησε η επίθεση των κεμαλικών στρατιωτικών δυνάμεων, έναντι της ελληνικής στρατιάς Μικράς Ασίας, συνωθώντας στην άμεση κατάρρευση του ελληνικού μετώπου, στην άτακτη οπισθοχώρηση των ελληνικών δυνάμεων και στις συμπαρομαρτούσες τραγικές απολήξεις για τον Ελληνισμό της περιοχής. Η νικηφόρα αντεπίθεση του Μουσταφά Κεμάλ, αποδίδεται στην επίτευξη του τακτικού αιφνιδιασμού της ελληνικής στρατιωτικής ηγεσίας, αξιοποιώντας κατά το μέγιστο δυνατό βαθμό, τη διαμορφωθείσα τοπική υπεροχή στρατιωτικής ισχύος στο νότιο τμήμα του ελληνικού μετώπου, στην προεξέχουσα του Αφιόν Καραχισάρ.

Ο αντικειμενικός στρατιωτικός στόχος συνίστατο στην καταστροφή του κέντρου βάρους του αντιπάλου –της ελληνικής στρατιάς Μικράς Ασίας– μέσω μιας αποφασιστικής μάχης. Όπως ο ίδιος ο Κεμάλ αναφέρει: «Ἡ Διοίκησις τοῦ μετώπου ἀπεφάσισεν ὅθεν νὰ προβῇ εἰς τὰς τελευταίας προετοιμασίας, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐπίθεσις εἰς τὸν τομέα τῆς Ιης Στρατιᾶς μεταξὺ Ἀκὰρ καὶ Ἀχοὺρ Ντάγ. Σκοπὸς τῆς ἐπιθέσεως θὰ εἶναι νὰ νικηθῇ ὁ ἐχθρὸς εἰς μεγάλην μάχην ἐκ παρατάξεως καὶ νὰ ἐκριφθῇ πρὸς βορρᾶν». Ποιοι είναι,όμως, οι παράγοντες που συνέτειναν στην κατάλυση της ελληνικής στρατηγικής στη Μικρά Ασία;

Έχοντας καταδείξει σε προηγούμενη ανάλυσή μας, την εφικτότητα του πολιτικοστρατιωτικού εγχειρήματος στη Μικρά Ασία, στις γραμμές που ακολουθούν, θα επικεντρωθούμε στη διερεύνηση των αιτίων που οδήγησαν στην ολική αποδιάρθρωση της ελληνικής υψηλής στρατηγικής-πολιτικής των μετανοεμβριανών κυβερνήσεων.

Τι κοινό είχαν Ελευθέριος Βενιζέλος και βασιλεύς Κωνσταντίνος Α’

του Βασίλη Κολλάρου

Ήταν 18 Μαρτίου του 1936, όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος έκλεισε για πάντα τα μάτια του, δίνοντας έτσι ένα επίσημο τέλος στον εθνικό διχασμό που κατέτρωγε τις σάρκες της ελληνικής κοινωνίας από μέσα της δεκαετίας του 1910. Το άλλο πρόσωπο του Εθνικού Διχασμού, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, είχε αποβιώσει 13 χρόνια πριν. Ωστόσο, για αμφότερους ο θάνατος είχε ένα κοινό σημείο. Πέθαναν στην εξορία, μακριά από την Ελλάδα. Αλλά, και οι συνέπειες από την αποδημία τους υπήρξαν κοινές.

Με άλλα λόγια, το ότι έφυγαν από τη ζωή δεν δικαιολογούσε την επίδειξη ανθρωπιάς ή ανεκτικότητας έναντι του νεκρού. Ορισμένοι αντίπαλοί τους αγνόησαν το ανθρώπινο στοιχείο του θανάτου και συνέχιζαν να τους αντιμετωπίζουν ως εν δυνάμει πολιτική απειλή. 

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος ήταν άρρωστος, όταν οι επαναστάτες στρατιωτικοί (Ν. Πλαστήρας, Στ. Γονατάς) του ζήτησαν να εγκαταλείψει τη χώρα, τον Σεπτέμβριο του 1922. Η ήττα στην Μικρά Ασία είχε δημιουργήσει τεράστια αναστάτωση στις τάξεις του στρατεύματος, αλλά και στην ελληνική κοινωνία. Η Επαναστατική Επιτροπή ζητούσε την παραίτηση του βασιλιά, ως βασικού υπεύθυνου της μικρασιατικής ήττας.

Πως ο Βενιζέλος αντιμετώπισε τη «Γαλάζια Πατρίδα» του Κεμάλ

του Βασίλη Κολλάρου

Μια από τις συμφωνίες που υπεγράφησαν, με ελληνική πρωτοβουλία, ανάμεσα στον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον Ισμέτ Πασά (Ινονού), τον Οκτώβριο του 1930, ήταν και το Πρωτόκολλο περιορισμού των ναυτικών εξοπλισμών. Προέβλεπε ότι «εις ουδεμίαν παραγγελίαν προσκτήσεως ή ναυπηγήσεως πολεμικών μονάδων ή εξοπλισμών προβαίνουσιν, άνευ προηγουμένης ειδοποιήσεως του ετέρου συμβαλλομένου μέρους, εξ μήνας πρότερον, επί τω σκοπώ όπως παρέχεται εις τας δυο Κυβερνήσεις η ευκαιρία να προλαμβάνουν ενδεχομένην άμιλλαν ναυτικών εξοπλισμών, δια της φιλικής ανταλλαγής απόψεων και της παροχής εξηγήσεων υπό του ενός και του ετέρου μέρους εν πνεύματι πλήρους ειλικρινείας».

Με άλλα λόγια, η κάθε πλευρά έπρεπε να ενημερώσει την άλλη για κάθε παραγγελία νέων σκαφών έξι μήνες πριν. Είναι η περίοδος που κυριαρχούσε μια γενικότερη τάση αφοπλισμού ή περιορισμού των στρατιωτικών δαπανών, απόρροια και του φιλειρηνικού κλίματος της Κοινωνίας των Εθνών. Είχαν προηγηθεί, σε διεθνές επίπεδο, οι ναυτικές Συνδιασκέψεις της Ουάσιγκτον και του Λονδίνου, οι οποίες προώθησαν, χωρίς όμως ουσιαστικά αποτελέσματα, το ζήτημα του αφοπλισμού.

Η ελληνική (οικονομική) αδυναμία

Πώς, όμως, φτάσαμε στην υπογραφή του συγκεκριμένου συμφώνου; Για την Ελλάδα, ο περιορισμός της κούρσας των στρατιωτικών εξοπλισμών ήταν εκ των ων ουκ άνευ, λόγω της δυσχερούς δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας, απόρροια τόσο εσωτερικών προβλημάτων (βλ. προσφυγικό) όσο και της διεθνούς οικονομικής κρίσης του προηγούμενου έτους.

Επίσης, η εξωτερική πολιτική της τετραετίας 1928-1932 είχε διαφορετικό, σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, προσανατολισμό. Επεδίωκε την περιφερειακή συνεργασία, ως θεμέλιο της ασφάλειας και της ειρήνης στην περιοχή. Ο ίδιος ο Βενιζέλος ήταν αντίθετος με την απόκτηση βαρέων σκαφών, προτιμούσε η χώρα να αποκτήσει ελαφρά σκάφη, όπως τα αντιτορπιλικά τύπου «Κουντουριώτης».

Από τα Πρωτόκολλα Πολίτη-Καλφώφ στη Συμφωνία των Πρεσπών

Αρετή Τούντα-ΦεργάδηΟμότιμη καθηγήτρια ελληνικής Διπλωματικής Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου

Οι τελευταίες, καταιγιστικές εξελίξεις, οι σχετικές με τη Συμφωνία των Πρεσπών, επανέφεραν στην επιφάνεια ξεχασμένες ιστορίες.

Το ζήτημα του ονόματος της γειτονικής μας χώρας ανέκυψε στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Όμως, τα περί εθνότητας, περί μειονότητας, περί γλώσσαςείναι θέματα, που προβλημάτιζαν την ελληνική εξωτερική πολιτική καθ’ όλη, σχεδόν, τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Άλλες φορές, με ένταση, άλλοτε βρίσκονταν σε σχετική ύφεση. Να διευκρινίσω πως ο όρος «μακεδονικός» δεν απαντάται στη διπλωματική αλληλογραφία της μεσοπολεμικής περιόδου, τουλάχιστον ως τις αρχές του 1930. 

Ούτε για τη γλώσσα, ούτε για την εθνότητα, ούτε για τη μειονότητα. Παντού, αναφέρεται ως σλαβόφωνη μειονότητα, η οποία κατοικούσε στην ελληνική Μακεδονία και η φιλονικία εντοπιζόταν ανάμεσα στα όμορα κράτη, Ελλάδα, Σερβία (Γιουγκοσλαβία, αργότερα), Βουλγαρία. Τότε, βέβαια, υπήρχε ένα ενιαίο κράτος∙ το κράτος των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων, δημιούργημα του Μεγάλου Πολέμου. Υπήρχε και η Βουλγαρία, η αναθεωρητική Βουλγαρία, που ανήκε στη πλευρά των ηττημένων του Πολέμου, άρα είχε ταχθεί με το μέρος των αναθεωρητικών Δυνάμεων, οι οποίες επιδίωκαν την αναθεώρηση των Συνθηκών Ειρήνης, που τους είχαν επιβληθεί και περιλάμβαναν επαχθείς όρους για τους ηττημένους του Πολέμου. Ωστόσο, τα τρία κράτη -Ελλάδα, Σερβία, Βουλγαρία- δεν είχαν εξισορροπήσει τις διαφορές τους.

Ένα βήμα από τη βαρβαρότητα

Ή πως πεθαίνουν οι δημοκρατίες

του Γιώργου Στείρη

Στο βιβλίο «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες» οι Levitsky και Ziblatt διακρίνουν τέσσερα σημάδια απειλής της δημοκρατίας:1. Η απόρριψη/συστηματική υπονόμευση των κανόνων της δημοκρατίας, 2. Η απονομιμοποίηση των πολιτικών αντιπάλων, 3. Η ανοχή και ενθάρρυνση της βίας, 4. Η προσπάθεια περιορισμού των ελευθεριών των αντιπάλων.

Τα όσα έγιναν, με αφορμή την επικύρωση της συνθήκης των Πρεσπών,αποτελούν την πειστικότερη απόδειξη του ότι υπάρχει πια σοβαρότατος κίνδυνος για τη δημοκρατία μας.

Αρχικά, η επικύρωση της συνθήκης των Πρεσπών έγινε πρωτίστως ζήτημα δημοκρατίας. Η συμφωνία δεν προέκυψε ως αποτέλεσμα διακομματικού διαλόγου, δεν ενέπλεξε την πολιτική κοινότητα και δεν επέτυχε μια πλατιά στήριξη, κοινοβουλευτική ή κοινωνική. Επιπλέον, οι πολίτες ένιωσαν βαθιά απογοήτευση από την κοινοβουλευτική διαδικασία. Οι περισσότεροι βουλευτές εμφανίστηκαν αδύναμοι να αρθρώσουν επιχείρημα και να προβούν σε  μια πολιτική ανάλυση. Αντιθέτως, είδαμε βουλευτές να αναλίσκονται σε ιστορικές αναλύσεις –αντί για πολιτικές- και καθηγητές ιστορίας να παράγουν πολιτική αντί για ιστορία. Κεντρικό θέμα της συζήτησης κατέστησαν το ΕΑΜ και τον εμφύλιο, ξύνοντας πληγές που είδαμε και πάθαμε να κλείσουμε. Τέλος, ακούσαμε αρκετούς θεσμικούς παράγοντες να περιφρονούν τη δημοκρατική νομιμότητα και να επιδεικνύουν ανεπίτρεπτη άγνοια του Συντάγματος, ζητώντας παραίτηση του ΠτΔ ή των βουλευτών της αντιπολίτευσης και άλλα παρόμοια. Όλα αυτά συνιστούν υπονόμευση της δημοκρατίας.

Όταν ο Βενιζέλος παρέδιδε μαθήματα διπλωματίας 100 χρόνια πριν

του Διονύσιου Τσιριγώτη

Ο συνεχιζόμενος λεκτικός πόλεμος μεταξύ των δύο απερχόμενων υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας, Νίκου Κοτζιά και Πάνου Καμμένου, με τον δεύτερο να εξαπολύει μύδρους κατά του πρώτου, δεν καταδεικνύει μόνο την εργαλειοποίηση των εθνικών θεμάτων προς όφελος μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων. Κυρίως προδηλώνει την ενυπάρχουσα θεωρητική ένδεια και τη συνακόλουθη πενία για παραγωγή πολιτικής, η οποία καθίσταται δραματική εάν συγκριθεί με την πολιτική που άσκησε πριν 100 χρόνια ο Ελευθέριος Βενιζέλος.

Το σύνολο σχεδόν των ελληνικών κυβερνήσεων της μεταπολιτευτικής περιόδου, δεν κατόρθωσαν να διαμορφώσουν μια συγκροτημένη πρόταση εσωτερικής-εξωτερικής πολιτικής, για τη διασφάλιση  των στοιχειωδών στόχων (οικονομική, κοινωνική και πολιτική ευημερία) της ελλαδικής κοινωνίας και του εξωελλαδικού ελληνισμού.

Επανερχόμενοι στη συγκαιρινή πολιτική πραγματικότητα, με τα εθνικά θέματα –Αιγαίο, Κύπρο, Σκοπιανό, Βόρεια Ήπειρο, Θράκη– ανοικτά και τους διαφαινόμενους κομματικούς κλυδωνισμούς με φόντο την ενδεχόμενη επικύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών από το ελληνικό Κοινοβούλιο, μας δίδεται η ευκαιρία να διδαχθούμε από το ιστορικό παρελθόν. Συγκεκριμένα, πριν από έναν ακριβώς αιώνα, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, παρέδιδε μαθήματα διπλωματίας στο Συνέδριο Ειρήνης των Παρισίων, για την πραγμάτωση του αέναου εθνικού στόχου της εθνικής ολοκλήρωσης.

Εν μέσω εύθραυστων γεωπολιτικών συνθηκών, ρευστότητας-αβεβαιότητας ως προς τα κίνητρα-προθέσεις των Μεγάλων Δυνάμεων για τη διαμόρφωση του μεταπολεμικού κόσμου, ανακατανομών ισχύος-συμφερόντων και αναδιανομών εδαφών, θα επιδιώξει την αναβίβαση της περιφερειακής θέσης-ρόλου της Ελλάδας, μέσω της αύξησης της διαπραγματευτικής του ισχύος.

Πως δόθηκε στην Τουρκία το προγεφύρωμα του Καραγάτς

Γράφει ο Βασίλης Ν. Κολλάρος  – 

Η σύλληψη των δυο Ελλήνων στρατιωτικών από τουρκική περίπολο στο προγεφύρωμα (ή αλλιώς «εξέχουσα») του Καραγάτς έφερε στην επιφάνεια, εκτός των άλλων, και μια ιδιαιτερότητα των ελληνοτουρκικών συνόρων στον Έβρο. Κατ’ αρχάς, το προγεφύρωμα του Καραγάτς είναι μια λωρίδα τουρκικού εδάφους που εισέρχεται στην ελληνική επικράτεια, δυτικά του ποταμού Έβρου, απέναντι από την Αδριανούπολη και έχει συνολική έκταση 22,5 τ.χλμ.

Εντός του συγκεκριμένου τουρκικού θύλακα βρίσκεται και η ομώνυμη πόλη. Είναι το μοναδικό σημείο, στο οποίο τα ελληνοτουρκικά σύνορα δεν ακολουθούν τον ρουν του ποταμού Έβρου, αλλά εισχωρούν μέσα στο έδαφος της δυτικής Θράκης. Πώς, όμως, προέκυψε αυτή η εδαφική ιδιαιτερότητα στα σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας; Η απάντηση βρίσκεται στη Συνδιάσκεψη της Λωζάνης του 1922-23.

Ας πιάσουμε, όμως, το νήμα της ιστορίας από την αρχή. Το 1920, με την απελευθέρωση της Θράκης από τον Ελληνικό Στρατό, το Καραγάτς μετονομάστηκε σε Ορεστιάδα. Με τη Συνθήκη των Σεβρών (10 Αυγούστου 1920) παραχωρήθηκε στην Ελλάδα, όπως και ολόκληρη η δυτική Θράκη, αλλά και το μεγαλύτερο μέρος της Ανατολικής.

Ο Βενιζέλος των διανοουμένων

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Στις 18 Μαρτίου έκλεισαν ογδόντα χρόνια από τον θάνατο του εθνάρχη Βενιζέλου, του ανθρώπου στον οποίο η Ελλάδα οφείλει τα πάντα. Το στρατιωτικό κίνημα του 1909 υπήρξε μια από τις καθοριστικότερες στιγμές της νεότερης ιστορίας μας. Ένα κίνημα που, εκτός των άλλων, έφερε στο προσκήνιο της πολιτικής ζωής του τόπου τον σημαντικότερο ηγέτη της νεότερης Ελλάδας, τον εθνάρχη Ελευθέριο Βενιζέλο. Έναν πολιτικό που παρόμοιό του δεν ευτύχησε να δει ποτέ ξανά αυτή η χώρα… 

Ιδού τι λέει ο συγγραφέας του «Μεγάλου Ανατολικού», ο ποιητής Ανδρέας Εμπειρικός, ένας ιδιαίτερα προικισμένος, κοσμοπολίτης διανοούμενος: 

«[…] Εάν, όμως, έπαυσα προ πολλού να είμαι κομματικώς φιλελεύθερος, ουδέποτε έπαυσα να είμαι συναισθηματικώς βενιζελικός – τουτέστιν άνθρωπος που δεν λησμονεί τι οφείλει η Ελλάς και, κατά συνέπειαν, είς έκαστος εξ ημών των Ελλήνων ατομικώς εις τον άνδραν αυτόν, που, κατά την γνώμην μου, χωρίς την παραμικράν υπερβολήν, είναι ισάξιος του Περικλέους, μεγαλοφυής πολιτικός, αληθινός εθνάρχης και μέγας ταγός.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος διδάσκει για το σήμερα

«Τα δίκαια, τα οποία φαίνονται ανήκοντα εις χείρας ασθενείς ή εξαρτώνται από θελήσεις ασθενικάς, εκείνα τα δίκαια δεν είναι άξια μεγάλου σεβασμού». Ο Ελευθέριος Βενιζέλος από το παρελθόν διδάσκει πολύτιμο μάθημα σε Αθήνα και Λευκωσία.

Γράφει ο Διονύσιος Τσιριγώτης  – 

«Τα δίκαια, τα οποία φαίνονται ανήκοντα εις χείρας ασθενείς ή εξαρτώνται από θελήσεις ασθενικάς, εκείνα τα δίκαια δεν είναι άξια μεγάλου σεβασμού«(Ελευθέριος Βενιζέλος)

Ορμώμενοι από την ανωτέρω υπόθεση του Ελευθερίου Βενιζέλου και αξιολογώντας την παρούσα συγκυρία στο τρίγωνο Ελλάδα-Κύπρος-Τουρκία ένα μόνο πράγμα δύναται να εξαχθεί εν είδει συμπεράσματος: οι ελληνικές μεταπολιτευτικές κυβερνήσεις δεν διδάχθηκαν από την ιστορική εμπειρία της εγειρόμενης πολιτικής αξίωσης της Τουρκίας για συγκυριαρχία-συνιδιοκτησία στο Αιγαίο και στην Κύπρο. Δεν μερίμνησαν να συνυφάνουν τα εθνικά δίκαια, ή πιο δόκιμα τα εθνικά συμφέροντα, με όρους ισχύος.

Αυτό γιατί η αυτοσυντήρηση-επιβίωση του εκάστοτε κράτους, είναι μια δυναμική, πολιτικοστρατηγική διαδικασία για την παραγωγή ασφάλειας, με αντικειμενικό πολιτικό στόχο την καταπολέμηση των εξωτερικών απειλών και τη διασφάλιση της σχετικής του θέσης-ρόλου στην περιφέρειά του.

Ο Βενιζέλος υπογράφει τη Συνθήκη της Λωζάννης*

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Στη Συνθήκη της Λωζάννης, όπως ήδη γράψαμε στο προηγούμενο σημείωμά μας, η χώρα προσήλθε ηττημένη και ταπεινωμένη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, έχοντας καλέσει τον Ελευθέριο Βενιζέλο να ηγηθεί της ελληνικής αντιπροσωπείας, προκειμένου να συμμαζέψει τα εγκλήματα των πολιτικών του αντιπάλων και την κτηνώδη αφιλοτιμία του ίδιου του λαού. Ο μέγας εθνάρχης, που ακόμα και σήμερα αμφισβητείται από πολλούς σ’ αυτήν την αγνώμονα, καθυστερημένη και κακομαθημένη χώρα, έφερε εις πέρας στη Λωζάννη έναν τεράστιο άθλο, εν πολλοίς άγνωστο στον λαό, ο οποίος το 1920 ωρυόταν εναντίον του γιατί διπλασίασε την Ελλάδα και τον θεωρούσε ψεύτη με το επιχείρημα ότι «αφού διπλασιάστηκε η Ελλάδα, γιατί δεν διπλασιάστηκε και το χωράφι μου;». 

 

Στη Λωζάννη, ο Βενιζέλος, ουσιαστικά ολομόναχος, μια και δεν αισθανόταν ο ίδιος ότι είναι εντολοδόχος της πραξικοπηματικής κυβέρνησης των Αθηνών, αλλά του έθνους (ενός έθνους το οποίο δεν μπορούσε να διαχειριστεί ούτε το ένδοξο παρελθόν του ούτε τους θριάμβους του), αγωνίστηκε μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες. Στην Αθήνα μάλιστα αδυνατούσαν να κατανοήσουν το μέγεθος των δυσκολιών της Λωζάννης και – το χειρότερο – δεν ήταν σε θέση να αντιληφθούν την ουσία των εισηγήσεων και των διπλωματικών του ενεργειών. Ολομόναχος και έχοντας μεγάλη ανησυχία για το μέλλον του μικρασιατικού Ελληνισμού, γιατί από τη Λωζάννη θα προέκυπταν οι συμφωνίες για τις ανταλλαγές πληθυσμών και για το καθεστώς προστασίας των μειονοτήτων, ο Βενιζέλος προσπαθούσε να κλείσουν όλα αυτά τα θέματα το συντομότερο, θεωρώντας ότι κάθε καθυστέρηση μπορούσε να αποβεί μοιραία για τη χώρα μας, έχοντας απέναντι μια υπεροπτική και προκλητική ανατολίτικη κυβέρνηση, η οποία διαπραγματευόταν με την απειλή της συνέχισης του πολέμου κατά της Ελλάδας. 

Από το Grexit του Ελευθέριου Βενιζέλου το 1932 στο σήμερα

Γιάννης Παλαιολόγος

Το 1932, μέσα στη δίνη της τότε οικονομικής ύφεσης, η κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλο αποφασίζει να εγκαταλείψει την πρόσδεση της δραχμής στον κανόνα του χρυσού που είχε οδηγήσει τη χώρα σε οικονομικό αδιέξοδο.  Έπειτα από χρόνια θυσιών και δύσκολων διαπραγματεύσεων, έφτασε η στιγμή που η ελληνική κυβέρνηση αποδέχθηκε το αναπόφευκτο. Με απόφαση του πρωθυπουργού, η χώρα αποχώρησε από το νομισματικό σύστημα των ανεπτυγμένων χωρών του οποίου είχε γίνει μέλος προ ολίγων μόλις ετών, καταβάλλοντας και τότε μεγάλες προσπάθειες.

Το εθνικό νόμισμα υποτιμήθηκε κατά 50% και αυτομάτως το τεράστιο εξωτερικό χρέος της χώρας διπλασιάστηκε, οδηγώντας μέσα σε λίγες μέρες σε στάση πληρωμών.Δεν πρόκειται για δυστοπική προβολή στο εγγύς μέλλον, αλλά για μια σύντομη περιγραφή των γεγονότων του Απριλίου του 1932, όταν η κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου έθεσε τέλος στη συμμετοχή της Ελλάδας στον κανόνα του χρυσού.

Η σκληρή στάση των πιστωτών, οι ταραχώδεις διεθνείς εξελίξεις που ακολούθησαν κατά τη δεκαετία του ’40 και η κυβερνητική αστάθεια κατά τα πρώτα μετεμφυλιακά χρόνια είχαν ως αποτέλεσμα ο τελικός διακανονισμός επί της χρεοκοπίας του 1932 να επιτευχθεί μόλις το 1964, ένα χρόνο μετά την επιστροφή της χώρας στις κεφαλαιαγορές.Τα κοινά μεταξύ της περιόδου εκείνης και των σημερινών συνθηκών είναι πολλά και ουσιώδη. Πρέπει αυτό να οδηγήσει στο συμπέρασμα ότι τώρα, όπως και τότε, η προσπάθεια προσαρμογής της χώρας είναι μάταια και το Grexit αναπόφευκτο;

Η παιδεία στα χρόνια του Ε. Βενιζέλου!

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Όταν ερχόμαστε αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα ή μια αμφισβητουμένη συμπεριφορά, έχουμε συνηθίσει να ακούμε τη στερεότυπη έκφραση «είναι θέμα παιδείας». Σε γενικές γραμμές, τα ζητήματα παιδείας οι Έλληνες τα επικαλούνται όχι τόσο κινούμενοι από κάποιο ιδιαίτερο ενδιαφέρον όσο γιατί αισθάνονται πάντα έτοιμοι να δώσουν μια σοφή απάντηση ακόμα και σε ζητήματα που δεν γνωρίζουν. κυρίως σε αυτά! 

Η παιδεία στην Ελλάδα έχει τη δική της ιστορία η οποία είναι αλήθεια ότι μετά τη μεταπολίτευση κέρδισε το ενδιαφέρον των ιστορικών και των ιστορικών της εκπαίδευσης ειδικά. Γενικότερα, εκδηλώθηκε για θέματα σχετικά με την ιστορία της εκπαίδευσης μια ξεχωριστή κινητικότητα με πλήθος εργασιών, μεταπτυχιακών και διδακτορικών διατριβών, όπως ακόμα και με την οργάνωση επιστημονικών εκδηλώσεων – με αποκορύφωμα την ίδρυση, το 2001, της Ελληνικής Εταιρείας Ιστορικών της Εκπαίδευσης (ΕΛΕΙΕ).

Μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες πολιτικές που ασκηθήκαν στην προσπάθεια του νεοελληνικού κρατιδίου να αποκτήσει ένα αξιόπιστο και λειτουργικό εκπαιδευτικό σύστημα, είναι το δίχως άλλο αυτή που είχε ως εμπνευστή τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Η εκπαιδευτική πολιτική του μεγάλου αυτού πολιτικού που ευτύχησε να έχει η χώρα, εξετάζεται μέσα από έναν εξαιρετικό τόμο που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Gutenberg με τίτλο «Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και η ελληνική Εκπαίδευση», τον οποίο υπογράφει ο Σήφης Μπουζάκης, γνωστός από το ενδιαφέρον του για θέματα Ιστορίας της Εκπαίδευσης.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ 1910-1927 (ταινία)

Έτος: 1980 Διάρκεια: 160'

Σκηνοθεσία: Βούλγαρης Παντελής

Σενάριο: Βούλγαρης Παντελής

Η ταινία "Ελευθέριος Βενιζέλος 1910 - 1927" είναι βιογραφία μίας από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ελληνικής πολιτικής σκηνής του 20ού αιώνα,του Ελευθερίου Βενιζέλου.

Ξεκινώντας από τον Αύγουστο του 1909,η ταινία εστιάζει στο ήθος και τις ιδέες του Βενιζέλου για μια Μεγάλη Ελλάδα. Περιγράφει την περίοδο της παράδοσης της Θεσσαλονίκης και των Ιωαννίνων στον ελληνικό στρατό και αργότερα τον Εθνικό Διχασμό ως προς τον επικείμενο πόλεμο στην Ευρώπη.Ο Βενιζέλος αποσύρεται από την πολιτική (προσωρινά) μετά την ήττα του στις εκλογές του 1920 για να ακολουθήσει η Μικρασιατική Καταστροφή και επιστρέφει στη γενέτειρά του, Κρήτη.

Ελευθέριος Βενιζέλος ”ο ελληνοκτόνος”

Αττικά Νέα 

 Η καλά κρυμμένη αλήθεια για τον Ελευθέριο Βενιζέλο

Ελευθέριος Βενιζέλος, ο πολιτικός που δεν ήθελε την Ελλάδα με την σημερινή μορφή. Δυστυχώς, αυτή είναι η αλήθεια που έκρυψαν πολύ καλά οι «ιστορικοί» της Ελλάδας και αλλοιώνοντας πλήρως την πολιτική προσωπικότητα ενός εν πολλοίς αμφισβητούμενου πολιτικού προσώπου. 

Ταυτόχρονα, όμως,κατόρθωσαν να αντιστρέψουν την πραγματικότητα, να αποκρύψουν την επισήμως καταγεγραμμένη αλήθεια και να εμφανίσουν ως ήρωα και ελευθερωτή εκείνον που δεν δίστασε ακόμη και μέσα στο Ελληνικό κοινοβούλιο να προωθήσει μία Ελλάδα χωρίς την ...Κεντρική Μακεδονία και την Θράκη! 

Οξύμωρο, βεβαίως, είναι το γεγονός πως σε όλους -σχεδόν- τους νομούς και τις πόλεις που ο Βενιζέλος δεν ήθελε εντός της Ελληνικής Επικράτειας, υπάρχουν αγάλματα και προτομές προς… τιμήν του!

Σε επιστολή του ο Ίωνας Δραγούμης προς τον πατέρα του γράφει: