Η αξία και η παγκόσμια προσφορά της Ελληνικής Γλώσσας και Γραφής

Ινφογνώμων Πολιτικά

Ευαγγελία Γαλέου*

Μετά από πολυετείς προσπάθειες και εκστρατείες ακαδημαϊκών δασκάλων και Ελλήνων σε όλο τον κόσμο, η 9η Φεβρουαρίου καθιερώθηκε διεθνής Ημέρα της Ελληνικής Γλώσσας, το 2017. Η ημερομηνία της 9ης Φεβρουαρίου επελέγη ως ημέρα μνήμης, προς τιμήν του Εθνικού μας Ποιητή, Διονυσίου Σολωμού ο οποίος έγραψε «Τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν» και οι πρώτες στροφές αποτελούν τον Εθνικό μας Ύμνο. «ΜΗΓΑΡΙΣ έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα!» περίφημη ρήση του από το κείμενο «Διάλογος». 

Σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση, το Υπουργείο Εξωτερικών θα μεριμνήσει για την αναγνώριση της Παγκόσμιας Ημέρας της Ελληνικής Γλώσσας και από τους διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ και η UNESCO. «Με την θέσπιση αυτής της παγκόσμιας ημέρας επιδιώκεται η ανάδειξη του θεμελιώδους ρόλου που διαδραμάτισε η ελληνική γλώσσα ανά τους αιώνες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην εδραίωση τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του παγκόσμιου πολιτισμού. Η ελληνική γλώσσα κατά την αρχαιότητα ευτύχησε να καταστεί φορέας μορφοποίησης και μεταβίβασης σημαντικών επιστημονικών θεωριών, φιλοσοφικών θεωριών, φιλοσοφικών θεωρήσεων και λογοτεχνικών κειμένων. Στην ελληνική γράφτηκαν λίγο αργότερα τα πιο σημαντικά κείμενα του Χριστιανισμού για να διαδοθούν σε ολόκληρο τον κόσμο. Στο διάβα των αιώνων υπήρξε καθοριστική η συμβολή της ως μια από τις μακροβιότερες ζωντανές γλώσσες παγκοσμίως» αναφέρεται σε εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας.

Προφάσεις εν αμαρτίαις οι ισχυρισμοί περί μακεδονικής γλώσσας

του Αλέξανδρου Μαλλιά 

Μετά την κύρωση της Συμφωνίας των Πρεσπών από τη Βουλή των Ελλήνων και την περί αυτής επίσημη γραπτή ενημέρωση της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας, ερχόμαστε αντιμέτωποι πλέον με το μείζον θέμα της μακεδονικής γλώσσας. Παρά τους ισχυρισμούς κυρίως από την πλευρά της κυβέρνησης, η Ελλάδα με τη Συμφωνία των Πρεσπών αναγνωρίζει για πρώτη φορά τη macedonian (μακεδονική) γλώσσα. Τούτο δε, χωρίς να υπάρχει λόγος. Απολύτως κανένας.

Δέχομαι ότι σε μια διάσκεψη μίας Επιτροπής του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου του ΟΗΕ το 1977 κατεγράφησαν οι ονομασίες των γλωσσών των χωρών-μελών του Οργανισμού. Η (τότε) Γιουγκοσλαβία το 1977 παρουσίασε τρεις γλώσσες. Τη σερβοκροατική, τη σλοβενική και τη μακεδονική. Είναι καταγεγραμμένο. Το ερώτημα μου είναι: Σήμερα μπορεί ο υπουργός Εξωτερικών οποιασδήποτε χώρας να ισχυριστεί ότι στη Σερβία, στη Κροατία ή στο Μαυροβούνιο η γλώσσα που ομιλούν είναι η σερβοκροατική;

Δεν υπάρχει πλέον η σερβοκροατική γλώσσα απλώς γιατί άλλαξαν τα δεδομένα. Το 1991-1992 άρχισε η αποσύνθεση της Γιουγκοσλαβίας. Σήμερα κάθε ανεξάρτητη Δημοκρατία έχει τη δική της γλώσσα. Ως Ελλάδα, από το 1991 ήδη σε όλα τα επίσημα κείμενά μας προς την ΕΕ κλπ, είχαμε επικαλεστεί το πραγματικό γεγονός ότι άλλαξαν τα δεδομένα. Γιατί, λοιπόν, σήμερα η κυβέρνηση με τη λίαν προβληματική -ως προς το ζήτημα αυτό- Συμφωνία των Πρεσπών μας επιβάλλει ότι πρέπει να αναγνωρίσουμε τη μακεδονική γλώσσα (άνευ εισαγωγικών πλέον);

Τα ζητήματα της μακεδονικής γλώσσας και της μακεδονικής εθνότητας/υπηκοότητας /ιθαγένειας είναι η «Αχίλλειος Πτέρνα» της Συμφωνίας, όπως γράφω στο βιβλίο μου «Ελλάδα και Βόρεια Μακεδονία-Αυτοψία της δύσκολης Συμφωνίας των Πρεσπών» (Εκδόσεις Ι. Σιδέρης). Αναλυτικά, λοιπόν, το Άρθρο 1 παρ. 3 εδάφ. C της Συμφωνίας των Πρεσπών έχει ως ακολούθως:

Η Συμφωνία των Πρεσπών σημαίνει δημιουργία εθνικής μειονότητας στην Ελλάδα

Ινφογνώμων Πολιτικά

του Παναγιώτη Μπαλακτάρη

Είναι πολύ δύσκολο να αντιληφθεί ο μέσος πολίτης τι ακριβώς συμβαίνει με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Οι κραυγές και η φασαρία δεν βοηθούν. Τα ψύχραιμα και νηφάλια επιχειρήματα που εμπεριστατωμένα πρέπει να διατυπώνονται λείπουν. Έτσι, καθίσταται ομοίως δύσκολη η επεξήγηση των διατάξεων της συμφωνίας σε μεγάλη μερίδα των πολιτών, οι οποίοι έχουν παραπλανηθεί από τους επώνυμους υποστηρικτές της. Συγχρόνως, πολίτες που επιθυμούν να κρίνουν αντικειμενικά τη συμφωνία απωθούνται από τον σαματά. 

Ο προβληματικός δημόσιος διάλογος, βέβαια, δεν εντοπίζεται μόνο στο Σκοπιανό. Παρατηρείται σε όλα τα μείζονα ζητήματα. Από την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ έως τα Μνημόνια και από τη συνταγματική αναθεώρηση έως το Σκοπιανό. Είναι κρίμα, διότι η Συμφωνία των Πρεσπών έχει τόσα πολλά αρνητικά σημεία που την καθιστούν καταστροφική για τη χώρα μας και αυτά πρέπει να αναδειχθούν.

Η διαπραγμάτευση που κατέληξε στο κείμενο της Συμφωνίας των Πρεσπών ήταν κακή. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε αντιδημοκρατική. Αντί της ευρείας συναίνεσης στο Κοινοβούλιο και στην κοινωνία, προτιμήθηκε το βραχυπρόθεσμο κομματικό συμφέρον της κυβέρνησης. Επομένως, αφού ο μηχανισμός των διαπραγματεύσεων ήταν ελαττωματικός, το αποτέλεσμά τους θα ήταν (και είναι) εκτρωματικό. 

Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΛΕΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Cretetv Antitheseis


Συνέντευξη του πανεπιστημιακού καθηγητή Γλωσσολογίας και συντονιστή του Λεξικού της Νέας Ελληνικής Γλώσσας της Ακαδημίας Αθηνών Χριστόφορου Χαραλαμπάκη.

Τα σωστά και τα λάθος στη γλώσσα μας γιατί είναι διαφορετικά από αυτά που πιστεύουμε. Οι λέξεις «ταμπού», οι δάνειες λέξεις, οι νεολογισμοί και η γλώσσα της Νεολαίας.

Τι αποκαλύπτει για την λεξιπενία και τι απαντά για το πόλεμο μεταξύ αρχαίων και νέων ελληνικών στα σχολεία.

Η αλήθεια περί δήθεν αναγνώρισης της "ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ" ΓΛΩΣΣΑΣ το 1977

Θέματα Ελληνικής Ιστορίας

γραφει ο John D. Pappas

Είναι γνωστό στη δημόσια κοινή γνώμη το κυβερνητικό ψεύδος  ότι (δήθεν) «από το 1977 ... αποδεχτήκαμε την πρόταση της Γιουγκοσλαβίας, να ορισθεί επίσημη γλώσσα η Μακεδονική» (Ν. Κοντζιάς), και συγκεκριμένα ότι (δήθεν)  «το 1977 στο πλαίσιο συνεδρίου του ΟΗΕ η Ελλάδα αναγνώρισε τη “Μακεδονική γλώσσα”» (Π. Κουρουμπλής), και μάλιστα ότι (δήθεν) τότε, το 1977, η  “Μακεδονική γλώσσα” (δήθεν) “αναγνωρίσθηκε” όχι μόνον (δήθεν) από την Ελλάδα αλλά και (δήθεν) από τίς “χώρες του ΟΗΕ, ανάμεσά τους και η Ελλάδα”, οι οποίες (δήθεν) “έχουν αποδεχτεί την ύπαρξη της μακεδονικής γλώσσας”, και επομένως ότι (δήθεν) το “θέμα αυτό έχει κλείσει εδώ και πάνω από 40 χρόνια” (Ν. Σβέρκος, Εφημερίδα των Συντακτών, 31-1-2018).

1. Αποκρυβείσα αλήθεια

Κατ’ αρχάς, το τί πράγματι συνέβη το 1977, στην «3η Διάσκεψη  των Ηνωμένων Εθνών για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων» (Third United Nations Conference on the Standardization of GeographicalNames), που διεξήχθη στην Αθήνα επί 20ήμερο (17 Αυγούστου - 7 Σεπτεμβρίου 1977), το έχει ήδη επισημάνει και προσδιορίσει ο επ. καθηγητής Γλωσσολογίας Γεώργιος Μπαμπινιώτης,1 μεταξύ άλλων επί λέξει ως εξής (Protagon, 1 Ιουνίου 2018):

“ Μια γρήγορη έστω αναδρομή στα σχετικά Πρακτικά τής Διάσκεψης δείχνει χωρίς καμιά αμφιβολία ότι στη Συνάντηση αυτή συζητήθηκε (ως συνέχεια άλλων προηγηθεισών Διασκέψεων) ως μόνο θέμα και για πολλές χώρες και γλώσσες (Κινεζική, Αραβική, Εβραϊκή, Ινδική, Ασιατικές γλώσσες κ.ά.) πώς θαμεταγραμματίζονται τα τοπωνύμιά τους με λατινικούς χαρακτήρες («romanization») βάσει ενός συστήματος μεταγραμματισμού (transliteration) των γραμμάτων τού αλφαβήτου τους που θα διευκολύνει να διαβάζονται ευρύτερα. [...]  

Aυτό που αποφασίστηκε, όπως και με όλες τις άλλες γλώσσες, είναι ο απλός μεταγραμματισμόςμε λατινικούς χαρακτήρες τής γλώσσας των Σκοπίων και όχι η ονομασία της ως «μακεδονικής γλώσσας»! Στη «σύσταση» περιγράφεται—όπως και για τα αλφάβητα πολλών άλλων γλωσσών—πώς θα αποδίδεται λατινικά κάθε γράμμα τού κυριλλικού αλφαβήτου που χρησιμοποιούν τα Σκόπια «for the romanization of Macedonian geographical names in Yugoslavia».

Γιατί ο Ελληνισμός επιβίωσε 30 αιώνες – Γλώσσα και Ορθοδοξία

του Θεόδωρου Ράκκα

Εμείς οι νεοέλληνες είμαστε υπερήφανοι για το γεγονός ότι το γένος μας επιβίωσε για πάνω από τρεις χιλιετίες. Το παραπάνω δεν αποτελεί απλώς μια σύγχρονη μόνο διαπίστωση. Μαρτυράται εις τους αιώνας των αιώνων από την αδιάλειπτη χρήση της ελληνικής γλώσσας. Κάπου εκεί τελειώνει και ο συλλογισμός του νεοέλληνα, υπήρχαμε, υπάρχουμε και θα υπάρχουμε για πάντα. Όταν, λοιπόν, τίθεται το λογικό ερώτημα, γιατί και πώς επιβίωσε ο Ελληνισμός, οι συνήθεις απαντήσεις κυμαίνονται, από το μας «φυλάει ο Θεός» μέχρι την πίστη στη διαχρονική υπεροχή του ελληνικού πνεύματος.

Τα παραπάνω φαντάζουν υπερβατικές δοξασίες. Παρ’ όλα αυτά, μελετώντας το παρελθόν ο κάθε αντικειμενικός παρατηρητής, διαπιστώνει το εξής: Ο ελληνισμός επιβιώνει, μέσω της διαχρονικής διατήρησης της κοινής γλωσσικής κληρονομιάς και των κοινών ηθών-αξιακού συστήματος. Ποιοι ήταν, όμως, αυτοί οι φορείς και θεσμοί, οι οποίοι κατάφεραν να διασφαλίσουν την πολιτισμική, την πολιτική και τη γλωσσική συνέχεια ενός γένους τόσο αρχαίου, μέσα σε αιώνες εισβολών, επιδρομών και κατακτήσεων; Δεν ήταν άλλοι από τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και την ορθόδοξη εκκλησία.

Ο Νικήτας Χωνιάτης μας περιγράφει, ήδη από την 12ο αιώνα, το συνειδησιακό πλαίσιο των μεσαιωνικών Ρωμαίων, ή αλλιώς Ρωμιών, σε επίπεδο όχι μόνο θεσμικό, αλλά πάνω απ’ όλα εθνοτικό. Αυτό βασιζόταν, στο να κατέχει κανείς το ελληνίζειν στη γλώσσα, να ακολουθεί τα ρωμαίικα ήθη και προφανώς να είναι χριστιανός. Το παραπάνω τρίπτυχο αντανακλά επακριβώς, το ομόγλωσσο, το ομότροπο και το ομόθρησκο, όπως αυτά αναφέρονται στον Ηρόδοτο. Τα εν λόγω χαρακτηριστικά, όπως και οι θεσμικές δικλείδες οι οποίες τα προώθησαν και τα διαφύλαξαν, διασφάλισαν τη συνειδησιακή συνέχεια και τη φυσική επιβίωση του ελληνισμού.

Η γλώσσα είναι κλώσα ταυτότητας

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Κατερίνας Τζωρτζινάκη

ktzor@naftemporiki.gr

Η γλώσσα έχει τον τρόπο της να στήνει παγίδες. Έγινε παρεξήγηση και δόθηκε εξήγηση; Τα λόγια ξεχαστήκανε ή μένει να φανεί; Ήταν ατυχής στιγμή, εσωτερικής πολιτικής ρωγμή ή απλώς σταθερή γραμμή, που καλλωπίζεται, μα η χαρά δεν κρύβεται; Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της πΓΔΜ εξέφρασε τη λύπη της κυβέρνησης «εάν τα σχόλια του πρωθυπουργού παρερμηνεύτηκαν».

Παρερμηνεύτηκαν τα περί πιθανότητας διδασκαλίας της «μακεδονικής» γλώσσας σε ελληνικά σχολεία, στο πλαίσιο της Συμφωνίας των Πρεσπών; Σε ποιο ακριβώς κομμάτι η παρανόηση κάνει ζάφτι; Απαντώντας το Σάββατο σε ερώτηση βουλευτή του αντιπολιτευόμενου VMRO-DPMNE ότι με την αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας της χώρας «δημιουργείται ένα νέο κράτος και μια νέα ταυτότητα για τους πολίτες και χάνεται η επαφή με τους “Μακεδόνες” στις γειτονικές χώρες», είπε ότι οι άνθρωποι αυτοί θα έχουν τη δυνατότητα μόρφωσης στη δική τους γλώσσα. Τι παρερμηνεύθηκε; Στο ελληνικό γήπεδο ξεκάθαρα η μπάλα εκτοξεύτηκε.

Η γλώσσα ως τεκμήριο εθνικής ταυτότητας

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Στη διάρκεια του ελληνικού διαφωτισμού, η ιδέα της ελληνικής παλιγγενεσίας αναπτύχθηκε έχοντας ως βασικό πυρήνα προβληματισμού τα κριτήρια που συγκροτούν την ελληνικότητα και οριοθετούν την Ελλάδα ως χώρο. Το κριτήριο της γλώσσας θεωρήθηκε αναπόσπαστα συνδεδεμένο με αυτό της εθνολογικής καταγωγής. Η διαφοροποίηση των εθνοτήτων στον χώρο της Βαλκανικής, κυρίως στο γλωσσικό, προκύπτει αβίαστα. Βέβαια, υπήρχαν κάποιες περιοχές, το βασικό χαρακτηριστικό των οποίων ήταν η πολυγλωσσία. Αλλά και πάλι, οι γλώσσες διαχωρίζονται σε διαλέκτους καθώς και σε τοπικά ιδιώματα, έτσι που κάθε γλώσσα διέθετε δικούς της συμπαγείς γεωγραφικούς πυρήνες. Αυτό, ωστόσο, ήταν ευδιάκριτο για τις άλλες γλώσσες της Βαλκανικής, όπου γλώσσα και λαός είχαν το ίδιο όνομα. Με την ελληνική γλώσσα, τα πράγματα δυσκόλευαν λόγω του ότι η εξάπλωσή της υπερέβαινε κατά πολύ τα γεωγραφικά όρια μέσα στα οποία γινόταν ευρεία και αποκλειστική χρήση της. Σε αυτό συνέτειναν αρκετοί λόγοι, κυρίως κοινωνικοί, θρησκευτικοί και οικονομικοί. Όπου προέκυπταν γλωσσικές διαφορές, αυτές μετατρέπονταν σε εθνικές.

Το κριτήριο της γλώσσας υπήρξε αναπόσπαστα συνδεδεμένο με αυτό της εθνολογικής καταγωγής όπως και με τους εθνικούς αγώνες.

Στη Βαλκανική, ο προβληματισμός για την καταγωγή των εθνών αποτελούσε ένα ζήτημα που απασχολούσε ιδιαίτερα τους λαούς της, καθώς αυτό είναι ένα ιστορικό εργαλείο για τη χειραφέτησή τους.

Ανωνυμίας επιπτώσεις

του Χρήστου Γιανναρά

Η ​​ηλεκτρονική  (στο «διαδίκτυο») έκδοση των εφημερίδων, παράλληλη με την έντυπη, έδωσε τη δυνατότητα να εκφράζουν κάποιοι αναγνώστες γνώμη και άποψη, διαμαρτυρία, αντίρρηση ή συναίνεση, στα όσα οι δημοσιογράφοι, αρθρογράφοι, επιφυλλιδογράφοι καταθέτουν.

Αυτή η δυνατότητα είναι σίγουρα θετική και την προσφέρει η πρόοδος της τεχνολογίας. Αναπόφευκτα έχει και αρνητικές επιπτώσεις, που μάλλον τις αποσιωπούμε, πιθανότατα για να μη θεωρηθούμε οπισθοδρομικοί (αυτή είναι η μόνιμη φοβία του επαρχιώτη). Αλλά δίχως κριτική εγρήγορση, η θετική δυνατότητα εύκολα τοξινώνεται, οδηγεί σε καταστάσεις νοσηρές.

Υπήρχε πάντοτε η δυνατότητα ο αναγνώστης της εφημερίδας να εκφραστεί δημόσια από τις στήλες της, με επιστολή. Ομως, για να δημοσιευτεί μια επιστολή, ήταν αυτονόητο ότι ο αποστολέας θα έπαιρνε επωνύμως την ευθύνη των γραφομένων του: θα υπέγραφε με το όνομά του, το επώνυμο, το επάγγελμα, την ταχυδρομική του διεύθυνση. Η ηλεκτρονική παρέμβαση στη διαδικτυακή έκδοση της εφημερίδας είναι κάτι διαφορετικό:

Επιτρέπονται, αυτονοήτως, παιγνιώδη ψευδώνυμα, δηλαδή ανωνυμία και, επομένως, κατάφωρη αδικία: Διότι ο σχολιαστής ξέρει σε ποιον απευθύνεται (την ηλικία του αρθρογράφου, τη δουλειά του, το βιογραφικό του, την κοινωνική του διαδρομή), ο σχολιαζόμενος δεν ξέρει τίποτα για τον σχολιαστή του. Απευθύνεται ο σχολιαστής στον σχολιαζόμενο, αδίστακτα, σε δεύτερο ενικό πρόσωπο, μπορεί να τον λοιδορήσει σκαιότατα, εξευτελιστικά, να του αποδώσει εκφράσεις και απόψεις δήθεν πρόσφατες ή που δήθεν πριν από χρόνια διατύπωσε – ο σχολιαζόμενος πρέπει να εγκαταλείψει κάθε άλλη απασχόληση, αν θέλει να απαντάει διαδικτυακά στον κάθε έναν που εκφράζει «ελεύθερα» τη «γνώμη» του, το σχόλιο, τη μονομανία του.

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΔΙΑΛΕΚΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ (Α' ΜΑΘΗΜΑ) ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΔΙΑΛΕΚΤΟΥΣ - ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΔΩΡΙΚΕΣ

ΝΑΥΣΙΝΟΟΣ - NAUSINOUS - ΑΔΡΙΑΝΟΣ ΜΠΕΖΟΥΓΛΩΦ

Γ.Μπαμπινιώτης: Ψεύδονται τα Σκόπια ότι αναγνωρίστηκε «Μακεδονική» γλώσσα

Νέα Κρήτη

Καμία κυβέρνηση από το 1992 δεν ζήτησε στοιχεία

Καμία αναγνώριση "Μακεδονικής" γλώσσας δεν υπήρξε στη διάσκεψη του 1977 του ΟΗΕ στην Αθήνα , στην οποία μετείχα και εγώ, λέει ο κορυφαίος Έλληνας γλωσσολόγος, Γιώργος Μπαμπινιώτης, μιλώντας αποκλειστικά στον 98.4. Πρόκειται για βουλγαροσλαβική ή στη καλύτερη περίπτωση για τα Σκόπια μακεδονο-σλαβική διάλεκτο, που καμία αναγνώριση δεν έχει λάβει διεθνώς, παρά μονο ως σλαβική διάλεκτο και μάλιστα με Κυριλλική γραφή, όπως είπε.

Δεν αντιδικώ με τον Έλληνα ΥΠΕΞ, αλλά δεν μπορεί να αποδεχόμαστε το ψευδές επιχείρημα των Σκοπίων, ότι ο ΟΗΕ έχει αναγνωρίσει από το 1977 "Μακεδονική" γλώσσα . Το 1977 το μόνο που συζητήθηκε ήταν η γεωγραφική συντομογραφία σε Λατινικά, σλαβικών τοπωνυμίων της τότε ενιαίας Γιουγκοσλαβίας. Αυτά σημείωσε ο άλλοτε πρύτανης του Πανεπιστημίου Γιώργος Μπαμπινιώτης, αποκαλύπτοντας ότι ενώ από το 1992 , όλα αυτά με στοιχεία υπάρχουν σε σχετικό του βιβλίο, εντούτοις καμία ελληνική κυβέρνηση από τότε, μέχρι σήμερα τα αξιοποίησε ή κάλεσε τον ίδιο να τους τα εξηγήσει κι ενώ είναι τρανταχτά επιχειρήματα απόρριψης της τεχνητής κατασκευής "Μακεδονικής" γλώσσας , την οποία αρχικά ούτε οι Σκοπιανοί υποστήριζαν οτι υπάρχει.

Τόπος και ουτοπία του τρόπου

του Χρήστου Γιανναρά

Κενό νοήματος στις λέξεις δημιουργεί συγχύσεις, θολές ασυνεννοησίες, μάταιες διχοστασίες. Η ζωή παγιδεύεται στο μη-νόημα, δεν προχωράει.

Με την πάνδημη κραυγή «Η Μακεδονία είναι ελληνική», τι ακριβώς βεβαιώνουμε: πιστοποίηση, ευχή, απαίτηση, προειδοποίηση; Ποιο το νόημά της; Κάποτε και η Θράκη ήταν ελληνική, σήμερα είναι μόνο η μισή. Αν στήναμε συλλαλητήριο, «η Θράκη είναι ελληνική», και πτοημένοι οι Τούρκοι μας έδιναν πίσω το κομμάτι που ο Βενιζέλος τούς χάρισε χωρίς να το έχουν απαιτήσει, με ποιον πληθυσμό θα το εποικίζαμε; Η υπογεννητικότητα και η μετανάστευση μας έχουν καταδικάσει να έχουμε, σε σαράντα χρόνια, απομείνει τρία εκατομμύρια οι Ελληνες – δεν μοιάζει λογικό να ορεγόμαστε εδαφικές επεκτάσεις.

Οι Σκοπιανοί, παρδαλό τσούρμο από ξεσκλίδια φυλών, έχουν το τσαγανό να ονειρεύονται τη Θεσσαλονίκη πρωτεύουσά τους και τον Μεγαλέξανδρο προπάτορα, αψηφώντας κάθε λογική. Αν τους θεωρούμε απειλή, ας αγοράσουμε τανκς (κόβοντας τις αρπαχτές των κομματανθρώπων), όχι να οργανώνουμε συλλαλητήρια! Βέβαια οι Σκοπιανοί δεν νικώνται από τανκς, γιατί έχουν ακόμα πολιτισμό, δηλαδή στόχους που είναι πέρα από το χρήμα, ενώ εμάς δεν μας συνεπαίρνει πια τίποτα, μα απολύτως τίποτα που να μην είναι «μέγεθος οικονομικό», παράς. Ακόμα και τον συναισθηματικό πατριωτισμό που κραυγάζει, χωρίς νόημα, «η Μακεδονία είναι ελληνική», τον κατασυκοφαντούν οι άγλωσσοι και άξεστοι ιστορικο-υλιστές χρηματολάγνοι όλου του κομματικού φάσματος, σαν φασισμό και Ακροδεξιά και εθνικισμό.

Θιασώτες της «αυθεντικής» συμφοράς

του Χρήστου Γιανναρά

Τ​​ο μάταιο κάθε καταγγελίας, το ατελέσφορο της διαμαρτυρίας παγιώνουν την παθητικότητα των πολιτών. Εχουμε όλοι πεισθεί ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει. Επομένως, περιττεύει κάθε προσπάθεια.

Αρκετά χρόνια πριν από τη χρεοκοπία, την επιτρόπευση, τη δίχως προσχήματα υποδούλωση της χώρας στους δανειστές της, ήταν προκλητικά φανερή η κοινωνική μας αποσύνθεση και κρατική διάλυση. Οι επιφάσεις του τάχα και πολιτικού συστήματος υπηρετούσαν μόνο τη συντήρηση ψευδαισθητικών εντυπώσεων, όχι κοινωνικές ανάγκες και στοχεύσεις. Η παντομίμα της «δημοκρατίας» κάλυπτε την ωμή και χυδαία καταλήστευση του κράτους από τον υπόκοσμο της καμαρίλας των κομμάτων. Η τσοχατζοπούλεια εκδοχή διαχείρισης της εξουσίας ήταν ο κανόνας για ολόκληρο το πολιτικό προσωπικό της χώρας – αν υπήρχαν εξαιρέσεις, βαρύνονται με την ενοχή της ειδεχθούς κακουργίας, επειδή, ενώ ήξεραν, σιωπούσαν.

Η διαφθορά και σήψη των κομμάτων έγινε αχαλίνωτη και ακατανίκητη, όταν προσέλαβε τη δυναμική της γάγγραινας, με τη «διαπλοκή»: Δηλαδή, όταν η εξέλιξη της τεχνολογίας όπλισε την κομματική εξουσιολαγνεία με τη δυνατότητα να φαμπρικάρει «κροίσους» προσφέροντας αναθέσεις δημόσιων έργων και προμηθειών του Δημοσίου. Και να παραχωρεί σε ιδιώτες την εξουσία πλύσης εγκεφάλου των μαζών με εμπορικά ΜΜΕ.

Η «Νέα Δεξιά» και ο «Πόλεμος των λέξεων»!

ardin-rixi

«Η ιδεολογική μάχη» για τη γλώσσα, την ιστορία των εθνών και τη θρησκεία θα γίνεται όλο και πιο σκληρή.

του Βασίλη Στοϊλόπουλου από την Ρήξη φ. 135

Η γλώσσα και ιδιαίτερα οι εύστοχες λέξεις ανέκαθεν «καθοδηγούσαν και επηρέαζαν τα ανθρώπινα συναισθήματα» και εκείνος που όριζε τις έννοιες καθόριζε και το πολιτικό γίγνεσθαι. Συχνά μάλιστα η «αιχμηρή» γλώσσα, ως κεφαλαιώδης «κοινωνική συνθήκη», προκαλούσε δυσαρέσκεια, εμπάθεια, προκαταλήψεις ακόμη και «ανορθολογικές» αντιδράσεις. Αυτό το φαινόμενο γίνεται ιδιαίτερα έντονο όταν πρόκειται για λέξεις που εκφράζουν βασικά στοιχεία πολιτικής ιδεολογίας, απώτερος στόχος της οποίας είναι να καταστεί η ίδια κεντρικό θέμα του δημόσιου διαλόγου ή να προκληθεί η περιθωριοποίηση και απαξίωση του «πολιτικού αντιπάλου» και εν κατακλείδι να επιβληθεί πολιτική κυριαρχία.

Ιδεολογικά φορτισμένες «λέξεις μάχης» (Kampfbegriffe) μπορεί να μοιάζουν «με ανεπαίσθητα μικρές δόσεις Αρσενικού˙ καταπίνονται ασυναίσθητα, φαίνονται να μην επιδρούν και μόνο μετά από κάποιο διάστημα να γίνεται εμφανής η δράση του δηλητήριου», με εξόχως δραστικά αποτελέσματα: δαιμονοποίηση, ύβρεις, ευφημισμοί, πολεμικές, πρόκληση ταμπού, δυσφήμιση και έξαψη παθών.

Στο πρόσφατο παρελθόν, έννοιες και συνθήματα όπως «άξονας του κακού» και «ελευθερία ή σοσιαλισμός» έμειναν στην πολιτική ιστορία ως ιδιαίτερα πετυχημένα. Ανάλογα, όποιος χρησιμοποιεί σήμερα στην πολιτική ηχηρές «λέξεις μάχης» όπως τρομοκρατία της πολιτικής ορθότητας, κατεστημένο, λαϊκός πολιτισμός, αλαζονικός ναρκισσισμός των ελίτ, Νέα Τάξη, πραγματική δημοκρατία, Crony καπιταλισμός, εθνική ταυτότητα, κοινωνική πόλωση, εθνοτικές μεταμορφώσεις (λόγω μεταναστευτικού), ΜΜΕ του ψεύδους, εναλλακτικό κίνημα, φιλελεύθερος μηδενισμός, εθνική κυριαρχία κ.ά. κινδυνεύει να χαρακτηριστεί a priori με εξίσου ερεθιστικούς «μαχητικούς όρους»: «λαϊκιστής», «ξενόφοβος», «ρατσιστής», «φασίστας», «εθνικιστής», «ομοφοβικός», «ακροδεξιός», «συνωμοσιολόγος», «αυταρχικός», «ισλαμοφοβικός», κ.λπ. Είναι όλοι αυτοί που αποτελούν τους βασικούς υπονομευτές της παγκοσμιοποίησης και της κυριαρχίας του χρηματοπιστωτικού κεφαλαίου και ανήκουν, σύμφωνα με τους αντιπάλους τους, στη «Νέα Δεξιά», η κοσμοθεώρηση της οποίας «προσφέρει τις βάσεις για έναν νέο φασισμό», καθώς πρόκειται για ένα επικίνδυνο «μίγμα αριστερής κριτικής στο καπιταλιστικό σύστημα και δεξιάς κριτικής στο δυτικό πολιτισμικό πρότυπο1. Το ίδιο ασφαλώς ισχύει και για όποιον ισχυριστεί ότι αισθάνεται «αγανακτισμένος πολίτης» ή ότι «το Ισλάμ δεν ανήκει στην Ευρώπη», όπως και αν πιστεύει ότι «η παγκοσμιοποίηση ισοπεδώνει την ταυτότητα» ή τολμήσει να επαναλάβει ακόμα και «αριστερά σλόγκαν», τύπου Σλαβόι Ζίζεκ και Αλαίν Μπαντιού: «φιλελευθερισμός είναι η μεταφυσική του καπιταλισμού».

Η Ομηρική διάλεκτος ομιλείται σήμερα στην σύγχρονη ελληνική

evprattein


Από την εκπομπή του Ανδρέα Μαζαράκη στον σταθμό Παραπολιτικά FM.
Συνεργάτες οι Γιώργος Τσαγκρινός, Λεωνίδας Αποσκίτης.
Καλεσμένη η Θεοφανώ Πολυμέρη Τσεμπερούλη συγγραφέας του σημαντικού βιβλίου "Ετυμολογία Κύριων Ονομάτων και Τοπωνύμιων των Ομηρικών Επών"

Διαμορφώνοντας τη νεοελληνική συνείδηση*

Το Ποντίκι

του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη

Αφιέρωμα: Η λογοτεχνία της Ελληνικής Επανάστασης έως το 1880

 

Ήδη από την τελευταία δεκαετία του 18ου αιώνα και τις δυο πρώτες που ακολούθησαν έως την Ελληνική Επανάσταση του 19ου, όλα δείχνουν πως έχουν αρχίσει στο σκλαβωμένου έθνος οι διεργασίες που τελικά θα οδηγήσουν στην απελευθέρωσή του.

 

Ήδη από την εποχή των Ορλωφικών και παρά την αποτυχία τους με τις τρομερές καταστροφές που επέφεραν κυρίως στην Πελοπόννησο, οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες αρχίζουν να αλλάζουν εντυπωσιακά. Στις παραδουνάβιες περιοχές, έχει δημιουργηθεί γύρω από τους Φαναριώτες πρίγκιπες μια ελληνική πεφωτισμένη αριστοκρατία, ενώ η παιδεία απλώνεται παράλληλα σε όλο και περισσότερα στρώματα με τα σχολεία που, όπως στις Κυδωνίες έτσι και αλλού, ανανεώνονταν σύμφωνα με τις νέες ιδέες του Διαφωτισμού.

 

Είναι μια εποχή που οργανώνεται το εξαγωγικό εμπόριο και ιδρύονται από Έλληνες αντιπροσωπείες στο εξωτερικό, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα τη συσσώρευση πλούτου στα χέρια των Ελλήνων. Τα ναυτικά νησιά Χίος, Ύδρα, Σπέτσες δημιουργούν έναν δικό τους εμπορικό στόλο. Διάφορες εμπορικές επιχειρήσεις από τη Θεσσαλία έως τη Βόρεια Ελλάδα συνδέονται απευθείας με τη Βιέννη αλλά και με άλλες περιοχές της Αυστροουγγαρίας. Σχεδόν σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο χτίζονται αρχοντόσπιτα που διακοσμούνται σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές τάσεις σε συνδυασμό με την κατά τόπους λαϊκή τέχνη.

 

Σημειώνει ο Λίνος Πολίτης στην «Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας»: «Οικονομική ευμάρεια, άνοδος της μεσαίας τάξης, άπλωμα των ενδιαφερόντων, δίψα για παιδεία – και παράλληλα βαθύτερη συνείδηση εθνική και πόθος για απελευθέρωση. Αυτόν τον πόθο για απελευθέρωση, όχι μόνο από τον τουρκικό ζυγό, αλλά και από κάθε είδους κοινωνική και άλλη καταπίεση, εκφράζει ένα σημαντικό κείμενο που εκδόθηκε ανώνυμα το 1806, η “Ελληνική Νομαρχία”, αφιερωμένο στη μνήμη του Ρήγα». 

Ο «πολιτικλικορεκτισμός»

Outside the Wall

Γράφει ο Φραγκίσκος Λαγωνικάκης //

Ο «πολιτικλικορεκτισμός»¹
Ο πολιτικλικορεκτισμός (πολιτική ορθότητα) είναι μια τάση που έχει ξεκινήσει από τις ΗΠΑ και είναι θα έλεγα μετα-νεωτερικό φαινόμενο, ή τέλος πάντων άρχισε να παίρνει μεγάλες διαστάσεις κάπου στη δεκαετία του 70′ και μετά. Αν έπρεπε να περιγράψω τον πολιτικλικορεκτισμό σε μια φράση, θα έλεγα ότι αποτελεί το φαινόμενο εκείνο στα πλαίσια του οποίου κάποιες λέξεις γίνονται ταμπού και κάποιες άλλες επιλέγονται για να δημιουργηθεί ένα αποδεκτό λεξιλόγιο σε ευαίσθητα ζητήματα όπως είναι ο ρατσισμός, οι σχέσεις των δυο φύλων, η θρησκεία κ.α.


Για παράδειγμα, θεωρείται απαράδεκτο στις ΗΠΑ ένας λευκός να αποκαλέσει έναν μαύρο «νέγρο» γιατί αυτή η λέξη είναι φορτισμένη με αρνητικό-ρατσιστικό-νόημα. Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα μια λέξη που πρωτύτερα ήταν αποδεκτή μπορεί αργότερα να αλλάξει και να γίνει ταμπού, και στη θέση της να προταθεί μια άλλη λέξη. Πχ το έγχρωμος που παλιά ήταν αποδεκτό για να χαρακτηρίσεις έναν μαύρο, τώρα αν δεν κάνω λάθος δεν θεωρείται αποδεκτό και έχει επικρατήσει το αφρο-αμερικάνος (ή αντίστροφα).


Με μια πρώτη ματιά θα πει κανείς ότι ο πολιτικλικορεκτισμός δεν είναι κάτι κακό αφού περιορίζει την χρήση υποτιμητικών χαρακτηρισμών αναφορικά με συνανθρώπους μας, ή μειονότητες, ή πιο αδύναμες κοινωνικές ομάδες. Δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί -εκτός και αν είναι «ούγκανος»- ότι είναι λάθος κάποιον ομοφυλόφιλο να τον αποκαλούμε «πούστη» ή έναν μαύρο να τον λέμε «αράπη», όμως εδώ υπάρχει και το ζήτημα της ουσίας.

Οι 220 τουρκικές λέξεις που χρησιμοποιούν οι Ελληνες καθημερινά (λίστα)

Γράφει ο συγγραφέας Νίκος Σαραντάκος στο ιστολόγιό του sarantakos.wordpress.com:

Οι λέξεις του καταλόγου είναι 220 αλλά δύο από αυτές (μπόρα και ταπί) δεν έχουν τουρκική προέλευση, επομένως ο κατάλογος κανονικά έχει 218 λέξεις -το άφησα 220 στον τίτλο για να είναι πιο στρογγυλό. Όταν λέμε "τουρκική προέλευση" συνυπολογίζουμε και την απώτερη αραβική ή περσική προέλευση των λέξεων.

Βέβαια, λείπουν πολλές λέξεις που λέμε συχνά, αλλά αφού ο συντάκτης ήθελε να διαλέξει περίπου 200 λέξεις, κάποιες έπρεπε να αφήσει έξω. Μοιραία προκύπτει το ερώτημα, πόσα είναι τα τουρκικά δάνεια της ελληνικής γλώσσας ή (αν δεν μας ενοχλεί η ανακρίβεια), "πόσες είναι οι τουρκικές λέξεις της ελληνικής γλώσσας". Δεν είναι εύκολες τέτοιες μετρήσεις, γιατί υπάρχουν λέξεις ξεχασμένες και λέξεις ζωντανές, όπως επίσης υπάρχουν αρχικές λέξεις και παράγωγες-σύνθετες λέξεις. Για παράδειγμα, από τη λέξη 'γλέντι' έχουμε και το ρήμα γλεντάω, έχουμε τον γλεντζέ και τη γλεντζού, που μας δίνουν το επίθετο 'γλεντζέδικος' και το επίρρημα 'γλεντζέδικα'. Έχουμε το υποριστικό "γλεντάκι", ενώ στον Μπαμπινιώτη υπάρχει και ο ημιλόγιος τύπος 'γλεντιστής'. Έχουμε τέλος και τον γλεντοκόπο, το γλεντοκόπι ή γλεντοκόπημα, το ρήμα γλεντοκοπώ. Η μια "αρχική" λέξη δίνει δώδεκα μαζί με τα παράγωγά της. Δεν είναι όλες τόσο παραγωγικές, αλλά κάποιες είναι περισσότερο.

Γραικός, Ρωμιός

Επιστημονικές γνώσεις vs λεκτικού παλιπαιδισμού αδαέστατων

Γραικός

Αυτό εθνώνυμο είναι αρχαιότατο και προέρχεται από μία μικρή φυλή από την Δωδώνη ή από την Εύοια με το όνομα Γραίοι.

Οι Ρωμαίοι το παρέλαβαν από Ιλλυρίους προγόνους των Αλβανών και των Μαυροβουνίων ή από τους Ελληνες αποίκους της Σικελίας και πρόσθεσαν το εθνωνυμικό στοιχείo c , όπως π.χ. Germanus-Germanicus, Gallus-Gallicus : Ετσι δημιουργήθηκε το εθνώνυμο Graecus, το οποίο είναι η βάση της
ονομασίας μας σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες από την αρχαιότητα έως σήμερα.

Το εθνώνυμο Graecus ήταν κατ αρχάς τελείως ουδέτερο. Αργότερα όμως έχει προσλάβει μίαν πολύ υποτιμητική σημασία σε τέτοιο βαθμό που ακόμη και σήμερα σημαίνει στα Γαλλικά η λέξη grec Ελληνας ή και απατεώνας ! ( Rene Olivier, Wörterbuch Französisch-Deutsch, 12. Edit., Leipzig, 1985, S.258).

Μας εiναι γνωστό εκτός τούτου και το περιφρονητικό Graeculus («μικρός Ελληνας») με την αρχική σημασία «τιποτένιος Ελληνας».

Δωσίλογος η πολιτική της αγλωσσίας

του Χρήστου Γιανναρά

Η ​​κοινή και κοινωνούμενη πείρα βεβαιώνει ότι η ανάπτυξη μιας χώρας, η ευζωία των πολιτών, είναι συνάρτηση όχι πρωτίστως του κατά κεφαλήν εισοδήματος αλλά πρωτίστως του επιπέδου ποιότητας της ζωής. Οτι η ποιότητα της ζωής είναι συνάρτηση της κατά κεφαλήν καλλιέργειας, όχι της καταναλωτικής ευχέρειας. Και δείχτης της κατά κεφαλήν καλλιέργειας, σε όσες χιλιάδες χρόνια διαρκεί η ανθρώπινη Ιστορία, είναι η γλώσσα: η διεύρυνση των δυνατοτήτων (πλούτος του λεξιλογίου και εύκαμπτη όσο και διαυγής συντακτική δομή) της γλωσσικής εκφραστικής.

Κοινότοπες διαπιστώσεις, τετριμμένες. Αυτονόητες όσους αιώνες το πολιτισμικό «παράδειγμα» (ο κοινός τρόπος του βίου και η νοηματοδότησή του) δεν ήταν στεγανά ιστορικο-υλιστικό. Οσο δεν είχε ακόμα «παγκοσμιοποιηθεί» ο θρίαμβος του διδύμου Ανταμ Σμιθ-Καρλ Μαρξ, δηλαδή ο ολοκληρωτισμός του «Διαφωτισμού», ο πρωτογονισμός του ατομοκεντρισμού. Οι κοινωνίες που γέννησαν το εφιαλτικό δίπολο (τη μεταποίηση της συλλογικότητας ή σε «κολεκτίβα» ή σε «αγορά») είχαν θητεύσει για αιώνες στον θρησκευτικό ατομοκεντρισμό: της ατομικής «πίστης», της ατομικής «ηθικής», της ατομικής «σωτηρίας». Γι’ αυτό και είχαν προλάβει να γεννήσουν και «αντισώματα» στην εγωτική ιδιοτέλεια: θεσμικά χαλινάρια και κατεστημένες «νοο-τροπίες» που να τιθασεύουν (κάπως) την ενορμητική φιλαυτία, τη βουλιμική αρχομανία, τον ακόρεστο ναρκισσισμό: Γέννησαν τον ρωμαιοκαθολικό νομικισμό, την προτεσταντική Ηθική και, αργότερα, τους κώδικες (μάλλον ευχετήριους) κατασφάλισης των «ατομικών δικαιωμάτων».