Ο ΚΑΤΩΤΑΤΟΣ ΜΙΣΘΟΣ

Παναγιώτης Ε. Πετράκης | Panagiotis E. Petrakis

Καθηγητής Οικονομικών | Τμήμα Οικονομικών Επιστημών ΕΚΠΑ - Professor at the Department of Economics - National and Kapodistrian University of Athens

Όταν διαβάσαμε την πρώτη έκθεση της Ενισχυμένης Επίβλεψης της Ε.Ε. τον προηγούμενο Νοέμβριο για την ελληνική οικονομία καταλάβαμε κάτι ακόμα από τα μυστήρια των Βρυξελλών. Προέβαλαν την πολύ ορθή σχέση μεταξύ περιορισμού της φτώχειας και του κατώτατου μισθού.

Παρόλο που ξεκίνησαν την ανάλυσή τους με τη διαπίστωση ότι το ύψος του επιπέδου του κατώτατου μισθού στην Ελλάδα δεν κινείται στα άκρα (εννοώντας προφανώς τα κατώτατα άκρα) της κατανομής των κατώτατων μισθών των ευρωπαϊκών χωρών, αλλά κάπου στη μέση προχώρησαν την ανάλυσή τους (στην οποία αφιερώνουν δύο σελίδες) αναδεικνύοντας το γεγονός ότι ο αμειβόμενος με κατώτατο μισθό στην Ελλάδα (683,76 ευρώ σε 12μηνη βάση) δεν κινδυνεύει με φτωχοποίηση. Όταν όμως λάβουμε υπόψη μας ότι μπορεί να έχει δύο εξαρτώμενους (π.χ. δύο παιδιά), τότε κινδυνεύει. Μάλιστα διαπιστώνουν ότι αυτό εξαρτάται  και από το ύψος του αφορολόγητου ανοίγοντας και το τελευταίο αυτό θέμα.

Στη συνέχεια πρόσθεσαν στην παρουσίασή τους ένα περιορισμένο σχετικά μέρος για την ανταγωνιστικότητα, όπου το ενδιαφέρον τους  περιορίζεται αποκλειστικά στην «μη-τιμολογιακή ανταγωνιστικότητα» ξεχνώντας εντελώς να αναφερθούν στα αποτελέσματα που θα είχαν οι επιπτώσεις του κατώτατου μισθού στην ανταγωνιστικότητα. Ξέχασαν δηλαδή να ασχοληθούν με το trade-off, δηλαδή τα κέρδη και τις ζημιές που συνδέουν την επιδίωξη της βελτίωσης της ζωής των χαμηλόμισθων εργαζομένων με την επιδίωξη της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων σε μία οικονομία που τα προϊόντα χαμηλής εξειδίκευσης και άρα χαμηλού μισθολογικού κόστους είναι ο κανόνας.

Δίκοπο μαχαίρι το βασικό εισόδημα

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Τα φώτα της δημοσιότητας συγκέντρωσε η απόφαση της 50^ης, και πιο πρόσφατα αποκτημένης Πολιτείας των ΗΠΑ, της Χαβάης να δρομολογήσει τις διαδικασίες για την καθιέρωση βασικού εισοδήματος, σε όλους του πολίτες της. Η απόφαση, που ψηφίστηκε ομόφωνα και στα δύο νομοθετικά σώματα, αιτιολογήθηκε στη βάση του υπερβολικά ακριβού κόστους διαβίωσης, που είναι το υψηλότερο σε όλες τις ΗΠΑ, από τη μια και από την άλλη της σαρωτικής έκτασης που έχουν προσλάβει οι χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας του τομέα υπηρεσιών.

Δεν ήταν ωστόσο η πρώτη φορά που το βασικό εισόδημα ήλθε στη δημόσια συζήτηση.

Μόλις πρόσφατα, στις 25 Μαΐου 2017, μιλώντας ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του Facebook στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ απ’ όπου αποφοίτησε πρότεινε κι αυτός την καθιέρωση ενός βασικού εισοδήματος. Το σκεπτικό μάλιστα του ιδρυτή του δημοφιλέστερου μέσου κοινωνικής δικτύωσης δε σχετιζόταν με την αντιμετώπιση των συνεπειών της τριτογενοποίησης της οικονομίας, που συνδέεται πάντα με την πτώση των αμοιβών, αλλά με την ενθάρρυνση των επιχειρηματικών καινοτομιών. Συγκεκριμένα είπε πως «η μεγαλύτερη επιτυχία έρχεται όταν έχεις την ελευθερία να αποτύχεις», ενώ με ένα πρωτότυπο και αναπάντεχο τρόπο χαρακτήρισε το βασικό εισόδημα ως το κοινωνικό συμβόλαιο της γενιάς του.

Στην από δω μεριά του Ατλαντικού, στο πλαίσιο των προκριματικών εκλογών εντός των γάλλων σοσιαλιστών, ο Μπενουά Αμόν που είχε διατελέσει υπουργός Παιδείας το 2014 έθεσε το αίτημα του βασικού εισοδήματος, στο ύψος μάλιστα των 750 ευρώ, στην κορυφή της προεκλογικής του ατζέντας. Η υποχρέωση του κράτους για παροχή ενός βασικού καθολικού εισοδήματος, που θα ξεκινούσε το 2022, σύμφωνα με το πρόγραμμα του σοσιαλιστή υποψηφίου θα λειτουργούσε αντισταθμιστικά απέναντι στην έκρηξη της ανεργίας που είναι βέβαιο πως θα προκαλέσει η είσοδος των νέων τεχνολογιών στην παραγωγή. Ο αριστερός, ριζοσπαστικός χαρακτήρας του αιτήματος για καθιέρωση βασικού εισοδήματος υπογραμμιζόταν επίσης από μια δύο ακόμη εξαγγελίες: Η μία αφορούσε την περαιτέρω μείωση των ωρών εργασίας από τις 35 στις 32 ανά εβδομάδα και η άλλη τη φορολόγηση των ρομπότ που εισέρχονται στην παραγωγή. Μια πρόταση ρηξικέλευθη που ως στόχο είχε να βάλει ένα φρένο στην υποκατάσταση ζωντανής εργασίας από νεκρή. Τίποτε απ’ όλα αυτά ωστόσο δεν μπόρεσε να αντιρροπήσει την  βαριά αρνητική κληρονομιά της θητείας του Ολάντ…