Το Ποντίκι
του Ξενοφώντος Μπρουντζάκη
Tο 1601, στη συνοικία Φανάρι εγκαθίσταται
το Οικουμενικό Πατριαρχείο, θέση στην οποία βρίσκεται έως τις μέρες μας. Στην
περιοχή αυτή, ζούσε και δραστηριοποιούνταν μια ορθόδοξη αριστοκρατία, της
οποίας τα χαρακτηριστικά ήταν σχετικά ασαφή για να μπορέσει κάποιος να τα
προσδιορίσει με ακρίβεια. Το θρήσκευμα ήταν το βασικό κοινό χαρακτηριστικό
αυτής της αριστοκρατίας, που η ένταξη στις τάξεις της βασιζόταν κυρίως σε
πολιτικά κριτήρια της εποχής, ενώ δεν λαμβάνονταν υπ’ όψιν σε καμία περίπτωση
τα εθνικά χαρακτηριστικά. Η αριστοκρατία αυτή έμεινε γνωστή στην ιστορία ως
«Φαναριώτες» – που προφανώς πήραν το όνομά τους από τη γνωστή συνοικία της
Κωνσταντινούπολης.
Όπως είπαμε, οι Φαναριώτες ήταν όλοι
ορθόδοξοι στο θρήσκευμα και κατάγονταν από διάφορους τόπους: Αλβανία,
Βουλγαρία, Μολδαβία, Πόντο, Χίο κ.α. Ο Δάσκαλος του Γένους Κωνσταντίνος Κούμας
πολύ αργότερα – τον 19ο αιώνα – αναφέρει ότι οι Φαναριώτες αρέσκονταν να
αυτοπροσδιορίζονται ως «το περίβλεπτον γένος των Ρωμαίων». Μάλιστα, ο Κούμας
αναφέρει ότι γίνονταν έξαλλοι όταν κάποιος τους αποκαλούσε Έλληνες ή Ρωμιούς:
«Βλασφημίαν ήκουαν αν τους ονόμαζε τις Γρεκούς ή Έλληνας».
