Ξένες ή εγχώριες επενδύσεις;

analyst

Οι άμεσες ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα δεν διεξήχθηκαν σε νέες παραγωγικές ή άλλες μονάδες, αλλά σχεδόν στο σύνολο τους στις ήδη υφιστάμενες – οι οποίες στην κυριολεξία ξεπουλήθηκαν σε τιμές εκποίησης, χωρίς να προσφέρουν κάτι θετικό στην ελληνική οικονομία. Μόνο μία ανόητη χώρα πάντως που θέλει να αυτοκτονήσει, ξεπουλάει τους βασικούς πόρους και τις στρατηγικές επιχειρήσεις της σε ξένους – όπως είναι η ενέργεια (ΔΕΗ, ΔΕΣΦΑ, ΔΕΠΑ, ΕΛΠΕ κλπ.), το νερό (ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ), τα καλλιεργούμενα εδάφη, τα αεροδρόμια, οι τηλεπικοινωνίες (ΟΤΕ) και τα λιμάνια.    

.

Ανάλυση

- του Βασίλη Βιλιάρδου

Ουσιαστικά είναι πολύ απλό αυτό που χρειάζεται κυρίως η Ελλάδα για να μπορέσει να αναπτυχθεί και να μη λεηλατηθεί, λύνοντας τα προβλήματα της και εμποδίζοντας την υφαρπαγή της: (α) Δραστική μείωση των φόρων, για παράδειγμα των επιχειρήσεων στο 15% έτσι ώστε να είναι ανταγωνιστικοί με τις γειτονικές χώρες και (β) Μεγάλη αύξηση των επενδύσεων. Εν προκειμένω η πτώση του φόρου στο 25% το 2020 που υπόσχεται η αξιωματική αντιπολίτευση, είναι κυριολεκτικά πεταμένα χρήματα εκτός από την απαράδεκτη καθυστέρηση – ενώ το να πιστεύει κανείς πως τα δύο παραπάνω θα επιτευχθούν με τη συμφωνία της γερμανικής ελίτ, είναι χειρότερο από τις ψευδαισθήσεις που επικαλείται ο πρωθυπουργός για την περιπέτεια του 2015.

Εν τούτοις, στην απελπιστική κατάσταση που έχει οδηγηθεί από το εκ προμελέτης έγκλημα των μνημονίων η Ελλάδα, είναι εύκολο να λέει κανείς κάτι τέτοιο, αλλά δύσκολο να το επιτύχει – ειδικά λόγω του υπέρογκου κόκκινου ιδιωτικού χρέους που έχει υπερβεί το 180% του ΑΕΠ (από 30% το 2010) ύψους 184,7 δις € το 2018 ή τα 340 δις €, με αποτέλεσμα την καταβαράθρωση της πιστοληπτικής ικανότητας των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, καθώς επίσης τη χρεοκοπία των τραπεζών, τα προβλήματα της ΔΕΗ κλπ.

Το ψεύτικο αφήγημα για τις επενδύσεις και η αδήριτη πραγματικότητα.

του Κώστα Μελά

1.

Τα μνημονιακά προγράμματα, εκτός από τον στόχο  της εξισορρόπησης του δημοσιονομικού και εξωτερικού ελλείμματος, εμπεριείχαν εγγενώς , κάτι που απορρέει από τη λογική που τα διέπει, και τον στόχο της αναδιάρθρωσης της παραγωγικής βάσης της της ελληνικής οικονομίας. 

Τα ίδια  αυτά καθ’ αυτά, τα βάναυσα κοινωνικά και αναποτελεσματικά οικονομικά μέτρα, που εφαρμόστηκαν οδήγησαν και στην αποσάθρωση μεγάλου μέρους της υπάρχουσας παραγωγικής βάσης με το σκεπτικό ότι ήταν πλήρως αναποτελεσματική σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. 

Υπάρχει σαφής σχέση αιτίου και αιτιατού. Το μνημονιακό  αφήγημα συνεχίζεται με την υπόθεση ότι μετά την βίαιη δημοσιονομική προσαρμογή (η οποία είναι εγγενώς αναπτυξιακή!!!) θα αρχίσει σιγά –σιγά να κτίζεται μια νέα παραγωγική βάση η οποία θα περιλαμβάνει επιχειρήσεις προσαρμοσμένες στο διεθνή ανταγωνισμό , με εξαγωγικό προσανατολισμό,  θα ενσωματώσουν καινούργια τεχνολογία κτλ. Αυταπάτη και απάτη συγχρόνως. 

Η προσδοκία σωτηρίας από το εξωτερικό ως η μόνη λύση προκύπτει από την αδυναμία να προταθεί κάτι που χτίζει πάνω σε εσωτερικές δυνατότητες. Υποστηρίζεται ότι ακόμη και το δυναμικό που σήμερα σχολάζει, απαιτεί εξωτερική πυροδότηση για να ενεργοποιηθεί: Μια εκδοχή λέει ότι λείπουν κεφάλαια, άλλη ότι λείπει η τεχνολογία, μια τρίτη ότι λείπει η οργάνωση. Κοινή, πλην άρρητη, παραδοχή ότι λείπει κρίσιμο συστατικό, που αναζητείται από το εξωτερικό.

Πώς εξηγείται η ηττοπάθεια και η αμηχανία η οποία θα συνεχιστεί και το 2019; Μα απλά γιατί δεν λαμβάνουν υπόψη τους την πραγματικότητα της ελληνικής οικονομίας. 

Όλα άλλαξαν για να μην αλλάξει τίποτα στην οικονομία!

του Κώστα Μελά

Πίσω από όλες τα μεγάλα λόγια, τις φανταχτερές εκφράσεις, τα πομπώδη συνθήματα για την υποτιθέμενη επερχόμενη αλλαγή στην ελληνική οικονομία φαίνεται να υπάρχει σκόπιμη (ή και αθέλητη) απόκρυψη της «νέας» πραγματικότητας. Η προσεκτική ματιά ανακαλύπτει με ευκολία ότι το πολυδιαφημιζόμενο «νέο» οικονομικό υπόδειγμα, το οποίο σιγά-σιγά αποκαλύπτεται, δεν διαφέρει σχεδόν σε τίποτε από αυτό που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Προσοχή. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν άλλαξαν όλα! Ακριβώς άλλαξαν όλα για να μείνουν όλα τα ίδια, όπως χαρακτηριστικά ήλπιζε ο πρίγκιπας di Lambedusa. Από τη γωνία εμφανίζεται σιγά-σιγά η «νέα» οικονομική πραγματικότητα που αποτελεί αντίγραφο της παλαιάς. Η βασική αλλαγή που πραγματώθηκε με την εφαρμογή του Μνημονίου, οφείλεται στη μετατόπιση του άξονα της οικονομικής πολιτικής προς την πλευρά της δημοσιονομικής προσαρμογής σύμφωνα και με το νέο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Διακυβέρνησης, όπως αυτό ισχύει από την αρχή του 2014.

Αυτή η μετατόπιση αποτελεί το μακροοικονομικό πλαίσιο, εντός του οποίου καλείται να δημιουργηθεί το νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα. Σωστότερα, είναι το πλαίσιο που επιχειρεί να επιβάλλει επιτακτικά τους όρους δημιουργίας του νέου αναπτυξιακού υποδείγματος. Δεν περιλαμβάνει, με τη γενική έννοια, απλά τους διεθνείς περιορισμούς. Αποτελεί, επίσης, το ατσάλινο πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας που δεν επιδέχεται ευελιξίες και ευλυγισίες.

Οι δημοσιονομικοί περιορισμοί αποτελούν τη βαρύνουσα πλευρά του πλαισίου, αποτρέποντας σχεδόν παντελώς τις κεϋνσιανές σταθμισμένες παρεμβατικές πολιτικές. Αυτό αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία μετά από τη μεγάλη κρίση του 1929. Με απλά λόγια, μέχρι το 2022 αυτό σημαίνει για την ελληνική οικονομία τα εξής:

Το ψεύτικο αφήγημα για τις επενδύσεις και η αδήριτη πραγματικότητα

Πηγή: insder.gr

του Κώστα Μελά

1.

Τα μνημονιακά προγράμματα, εκτός από τον στόχο  της εξισορρόπησης του δημοσιονομικού και εξωτερικού ελλείμματος, εμπεριείχαν εγγενώς , κάτι που απορρέει από τη λογική που τα διέπει, και τον στόχο της αναδιάρθρωσης της παραγωγικής βάσης της της ελληνικής οικονομίας.

 Τα ίδια , αυτά καθ’ αυτά, τα βάναυσα κοινωνικά και αναποτελεσματικά οικονομικά μέτρα, που εφαρμόστηκαν οδήγησαν και στην αποσάθρωση μεγάλου μέρους της υπάρχουσας παραγωγικής βάσης με το σκεπτικό ότι ήταν πλήρως αναποτελεσματική σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.

Υπάρχει σαφής σχέση αιτίου και αιτιατού. Το μνημονιακό  αφήγημα συνεχίζεται με την υπόθεση ότι μετά την βίαιη δημοσιονομική προσαρμογή (η οποία είναι εγγενώς αναπτυξιακή!!!) θα αρχίσει σιγά –σιγά να κτίζεται μια νέα παραγωγική βάση η οποία θα περιλαμβάνει επιχειρήσεις προσαρμοσμένες στο διεθνή ανταγωνισμό , με εξαγωγικό προσανατολισμό,  θα ενσωματώσουν καινούργια τεχνολογία κτλ. Αυταπάτη και απάτη συγχρόνως.

Η προσδοκία σωτηρίας από το εξωτερικό ως η μόνη λύση προκύπτει από την αδυναμία να προταθεί κάτι που χτίζει πάνω σε εσωτερικές δυνατότητες. Υποστηρίζεται ότι ακόμη και το δυναμικό που σήμερα σχολάζει, απαιτεί εξωτερική πυροδότηση για να ενεργοποιηθεί: Μια εκδοχή λέει ότι λείπουν κεφάλαια, άλλη ότι λείπει η τεχνολογία, μια τρίτη ότι λείπει η οργάνωση. Κοινή, πλην άρρητη, παραδοχή ότι λείπει κρίσιμο συστατικό, που αναζητείται από το εξωτερικό.

Ο μύθος των «ξένων επενδύσεων»

του Μελέτη Μελετόπουλου

Η όλη συζήτηση περί «εξόδου από τα μνημόνια», «εισόδου της χώρας σε αναπτυξιακή τροχιά», «αύξησης του ΑΕΠ» και γενικώτερα απεγκλωβισμού της ελληνικής οικονομίας από την βαρειά ύφεση,  επανέρχεται διαρκώς σε μία λέξη: ξένες επενδύσεις.   

Η λέξη αυτή λειτουργεί ως πανάκεια και έχει προσλάβει διαστάσεις σωτηριολογίας. Εκπέμπεται από επίσημα χείλη, έγκριτα μέσα ενημέρωσης και κομματικούς εκπροσώπους. Πέφτει ως ύστατο επιχείρημα σε καφενεία και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, περιφέρεται σε τηλεοπτικές εκπομπές ως κεντρικό στοιχείο στον λόγο «κομμένων κεφαλών» με περισπούδαστον ύφος. Η Ελλάδα θα σωθεί όταν έρθει το ιππικό, δηλαδή οι ξένοι επενδυτές, των οποίων κανείς δεν γνωρίζει διεύθυνση και τηλέφωνο.

Η συνταγή για περισσότερες επενδύσεις στην Ελλάδα

Η τακτική της δημοσιονομικής προσαρμογής από την πλευρά της προσφοράς και η σημασία της ζήτησης. Ο ρόλος της αποταμίευσης και η ακτινογραφία των ξένων επενδύσεων. 

Γράφει ο Κ. Μελάς*

Η ελληνική οικονομία συνεχίζει να βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολα προβλήματα μετά από σχεδόν οκτώ χρόνια εφαρμογής του μνημονιακού προγράμματος.

Το εφαρμοζόμενο πρόγραμμα πρέπει πλέον να έχει γίνει κατανοητό  από όλους, ότι είναι προσανατολισμένο  αποκλειστικά στη δημοσιονομική προσαρμογή της οικονομίας, με επιμέρους στόχους  την εξισορρόπηση του γενικού δημοσιονομικού ελλείμματος και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και την παράλληλη δημιουργία ικανών πρωτογενών πλεονασμάτων, προκειμένου να καταστεί βιώσιμο το ελληνικό δημόσιο χρέος.

Ενδιαφέρεται, ας το πούμε με απλά λόγια, αποκλειστικά να προσαρμοστεί η πλευρά της προσφοράς της ελληνικής οικονομίας, παρότι δεν το παραδέχεται ρητά, ανεξάρτητα από την πλευρά της ζήτησης.  Το πρόβλημα της μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας δεν αποτελεί μέρος του προγράμματος ή, για να είμαστε περισσότερο αντικειμενικοί, θεωρείται ότι θα ακολουθήσει άμεσα και βήμα βήμα την προσαρμογή της προσφοράς.

Προσέγγιση που ακολουθεί το μονοπάτι του λεγόμενου Νόμου του Say (η προσφορά δημιουργεί τη ζήτηση) και ο οποίος στη σύγχρονη οικονομική θεώρηση μεταφράζεται στην  άποψη ότι η δημοσιονομική προσαρμογή περιέχει εγγενείς  αναπτυξιακές δυναμικές.

Προστασία αλά γαλλικά

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Σειρά έχει τώρα η Γαλλία να προωθήσει πλαίσιο κανόνων για τις εξαγορές προκειμένου να προστατεύσει επιχειρήσεις της τις οποίες χαρακτηρίζει στρατηγικές, τραβώντας μία κόκκινη γραμμή στην επέλαση των ξένων επενδυτών. Πού ακριβώς χαράζεται αυτή η διαχωριστική γραμμή και με ποια κριτήρια, είναι ένα θέμα λίαν ευαίσθητο και φυσικά προς εξέταση.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προτείνει να διευρυνθεί το πεδίο κρατικής παρέμβασης και παράλληλα να αυξηθεί η χρήση των λεγόμενων «χρυσών μετοχών» (μπορούν να μπλοκάρουν εξαγορές) για την προστασία των εθνικών συμφερόντων. Εξετάζεται επίσης η επιβολή προστίμων σε επενδυτές που δεν θα έχουν εξασφαλίσει εκ των προτέρων έγκριση για την αγορά μεριδίων σε γαλλικές επιχειρήσεις που θεωρούνται στρατηγικής σημασίας, σε τομείς όπως τεχνητή νοημοσύνη, μικροτσίπ, διαστημική τεχνολογία και αποθήκευση δεδομένων. Αρκετοί πρωταθλητές της Γαλλίας, όπως η κατασκευάστρια τρένων Alstom και η κατασκευάστρια τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού Alcatel-Lucent άλλαξαν χέρια τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο συμφωνιών που θεωρήθηκαν, πολιτικά, αθέμιτες ή ζημιογόνες για το κράτος.

Το νέο καθεστώς παρακολούθησης ΑΞΕ στην Ε.Ε.

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Ιωάννη Παπαδόπουλου*

*αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών

Σε ένα διεθνές σκηνικό αυξανόμενων εντάσεων, λόγω της επανεμφάνισης του εμπορικού προστατευτισμού και του οικονομικού εθνικισμού, η Ε.Ε. είναι η μοναδική μεγάλη γεωπολιτική οντότητα που δεν διαθέτει ακόμα έναν ενιαίο μηχανισμό ελέγχου και έγκρισης άμεσων ξένων επενδύσεων - ΑΞΕ (Foreign Direct Investment - FDI), σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Ιαπωνία και την Αυστραλία.

Ο Ιωάννης Παπαδόπουλος

Επί του παρόντος, περίπου τα μισά από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. διαθέτουν ένα τέτοιο μηχανισμό για την προστασία των στρατηγικής σημασίας επιχειρήσεών τους για λόγους ασφάλειας ή δημόσιας τάξης. Στο όνομα ενός δογματικού και αφελούς οικονομικού φιλελευθερισμού laissez faire laissez passer, η Ε.Ε. παραγνώρισε το γεγονός ότι οι διεθνείς ανταγωνιστές μας έχουν ορθώσει αντίστοιχους φραγμούς στην εσωτερική τους αγορά. Όμως η Επιτροπή Γιούνκερ άνοιξε για πρώτη φορά αυτόν τον φάκελο με ένα έγγραφο που δημοσίευσε τον Μάιο του 2017, όπου τόνισε την ανάγκη διατήρησης ενός ανοιχτού επενδυτικού περιβάλλοντος, όμως αναγνώρισε και την ανάγκη προστασίας των ζωτικών οικονομικών συμφερόντων της Ε.Ε.

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τις άμεσες ξένες επενδύσεις

Τι είναι αυτό που προσελκύει χρήμα από το εξωτερικό και γιατί είναι επικίνδυνες οι γενικεύσεις. Τα μηνύματα (και) για Ελλάδα σε έκθεση για τις επενδύσεις σε χώρες του ΟΟΣΑ και αναπτυσσόμενες αγορές. 

Γράφει ο Ν. Φίλιππας*

Οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) έχουν προσελκύσει μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον σε ολόκληρο τον κόσμο, εξαιτίας των πιθανών θετικών οικονομικών τους επιπτώσεων στις οικονομίες των χωρών υποδοχής τους.

Παρόλο που δεν υπάρχει συμφωνία μεταξύ των ερευνητών αναφορικά με τα αναπτυξιακά τους οφέλη, η πλειοψηφία των μελετών υποστηρίζει τις θετικές άμεσες και έμμεσες επιδράσεις των άμεσων ξένων επενδύσεων στην οικονομική ανάπτυξη μέσω της απασχόλησης, της αποκτώμενης γνώσης και των δεξιοτήτων διαχείρισης, καθώς επίσης και της διάχυσης της τεχνολογίας.

Ιδιαίτερα μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2007, η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων για την προώθηση της οικονομικής δραστηριότητας έχει καταστεί προτεραιότητα για πολλές χώρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα χρηματοδότησης και ρευστότητας στην αγορά. Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια οι αναπτυσσόμενες οικονομίες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία, η Νιγηρία κ.ά. προσελκύουν αυξανόμενο μερίδιο των παγκόσμιων εισροών άμεσων ξένων επενδύσεων, οι οποίες έχουν σημειώσει εκρηκτική αύξηση, ιδίως μετά το 2003. Ένα διαρκώς αυξανόμενο τμήμα της σύγχρονης βιβλιογραφίας προσπαθεί να προσδιορίσει παράγοντες ελκυστικότητας των ΑΞΕ, μελετώντας διαφορετικές ομάδες χωρών.

Οι ξένες επενδύσεις τα θύματα του εμπορικού πολέμου

Γράφει ο Κώστας Μελάς  – 

Ενώ γίνεται αρκετή φασαρία σχετικά με τα μέτρα του Τραμπ για το διεθνές εμπόριο (επιβολή δασμών στο χάλυβα και στο αλουμίνιο) τελικά φαίνεται ότι το πρόβλημα είναι περισσότερο πολύπλοκο. Για να συναχθούν ασφαλή συμπεράσματα των επιπτώσεων θα πρέπει να συμπεριληφθούν και οι υπόλοιπες συνιστώσες των διεθνών οικονομικών συναλλαγών και συγκεκριμένα οι επιπτώσεις στις ξένες επενδύσεις.

Το διεθνές εμπόριο αγαθών, συνεισφέρει στην τρέχουσα περίοδο περίπου το 12% των κερδών των αμερικανικών επιχειρήσεων. Όπως δείχνουν τα στοιχεία της γραφικής παράστασης 1, η συμμετοχή των συγκεκριμένων κερδών άλλαξαν μόνο βαθμιαία διαχρονικά, δημιουργώντας μακροχρόνια τάση με ετήσιο ρυθμό μεγέθυνσης 1,7%.

Εντελώς αντίθετη είναι η εξέλιξη των αμερικανικών ξένων επενδύσεων (εκροές).

Εισροή Άμεσων Ξένων Επενδύσεων Η περίοδος 2015-2016 – 2017. Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ

του Κώστα Μελά

Πως εξελίχθηκαν οι εισροές Άμεσων Ξένων Επενδύσεων ( ΑΞΕ) την περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από την κυβέρνηση  ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ;

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Πίνακα 1, το 2015, οι εισροές ΑΞΕ, μειώθηκαν σχεδόν κατά 50,0% σε σχέση με το προηγούμενο έτος 2014, και ακόμη περισσότερο σε σχέση με το έτος 2013. Οι λόγοι θα πρέπει να αναζητηθούν, πρωτίστως, στην πολιτική αβεβαιότητα που κυριάρχησε αλλά  και στις οικονομικές επιλογές της κυβέρνησης. Η χωρίς σχεδιασμό αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων της χώρας και το πλήθος των ιδεολογισμών που αποτελούσαν τον πυρήνα της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής προκάλεσαν μια άνευ προηγουμένου αναστάτωση στην χώρα.

Πίνακας 1.

Ισοζύγιο χρηματοοικονομικών συναλλαγών Ελλάδος 2013- 2016.

                                                                                                                                            

                                                                     2013      2014    2015     2016

 Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος.

Το 2016 παρουσιάζεται σημαντική αύξηση της εισροής ΑΞΕ το ύψος των οποίων έφθασε στα 2,8 δις ευρώ ξεπερνώντας όχι μόνο το ύψος του 2015, αλλά και του 2014 και του 2013 (Πίνακας 1). Η εξέλιξη οφείλεται σε μεγάλο βαθμό  σε “επανεπενδυθέντα κέρδη”. 

Η πραγματική επένδυση στην οικονομία

του Γιώργου Γκέκα*

Έχουμε ταυτίσει, λανθασμένα, την ανάπτυξη της οικονομίας μας με την ξένη επένδυση, χωρίς να κάνουμε κάτι για να βελτιώσουμε ένα ευνοϊκό περιβάλλον προσέλκυσής της. Κατά συνέπεια αντί για πραγματικές επενδύσεις που θα μπορέσουν να αποφέρουν στην οικονομία μας αύξηση ποιοτικών και βιώσιμων θέσεων εργασίας, εμπλοκή τοπικών επιχειρήσεων και αξιοποίηση μέσο-μακροπρόθεσμα των παραγωγικών μας πόρων, καταλήγουμε να ξεπουλάμε πόρους κλειδιά έναντι άμεσης εισροής χρημάτων τα οποία τελικά δεν φθάνουν ποτέ στην πραγματική οικονομία. Αυτό τις περισσότερες φορές, είναι μία μή αναστρέψιμη κατάστασταση, μιας και αφοπλίζει την χώρα από πολύτιμα εργαλεία τα οποία θα μπορούσε να αξιοποιήσει η ίδια για την ανάπτυξή της, έστω και με κάποια υποστήριξη από ξένα κεφάλαια. Έτσι, οι πραγματικά αξιόλογες ελληνικές επιχειρήσεις παραμένουν εγκλωβισμένες σε ένα προβληματικό περιβάλλον που περιορίζει την ανταγωνιστικότητά τους. 

Το τραγικότερο φαινόμενο όμως είναι η κατασπατάληση των ανθρώπινων πόρων. Το σημαντικότερο στοιχείο για την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας μιας χώρας δεν είναι οι φυσικοί της πόροι αλλά κυρίως το πως μπορεί να τους αξιοποιήσει στρατηγικά ώστε να αναπτύξει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών της διεθνώς. Σε αυτή την διαδικασία οι ανθρώπινοι πόροι είναι εξαιρετικά σημαντικοί. Παράγουν γνώση, δημιουργούν καινοτομία και αυξάνουν την παραγωγικότητα, στοιχεία καθοριστικά για την ανάπτυξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος.  Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Ιαπωνία. Η έλλειψη πλούσιων φυσικών πόρων την «ανάγκασε» να αξιοποίησει το ανθρώπινο δυναμικό της αναπτύσσοντας εξειδίκευση στην υψηλή τεχνολογία και την καινοτομία σε βαθμό που να ηγείται παγκοσμίως. 

Κρυμμένα μυστικά για τις ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα

Οι ξένες επενδύσεις αποτελούν σπάνιο είδος στη χώρα τα τελευταία... σαράντα χρόνια. Πώς έχουν κινηθεί προ και εν μέσω κρίσης, οι αλλαγές με διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Ποιοι κλάδοι δεν προσελκύουν ξένα κεφάλαια και γιατί.

του Κώστα Μελά*

Οι εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) στην Ελλάδα είναι διαχρονικά πολύ χαμηλές. Την περίοδο 1990-2016 κυμαίνονται περίπου στο 1% του ΑΕΠ, ετησίως, ποσοστό πολύ χαμηλό, που τοποθετεί την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις των χωρών του ΟΟΣΑ και όχι μόνο, σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού των ΗΕ, αρμόδιου για τις ΑΞΕ, UNCTAD.

Ανά χρονικές περιόδους, το μέγεθος των εισροών ΑΞΕ έχει ως ακολούθως: Την περίοδο από την ένταξη της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ, το 2002, έως την έναρξη της ελληνικής κρίσης, το 2009, οι εισροές ΑΞΕ ανήλθαν σε περίπου 15 δισ. ευρώ σωρευτικά, ή 0,9% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο ετησίως.

Την περίοδο των μνημονίων, 2010-2016, το ύψος των ΑΞΕ, σωρευτικά, ήταν 8,4 δισ. ευρώ ή περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως ή 0,6% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο ετησίως (Πίνακας 1).

Συγκριτικά με άλλες ανταγωνίστριες χώρες, την ΕΕ-28 και τη ζώνη του ευρώ, οι εισροές ΑΞΕ στην Ελλάδα υπολείπονται σημαντικά ως ποσοστό του ΑΕΠ (βλ. Πίνακα 2).

Επισκόπηση των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) στην Ελλάδα

του Κώστα Μελά

Οι εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) στην Ελλάδα είναι διαχρονικά πολύ χαμηλές. Την περίοδο 1990-2016 κυμαίνονται περίπου στο 1,0% του ΑΕΠ, ετησίως, ποσοστό πολύ χαμηλό που τοποθετεί την Ελλάδα στις τελευταίες θέσεις των χωρών του ΟΟΣΑ και όχι μόνο , σύμφωνα με τα στοιχεία του οργανισμού των ΗΕ, αρμόδιου για τις ΑΞΕ, UNCTAD.

Ανά χρονικές περιόδους , το μέγεθος των εισροών ΑΞΕ έχει ως ακολούθως.

 Την περίοδο από την ένταξη της Ελλάδος στη ζώνη του ευρώ , το 2002, έως την έναρξη της ελληνικής κρίσης, το 2009, οι εισροές ΑΞΕ ανήλθαν σε περίπου 15 δισ. ευρώ σωρευτικά, ή 0,9% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο ετησίως.

Την περίοδο των μνημονίων ,2010-2016, το ύψος των ΑΞΕ, σωρευτικά, ήταν 8,4 δις ευρώ ή περίπου 1,2 δις ευρώ ετησίως ή 0,6% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο ετησίως (Πίνακας 1).

Πίνακας 1

Εισροή Άμεσων Ξένων Επενδύσεων

Έτος	Ποσό	(σε εκ. ευρώ)
2010	249,2
2011	822,3
2012	1354,3
2013	2122,1
2014	2022,5
2015	1028,2
2016	2826,2
Σύνολο	8402,7

Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος.

Συγκριτικά με άλλες ανταγωνίστριες χώρες, την ΕΕ-28 και τη ζώνη του ευρώ, οι εισροές ΑΞΕ στην Ελλάδα υπολείπονται σημαντικά ως ποσοστό του ΑΕΠ (βλ. Πίνακα 2).

Η φιλελεύθερη παγίδα

analyst

Αυτό που μας ενδιαφέρει σήμερα στην Ευρώπη είναι το πού μας οδηγεί ο ακραίος καπιταλισμός, ο οποίος επιβάλλεται πλέον από τη Γερμανία σε όλα τα άλλα κράτη με τη βοήθεια της κρίσης χρέους – γνωρίζοντας πως το μεγαλύτερο ελάττωμα του είναι μακράν η απληστία των ανώτατων εισοδηματικών τάξεων.

.

.

«Θεωρούμε γελοίες τις αναφορές στην ανάγκη ιδιωτικοποιήσεων και ξένων επενδύσεων σε χώρες όπως η Ελλάδα, στην οποία διεξάγεται η μεγαλύτερη ληστεία όλων των εποχών – αφού δεν πρόκειται να ωφεληθούν ούτε στο ελάχιστο οι Έλληνες, οι οποίοι θα χάσουν ότι έχουν και δεν έχουν παραμένοντας χρεωμένοι στο διηνεκές.

Ντρεπόμαστε επί πλέον για την παγίδα, στην οποία έχουμε οδηγηθεί ως κοινωνία, όσον αφορά επενδύσεις όπως της Eldorado Gold ή αποκρατικοποιήσεις όπως της FRAPORT – όπου επιχειρήσεις που δεν έχουν καμία πρόθεση να τηρήσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις εκβιάζουν τη χώρα, τοποθετώντας τη μία κοινωνική ομάδα απέναντι στην άλλη και το ένα πολιτικό κόμμα εναντίον του άλλου.

Αναγκάζουν δε ακόμη και τους εργαζομένους τους να πολεμούν για τα συμφέροντα τους, εκμεταλλευόμενες τη φτώχεια και την ανεργία στην Ελλάδα – με την έννοια ότι τους στέλνουν έμμεσα στα υπουργεία, για να μη χάσουν τις θέσεις εργασία τους«.

του Αλέξη Ζακυνθινού

Άποψη

Φιλελεύθερος – φίλος με την ελευθερία δηλαδή. Μία πάρα πολύ όμορφη λέξη, η οποία «μιλάει» στο υποσυνείδητο των ανθρώπων, δημιουργώντας τους συναισθήματα χαράς και ικανοποίησης. Όλοι γνωρίζουν βέβαια πως θυσιάσθηκε ένα μέρος της ελευθερίας με αντάλλαγμα τα οφέλη της διαβίωσης μέσα σε οργανωμένες κοινωνίες – όπως επίσης το ότι, η ελευθερία του ενός φτάνει έως εκεί που ξεκινάει η ελευθερία του άλλου.

Η λέξη τώρα, κατ’ αναλογία το πολίτευμα που την εκπροσωπεί, ο φιλελευθερισμός, έχει μία πολύ θετική απήχηση στους ανθρώπους – ειδικά σε αυτούς που ξέρουν πως, σύμφωνα με τη φιλελεύθερη αντίληψη, ο νόμος που απορρέει από την αστική κοινωνία αναπτύσσεται κατά κάποιον τρόπο «από τα κάτω προς τα επάνω». Η αιτία είναι το ότι, ο σκοπός του φιλελεύθερου νόμου είναι να ανταποκριθεί στις ανάγκες που εκφράζει η κοινή γνώμη – παραμένοντας έτσι όσο το δυνατόν πιο κοντά στις προσδοκίες της. Ως εκ τούτου αποτελεί στην ουσία ένα «φιλολαϊκό πολίτευμα» – με κέντρο βάρους την αστική τάξη.

Όλα αλλάζουν για να μην αλλάξει τίποτε

του Κώστα Μελά  – 

Πίσω από όλες τις ηχηρές κραυγές, τα μεγάλα λόγια, τις φανταχτερές εκφράσεις, τα πομπώδη συνθήματα για την υποτιθέμενη επερχόμενη αλλαγή του ελληνικού οικονομικού υποδείγματος φαίνεται να υπάρχει σκόπιμη (ή και αθέλητη) απόκρυψη της «νέας» πραγματικότητας. Η προσεκτική ματιά ανακαλύπτει με ευκολία ότι το πολυδιαφημιζόμενο «νέο» οικονομικό υπόδειγμα, το οποίο σιγά-σιγά αποκαλύπτεται, δεν διαφέρει σχεδόν σε τίποτε από αυτό που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Προσοχή. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν άλλαξαν όλα!!! Ακριβώς άλλαξαν όλα για να μείνουν όλα τα ίδια, όπως χαρακτηριστικά ήλπιζε ο πρίγκιπας di Lambedusa. Από τη γωνία εμφανίζεται σιγά-σιγά η «νέα» οικονομική πραγματικότητα που αποτελεί αντίγραφο της παλαιάς.

Αναπτυξιακό μοντέλο χωρίς ευελιξία

Η βασική αλλαγή που πραγματώθηκε με την εφαρμογή του Μνημονίου, οφείλεται στη μετατόπιση του άξονα της οικονομικής πολιτικής προς την πλευρά της δημοσιονομικής προσαρμογής σύμφωνα και με το νέο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Διακυβέρνησης, όπως αυτό ισχύει από την αρχή του 2014. Αυτή η μετατόπιση αποτελεί το μακροοικονομικό πλαίσιο, εντός του οποίου καλείται να δημιουργηθεί το νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα.

Όλα αλλάζουνε και όλα τα ίδια μένουν

Πίσω από τις ηχηρές κραυγές, τα μεγάλα λόγια, τις φανταχτερές εκφράσεις, τα πομπώδη συνθήματα για την υποτιθέμενη επερχόμενη αλλαγή του ελληνικού οικονομικού υποδείγματος, φαίνεται να υπάρχει σκόπιμη (ή και αθέλητη) απόκρυψη της «νέας» πραγματικότητας. Η προσεκτική ματιά ανακαλύπτει με ευκολία, ότι το πολυδιαφημιζόμενο «νέο» οικονομικό υπόδειγμα, το οποίο σιγά-σιγά αποκαλύπτεται, δεν διαφέρει σχεδόν σε τίποτε από αυτό που ίσχυε μέχρι σήμερα.

του Κώστα Μελά

Προσοχή. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν άλλαξαν όλα! Ακριβώς, άλλαξαν όλα για να μείνουν τα ίδια, όπως χαρακτηριστικά λέει ο πρίγκιπας di Lambedusa, ή «όλα αλλάζουνε και όλα τα ίδια μένουν», όπως λέει το λαϊκό άσμα. Από τη γωνία εμφανίζεται σιγά-σιγά η «νέα» οικονομική πραγματικότητα που αποτελεί αντίγραφο της παλαιάς.

Η βασική αλλαγή που πραγματώθηκε τα τελευταία χρόνια αφορά στη μετατόπιση του άξονα της οικονομικής πολιτικής προς την πλευρά της δημοσιονομικής προσαρμογής, σύμφωνα με τις μνημονιακές προδιαγραφές. Επίσης, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Διακυβέρνησης, όπως αυτό ισχύει από την 1-1-2014.

Αυτή η μετατόπιση αποτελεί το θεσμικό-μακροοικονομικό πλαίσιο, εντός του οποίου καλείται  να δημιουργηθεί το νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα. Σωστότερα, είναι το πλαίσιο που επιχειρεί να επιβάλλει επιτακτικά τους όρους δημιουργίας του νέου αναπτυξιακού υποδείγματος. Δεν περιλαμβάνει, με την γενική έννοια, απλά τους διεθνείς  περιορισμούς. Αποτελεί και το ατσάλινο πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας που δεν επιδέχεται ευελιξίες και ευλυγισίες.

Οι εξελίξεις στις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις στον Πλανήτη.

του Κώστα Μελά 

1.

Οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ), αποτελούν το βασικό μοχλό διεθνοποίησης και ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας τις τελευταίες δεκαετίες.  Πιο συγκεκριμένα, οι σημαντικές αλλαγές που συντελέστηκαν τις τελευταίες δεκαετίες στην βασική δομή της διεθνούς οικονομίας, η απελευθέρωση της κίνησης του διεθνούς κεφαλαίου, οι αλλαγές που έχουν επέλθει στον παραγωγικό μηχανισμό του πραγματικού τομέα της οικονομίας έχουν καταστήσει τις ΑΞΕ ως μία από τις βασικές συνιστώσες που προσδιορίζουν το επίπεδο ανάπτυξης των εθνικών οικονομιών.

                Καλό θα ήταν, αρχικά, να οριοθετήσουμε την έννοια των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων δίνοντας ένα ορισμό.  Οι ΑΞΕ ορίζονται ως επενδύσεις, οι οποίες συνδυάζουν τόσο μία μακροχρόνια σχέση, όσο και ένα διαρκές ενδιαφέρον και έλεγχο μιας «οντότητας» μιας οικονομίας (αυτόνομου εξωτερικού επενδυτή ή  συγγενούς επιχείρησης) με μια εγχώρια επιχείρηση μιας άλλης οικονομίας διαφορετικής από αυτής που χρησιμοποιεί ως έδρα ο αυτόνομος επενδυτής είτε αυτός είναι εγχώρια, είτε θυγατρική επιχείρηση. Στην περίπτωση των ΑΞΕ ο επενδυτής  ασκεί σημαντική επιρροή στη διοίκηση της εγχώριας επιχείρησης της άλλης οικονομίας. Φορείς των ΑΞΕ  δύνανται να είναι ιδιώτες επενδυτές, θεσμικοί επενδυτές, ιδιωτικές επιχειρήσεις.             

          

      Η Άμεση Ξένη Επένδυση περιλαμβάνει τη μεταφορά  πέρα από τα εθνικά σύνορα ενός πακέτου διακριτών αλλά ταυτόχρονα συμπληρωματικών παραγωγικών εισροών. Οι εισροές αυτές είναι υλικές, είτε άυλες. Το σύνολο αυτών των εισροών είναι αναγκαίο για την επιτυχή πραγματοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας και της εμπορικής διάθεσης του προϊόντος.

Οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) συνεπάγονται τη μεταφορά κεφαλαίων, τεχνολογίας και ανθρώπινου δυναμικού σε ξένες χώρες με αποτέλεσμα να θεωρείται ως η στρατηγική με τους υψηλότερους κινδύνους. Οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις συνήθως αναλαμβάνονται από τις πολυεθνικές επιχειρήσεις (η συνολική δραστηριότητα μιας πολυεθνικής επιχείρησης διενεργείται σε παγκόσμια κλίμακα με την ίδρυση θυγατρικών εταιριών σε χώρες του εξωτερικού), χωρίς όμως να αποκλείεται και η ανάληψη τέτοιου είδους επενδυτικής δραστηριότητας από άλλες επιχειρήσεις, από μεμονωμένους ιδιώτες επενδυτές ή από θεσμικούς επενδυτές.