Ο Νόμος Glass Steagal και οι δραματικές συνέπειες από την κατάργησή του

Στη διάρκεια της μεγάλης ύφεσης του 1929-1933,  δυο πολιτικοί, ο Carter Glass και ο Henry Steagall, πρότειναν το 1933 έναν νόμο που πήρε το όνομα τους ο οποίος πέρασε από την Γερουσία και στη συνέχεια υιοθετήθηκε σαν κομμάτι του γνωστού Νέου Συμβολαίου (New Deal) του προέδρου Franklin Delano Roosevelt. Το Glass Steagall Act έγινε νόμος.

Ο νόμος αυτός δεν εμπλεκόταν στο δικάιωμα της της FED για την κοπή νομίσματος, περιόριζε όμως δραστικά τις κερδοσκοπικές τάσεις της αγοράς.

Συγκεκριμένα ο νόμος Glass Steagal που υιοθέτησε ο μεγάλος ηγέτης τότε των ΗΠΑ Φραγκλίνος Ρούσβελτ,προέβλεπε την εισαγωγή δυο δραστικών μέτρων κατά της κερδοσκοπίας:

!. Τον ξεκάθαρο διαχωρισμό μεταξύ παραδοσιακής τραπεζικής δραστηριότητας(απλές συναλλαγές καταθέσεων που αφορούσαν καταθέτες, συνταξιούχους, μισθωτούς κλπ) και επενδυτικής τραπεζικής δραστηριότητας (επιρρεπείς σε  στοιχήματα σπεκουλαδόρων). Με τον τρόπο αυτό οι τράπεζες χωρίστηκαν σε εμπορικές και επενδυτικές με τα τσανάκια τους σαφώς διαχωρισμένα και συνεπώς κανένας τραπεζίτης δεν μπορούσε να τζογάρει με τα λεφτά μου.

Μία Διδακτική Ιστορία: Ο Στίγκαλ, ο Γκλάς, ο Βάντεμπεργκ και Εμείς

iskra

του Σπύρου Στάλια

Τον Ιούνιο του 1933, ο Χένρυ Στίγκαλ, βουλευτής από την Αλαμπάμα, ο Κάρτερ Γκλάς γερουσιαστής από την Βιρτζίνια, συνεπικουρούμενοι από τον γερουσιαστή του Μίσιγκαν Άρθουρ Βάντεμπεργκ, πέρασαν ένα νόμο που άλλαξε ριζικά την λειτουργία της τραπεζικής δραστηριότητας παγκοσμίως. 

Ο νόμος αυτός, γνωστός διεθνώς ως Γκλάς-Στίγκαλ act.
α) Επέβαλε στις Τράπεζες αυστηρούς κανονισμούς λειτουργίας με ελέγχους από την Κεντρική Τράπεζα κυρίως ως προς την κεφαλαιακή τους επάρκεια.
β) Απαγόρευσε στις Τράπεζες να πωλούν ιδιωτικά χρεόγραφα ή να γίνονται ανάδοχοι ποικίλων κερδοσκοπικών και μη ιδιωτικών μετοχικών ή ομολογιακών εκδόσεων ή ακόμα να παίζουν τις καταθέσεις των πελατών τους στο Χρηματιστήριο. 
γ) Απαγόρευσε στις Τράπεζες να έχουν οποιαδήποτε έμμεση ή άμεση σχέση με το Χρηματιστήριο, με Χρηματοπιστωτικούς Οίκους, Επενδυτικές Τράπεζες, να δημιουργούν ή να αγοράζουν Χρηματιστηριακές Εταιρίες ή να έχουν επενδυτικές θυγατρικές Τράπεζες που δραστηριοποιούνται στο Χρηματιστήριο. 
δ) και τέλος, με βάση αυτόν τον νόμο, ιδρύθηκε η Ομοσπονδιακή Εταιρία Ασφάλισης Καταθέσεων (FDIC).

Με το άκουσμα της κατάθεσης ενός τέτοιου νόμου προς ψήφιση, οι Τράπεζες και οι Τραπεζίτες στην Αμερική σήκωσαν επανάσταση. Κατηγόρησαν τον νόμο ως ‘παράλογο, αντιεπιστημονικό, άδικο και επικίνδυνο’.

Η σημασία του νόμου Glass Steagal και η κατάργησή του από τον Μπιλ Κλίντον το 1999 που οδήγησε στην κρίση του 2008

του Θεόδωρου Κατσανέβα

Το 1933, ο μεγάλος αναμορφωτής Πρόεδρος των ΗΠΑ Franklin  Roosevelt, ανέθεσε σε  δύο προοδευτικούς Γερουσιαστές, τους  Carter Glass και  Henry Steagall, την κατάρτιση και ψήφιση ενός ιδιαίτερα σημαντικού νόμου που λειτούργησε ως κεντρικό εργαλείο της πολιτικής του New Deal, με το οποίο αντιμετωπίστηκε η μεγάλη κρίση του 1929.Ο περίφημος νόμος Glass-Steagall που πήρε το όνομα των εισηγητών του, προέβλεπε την εισαγωγή δυο δραστικών μέτρων κατά της κερδοσκοπίας:

1. Την ίδρυση μιας Ομοσπονδιακής Αρχής που εγγυόταν τις καταθέσεις μέχρι 250,000 δολάρια ανά καταθέτη και είχε σαν σκοπό την αποφυγή των καταστροφικών bank run του παρελθόντος

2. Τον απόλυτο διαχωρισμό μεταξύ παραδοσιακής τραπεζικής δραστηριότητας(απλές συναλλαγές καταθέσεων που αφορούσαν καταθέτες, συνταξιούχους, μισθωτούς κλπ) και επενδυτικής τραπεζικής δραστηριότητας (επιρρεπείς σε  στοιχήματα σπεκουλαδόρων). Με τον τρόπο αυτό οι τράπεζες διαχωρίστηκαν σε εμπορικές και επενδυτικές με τις αρμοδιότητές τους σαφώς εντελώς ξεχωριστές,έτσι ώστε κανένας τραπεζίτης να μπορεί να χρησιμοποιήσει και να κερδοσκοπήσει με τα λεφτά των καταθετών.

Η ιδεολογία των πρώην

analyst

του Σαράντου Λέκκα

Οι περισσότεροι αρχιτέκτονες του υφιστάμενου τραπεζικού συστήματος  με συχνότητα που υποδηλώνει μεταστροφή και αλλαγή πλεύσης, διατυπώνουν απερίφραστα ότι, η επαναφορά του διεθνούς τραπεζικού συστήματος σε αξίες , πλαίσια και  δόγματα που υπήρχαν μέχρι και την δεκαετία του 1990 είναι μονόδρομος εάν το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένα ασφαλέστερο και υγιές τραπεζικό σύστημα.

Το εντυπωσιακό είναι ότι όσοι ζητούν την επαναφορά του συστήματος στα προ της κατάργησης του νόμου Glass-Steagαll πλαίσια λειτουργίας είναι άνθρωποι που πρωταγωνίστησαν στην κατάργηση κάθε ρυθμιστικού κανόνα, είναι άνθρωποι που φέρουν τον τίτλο του πρώην, είναι άνθρωποι που θεοποίησαν το περίφημο  “ The big is beautiful ”.

Να θυμίσουμε ότι κυρίως κατά την δεκαετία του ’90 με το ιδεολόγημα του  “The big is beautiful” το χτίσιμο μέσω επιθετικών εξαγορών και συγχωνεύσεων υπερμεγεθών πιστωτικών ιδρυμάτων ήταν πρακτική που δεν αμφισβητούνταν από κανένα .

Glass-Steagall ή Gramm-Leach-Bliley act

The Crypt of Banking News

από την Νούλα Χρυσοχοΐδου

Glass-Steagall ονομάστηκε ο νόμος που ίσχυε μετά το κράχ του 1929 (1933-1999), οι τράπεζες βρισκόντουσαν υπό καθεστώς εποπτείας για την προστασία των καταναλωτών. Ο νόμος αυτός απαγόρευε τις εμπορικές τράπεζες να διαθέτουν τμήματα επενδύσεων και η οποιαδήποτε άλλη σχέση μεταξύ εμπορικών και επενδυτικών τραπεζών.  Τον 11/1999 υπογράφτηκε απο τον Πρόεδρο της Αμερικής, η κατάργηση του νόμου αίροντας τους περιορισμούς που αντιμετώπιζαν οι τράπεζες θέλοντας να επεκταθούν οι δραστηριότητες τους και απελευθερώνοντας πλήρως το τραπεζικό σύστημα.  Βασικό χαρακτηριστικό ήταν να ξεχωρίσουν οι εμπορικές τράπεζες απο τις επενδυτικές.

Ο νέος νόμος είναι γνωστός ως Gramm-Leach-Bliley act, δίνοντας το δικαίωμα επίσημα πλέον στις εμπορικές τράπεζες να αγοράσουν οι επενδυτικές, να προσφέρουν, μετά απο εβδομήντα (70) χρόνια. Οι ΗΠΑ έγιναν η πρώτη «οικονομία υπηρεσιών» του κόσμου, δηλαδή η πρώτη οικονομία όπου πάνω από το 50% του πληθυσμού δεν ασχολείται με την παραγωγή αγαθών» Victor Fuchs, καθηγητής, του Στάνφορντ, άρα τι χρηματοδοτούν όλα αυτά τα ιδρύματα?????? Χρηματοπιστωτικά προϊόντα, εξού και σταμάτησε ο διαχωρισμός των εμπορικών από τις επενδυτικές και ουσιαστικά γίνανε ενιαίες διότι δεν υπήρχε τίποτα να επενδύσουν.

Ο νέος νόμος με κάποιες προϋποθέσεις διαχωρίζει τα πιστωτικά με τα υπόλοιπα χρηματοδοτικά ιδρύματα, οι χρηματιστηριακές εταιρείες δεν μπορούσαν να δέχονται καταθέσεις και οι τράπεζες να πουλάνε μετοχές. Το 1929 η μόχλευση ήταν περίπου 10 ενώ σήμερα είναι το 50% του συνόλου. O Glass-Steagall act ήταν ο νόμος που ανάγκασε να χωρίσουν οι εμπορικές από τις επενδυτικές τράπεζες καθώς επίσης να γίνουν τράπεζες λιανικής πώλησης, η νομοθεσία τους κατηγορήθηκε από πολλούς λέγοντας ότι μετά περίπου από μια δεκαετία περιέβαλλε τον πλανήτη η οικονομική κρίση.  Χαρακτηριστικό είναι ότι ζητείται από τους Ευρωπαίους ηγέτες να κάνουν περισσότερα και για να αποφευχθεί το χάος στην Ευρώπη, πρέπει να χτιστεί ένας τοίχος για να μην επεκταθεί η κρίση.

 Να επινοηθούν νέοι τραπεζικοί κανόνες ώστε να εξασφαλιστεί στο μέλλον οι TBTF τράπεζες να μην αποτύχουν. Δημιουργήθηκε μια εικονική κρίση σε μία τράπεζα ώστε με το νέο πλαίσιο στήριξης, να επιλυθεί το πρόβλημα, όμως δεν θεωρείται ακόμα αποτελεσματικό.  Σε άρθρα στον διεθνή οικονομικό τύπο παρουσιάστηκε, ευέλικτη για μελλοντικές καταρρεύσεις, πρόταση εξυγίανσης των τραπεζών επί των εξαιρετικά κατακερματισμένων αγορών, τροπολογίες που θα εξασφαλίσουν τις μεγάλες τράπεζες με ιδιαίτερη προστασία και θα επιτραπεί στο κράτος να αναλάβει τα μή εξυπηρετούμενα δάνεια από τις τράπεζες που είναι σχεδόν υπό κατάρρευση.  

Τι είναι οι φορολογικοί παράδεισοι

του Θόδωρου Κατσανέβα

Οι φορολογικοί παράδεισοι είναι χώρες – κράτη, πόλεις ή περιοχές, όπου η φορολογία είναι πολύ χαμηλή ή ανύπαρκτη για όσους ξένους κεφαλαιούχους ιδρύουν εκεί εταιρείες, μεταφέρουν εκεί τα κεφάλαια ή τα περιουσιακά τους στοιχεία. Οι κεφαλαιούχοι, συνήθως μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες, γύπες των αγορών αλλά και μεγαλομαφιόζοι, καταβάλουν ελάχιστους ή μηδενικούς φόρους καταφεύγοντας στη φιλόξενη αγκαλιά των Φ.Π. που αποτελούν τον απαραίτητο βραχίονα του κλεπτοκρατικού καπιταλισμού, ο οποίος τους προστατεύει ως κόρη οφθαλμού.

Η δημιουργία θυλάκων ειδικού φορολογικού καθεστώτος  άνθησε τον 20^ο αιώνα αλλά απέκτησε θηριώδεις διαστάσεις στη σύγχρονη εποχή των διεθνών αγορών, τις ανεξέλεγκτης διεθνούς  μεταφοράς κεφαλαίων, της κατάργησης του παλαιότερου διαχωρισμού των εμπορικών από τις επενδυτικές τράπεζες, ( Glass-Steagal) με τις τελευταίες να αξιοποιούν τις αποταμιευτικές καταθέσεις για κερδοσκοπικά παιχνίδια. 

Χαρακτηριστικό των φορολογικών παραδείσων είναι η μικρή εδαφική  έκταση και η γεωγραφική  τους απομόνωσή. Πολλοί απ’ αυτούς βρίσκονται  σε μικρά νησιά που είτε είναι ανεξάρτητα κράτη, όπως οι Νήσοι Κειμάν και η Μάλτα, ή αποτελούν μέρος της επικράτειας μιας μεγάλης χώρας, αλλά απολαμβάνουν κάποια διοικητική αυτοτέλεια , όπως τα βρετανικά νησιά της Μάγχης.