Το Πάσχα στα Μετέωρα και η μάχη της Καλαμπάκας (1859)

Θέματα Ελληνικής Ιστορίας

Η Μεγάλη Παρασκευή

"Το πρωί άκουσα τον ήχο του ωρολογίου. Η θέα από εδώ ήταν συγκλονιστική. Στο βάθος του ορίζοντα, προς τα νότια του βράχου, απλώνεται η θεσσαλική πεδιάδα και διακρίνεται το κάστρο της Τρίκκης στο λόφο.

Αριστερά, περιχυμένο από τις ακτίνες του ήλιου, είναι το βλαχολιβαδικό ύψωμα. Στα δεξιά φαίνονται, σαν ζωγραφιά, τα βουνά των Αγράφων, οι κορυφογραμμές της Πίνδου, ο ελικοειδής Πηνειός και οι Σταγοί (Καλαμπάκα), με τις πολλές μουριές και πιο κοντά οι μαύρες πλαγιές των Μετεώρων".

Έτσι περιγράφει ο Ρώσος περιηγητής Porf. Yspenskij (σε μετάφραση του Δημήτρη Δημητρίου, που δημοσιεύεται στον τελευταίο, 57ο τόμο του "Θεσσαλικού Ημερολογίου") το πώς βίωσε ο ίδιος τη Μεγάλη Εβδομάδα σ' έναν τόπο με έντονη θρησκευτική "ταυτότητα". Ο περιηγητής αναφέρεται στη Μεγάλη Παρασκευή και συνεχίζει λέγοντας πως, πίσω από τη μονή, στη βορειοδυτική πλευρά της, όχι και τόσο μακριά από την είσοδο, στη χαράδρα, ανάμεσα σε δύο πλαγιές του λόφου Κουκουλάς, φαίνεται, στο άνοιγμα μιας σπηλιάς, ένα λιθάρι που μοιάζει με λιοντάρι καθισμένο στα πίσω πόδια του και με γερμένο το κεφάλι.

Το μέγεθός του είναι τόσο μεγάλο, ώστε, συγκρινόμενο με τα αθηναϊκά μαρμάρινα λιοντάρια, τα οποία μεταφέρθηκαν κάποτε στη Βενετία, τα τελευταία να φαίνονται σαν λιονταράκια. Ο συνοδός του, μάλιστα, περιέγραψε παραστατικά αυτό το ομοίωμα του βασιλιά των ζώων: "Από τη θέση που στέκεται σε κοιτάζει με τέτοιο βλέμμα και, ενώ θα ήθελες να το χαϊδέψεις, τρομάζεις κιόλας".

"Λίγο πιο πέρα από τη σπηλιά του "λιονταριού", στην πλαγιά του Κουκουλά που δεν ονοματίζεται, υπάρχει ένας στενός γκρεμός, ο οποίος σού προξενεί δέος. Όμως, αν κοιτάξεις με προσοχή, θα χαμογελάσεις παρατηρώντας στη βάση του γκρεμού μία σκάλα από βασάλτη που μοιάζει με ανεστραμμένο χωνί, πάνω στο οποίο κάθεται ένα πουλί. Στην απέναντι πλευρά του γκρεμού, υψώνεται, ξέχωρα, μία στενόμακρη πλαγιά του Κουκουλά, η οποία στέφεται από την Μονή της Αγίας Τριάδας",γράφει ο Ρώσος περιηγητής.

ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ (η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας του)

Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη και πλουσιότερη σε λαογραφικές εκδηλώσεις γιορτή των Ορθοδόξων Χριστιανών. Η λέξη Πάσχα προέρχεται από την εβραϊκή «pesah» που σημαίνει "διάβαση" :

• Οι Εβραίοι γιόρταζαν το Πάσχα σε ανάμνηση της απελευθέρωσής τους από τους Αιγυπτίους και της διάβασης της Ερυθράς θάλασσας
• οι Χριστιανοί γιορτάζουν την ανάσταση του Σωτήρα και τη διάβαση από το θάνατο στη ζωή

Το Πάσχα είναι κινητή γιορτή και γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας (δηλ. Κυριακή μετά την πανσέληνο του Μαρτίου).

ΕΒΡΑΙΚΟ ΠΑΣΧΑ

Το Πάσχα προϋπήρχε ως έθιμο στην αρχαία Αίγυπτο, όπου γιόρταζαν την άνοιξη το Πισάχ, δηλ. τη διάβαση του Ήλιου από τον ισημερινό (με άλλα λόγια την εαρινή ισημερία). Από τους Αιγύπτιους πήραν εθιμικά στοιχεία οι Εβραίοι και μαζί το έθιμο του Πάσχα.

Το χριστιανικό Πάσχα διαφέρει από το εβραϊκό. Έως τον 4ο αιώνα μΧ. ο γιορτασμός του ήταν κοινός.

Διαφοροποιήθηκε ωστόσο από τους Αποστόλους το 51 μΧ., ενώ χριστιανοί και Εβραίοι διαχωρίστηκαν απόλυτα (σε σχέση με τη γιορτή του Πάσχα) μετά την Α' Οικουμενική σύνοδο. Η σύνοδος αυτή επέμενε να γιορτάζουν όλοι οι Χριστιανοί μαζί (Δύσης και Ανατολής) και μάλιστα να γιορτάζουν χρονολογικά μετά το εβραϊκό Πάσχα.

Καλή Ανάσταση

Χριστός Ανέστη 

Τις Καλύτερες ευχές από τον Παραδοσιακό 

και Προσοχή!!!!!!!!!!!!!!!

την Σούβλα 

Πάσχα 1825: «Aκολασία και σπατάλη» λόγω... εθνικού δανείου

Θέματα Ελληνικής Ιστορίας

ΤΟΥ ΤΑΚΗ ΚΑΤΣΙΜΑΡΔΟΥ

Tο 1825 οι επαναστατημένοι Έλληνες γιόρτασαν με τρικούβερτα γλέντια το Πάσχα. Aφορμή δεν ήταν ούτε η ταύτιση της Eπανάστασης με την Aνάσταση, ούτε κάποιες μεγάλες επιτυχίες στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Kαταιγίδες αναμένονταν, καθώς ο Iμπραήμ μόλις είχε αποβιβαστεί με τα στίφη του ανενόχλητα στη Mεθώνη, τον πρώτο εμφύλιο διαδεχόταν ο δεύτερος.

O Kολοκοτρώνης βρισκόταν στη φυλακή, είχε αρχίσει η πολιορκία του Mεσολογγίου... Kι όμως, στο Nαύπλιο ξεφάντωναν όσο ποτέ προηγούμενα! O φιλέλληνας γιατρός I. Mίλινγκεν, που βρέθηκε στην πρωτεύουσα στις 10 Aπριλίου εκείνης της χρονιάς, γράφει στ’ απομνημονεύματά του, πως τρεις μέρες δεν σταμάτησε το γιορταστικό ντουφεκίδι, το αδιάκοπο το φαγοπότι κι ο χορός. O Tζέιμς Eμερσον, που είχε έρθει στην Eλλάδα με τον Mπάιρον, ήταν κι αυτός παρών. Στο ημερολόγιό του, που κυκλοφόρησε στο Λονδίνο το 1826, καταγράφει μια κατεξοχήν ελληνική παραδοσιακή γιορταστική ατμόσφαιρα:

«Σήμερα, γιορτή του Πάσχα, το Nαύπλιο παρουσιάζει καινούρια εικόνα... Xθες Σάββατο, κάθε δρόμος ήτανε γεμάτος αίματα από αρνιά σφαγμένα και κατσίκια. Σήμερα κάθε σπίτι μοσχοβολάει από πίτες και ψητά. Όλοι οι κάτοικοι αλλάζουνε βίζιτες, ευχές και φιλήματα στα δυο μάγουλα με το Xριστός Aνέστη.

H μέρα πέρασε με γλέντια σκορπισμένα παντού. Oι κανονιές από το Παλαμήδι αντηχούσαν κάθε στιγμή, απαντώντας στο ακατάπαυστο ντουφεκίδι των φουστανελοφόρων. Oι στρατιώτες από τεμπελιά δεν βγάζανε τις σφαίρες από τα φυσέκια, ίσως για να κάνουνε μεγαλύτερο κρότο. Tα δυστυχήματα ήταν συχνά. Ένας σκοτώθηκε στο παράθυρό του κι άλλος βαριά πληγώθηκε...»

Μέγα Σάββατον, του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη

«Την σήμερον μυστικώς ο μέγας Μωυσής προδιετυπούτο λέγων· και ευλόγησεν ο Θεός την ημέραν την εβδόμην. Τούτο γάρ εστι το ευλογημένον Σάββατον, αύτη εστίν η της καταπαύσεως ημέρα, εν η κατέπαυσεν από πάντων των έργων αυτού ο Μονογενής Υιός του Θεού».

Ιερά σιγή απανταχού σήμερον όπου χριστιανικός ορθόδοξος κόσμος. «Τι τούτο; Σήμερον σιγή επικρατεί εν τη γη», λέγει ο Επιφάνιος Κύπρου. «Σιγησάτω πάσα σαρξ βροτεία και στήτω μετά φόβου και τρόμου και μηδέν γήινον εν εαυτή λογιζέσθω». Εν τάφω κείται σήμερον η ζωή των απάντων, ως θνητός ο αθάνατος. Και αυτή η φύσις ηρεμεί την επίσημον ταύτην ημέραν τιμώσα.

Διά τούτο κατά την ημέραν ταύτην αυστηρά νηστεία διατάσσεται. Είναι το μόνον Σάββατον, καθ’ ο οι Χριστιανοί οφείλουσι να νηστεύωσι. Κατ’ αυτήν την ημέραν εν τη πρώτη εκατονταετηρίδι εβαπτίζοντο οι καθ’ όλην την Τεσσαρακοστήν κατηχηθέντες. Περί την 9ην ώραν σήμερον από πρωίας ψάλλεται εις τους ναούς ο εσπερινός της Αναστάσεως και τελείται η Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου. Τούτο δε γίνεται προς ευκολίαν των εν ταις πόλεσι, διότι κατά την εκκλησιαστικήν παράδοσιν η Λειτουργία έπρεπε να γίνεται περί την εσπέραν. Πάντες δε ακολούθως λαβόντες εκ του ναού τας πρώτας αγγελτηρίους της Αναστάσεως δάφνας προετοιμάζονται διά την αύριον χαράν.

Μεγάλο Σάββατο: Τι γιορτάζουμε σήμερα

Το Μεγάλο Σάββατο το πρωί, έχουμε την λεγόμενη «1η Ανάσταση», δηλαδή το προανάκρουσμα της Αναστάσεως που μεταδίδουν οι ύμνοι και της προσμονής της λυτρώσεως όλης της κτίσεως από την φθορά και τον θάνατο!

Το Σάββατο, αφού συγκεντρώθηκαν οι αρχιερείς και οι φαρισαίοι στο Πόντιο Πιλάτο, τον παρακάλεσαν να ασφαλίσει τον τάφο του Ιησού για τρεις ημέρες διότι, καθώς έλεγαν, «έχουμε υποψία μήπως οι μαθητές Του, αφού κλέψουν την νύχτα το ενταφιασμένο Του σώμα κηρύξουν έπειτα στο λαό ως αληθινή την ανάσταση την οποία προείπε ο πλάνος εκείνος, όταν ακόμη ζούσε· και τότε θα είναι η τελευταία πλάνη χειρότερη της πρώτης». Αυτά αφού είπαν στον Πόντιο Πιλάτο και αφού πήραν την άδεια του, έφυγαν και σφράγισαν τον τάφο τοποθετώντας εκεί για ασφάλεια του κουστωδία, δηλαδή στρατιωτική φρουρά. Το Μεγάλο Σάββατο στις 12.00 (δηλαδή ουσιαστικά την Κυριακή), έχουμε την ζωηφόρο Ανάσταση του Κυρίου μας, την ήττα του θανάτου και της φθοράς και την αφή του Αγίου Φωτός στον κόσμο από το Πανάγιο Τάφο.

Η δίκη του Χριστού και ο Ιωσήφ ο Αριμαθαίας*

iskra

του Πέτρου Μηλιαράκη

Την Κυριακή 01 Απριλίου 2018 οι απανταχού Ορθόδοξοι Χριστιανοί εορτάζουν την Κυριακή των Βαΐων. Την πανηγυρική δηλαδή είσοδο του Ιησού Χριστού στην Ιερουσαλήμ. Η είσοδος αυτή ήταν η απογείωση της δόξας και η απαρχή της ταπείνωσης, της παρωδίας Δίκης, του μαρτυρικού σταυρικού θανάτου, αλλά και της Ανάστασης.

Η Κυριακή των Βαΐων σηματοδοτεί την έναρξη της Μεγάλης Εβδομάδας την οποία οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί βιώνουν με διάφορες εθνικοτοπικές παραδόσεις, με αποκορύφωμα την Αναστάσιμη εορτή και το κάψιμο του Ιούδα!

Τα Πάθη του Χριστού αφετηρία τους έχουν τη σύλληψή Του λόγω της προδοσίας του Ιούδα. Επακολουθούν δε τα απάνθρωπα βασανιστήρια, ο επαίσχυντος ευτελισμός και η παράνομη διαδικασία, που αφορά παρωδία Δικών του Ιερατείου και της κοσμικής εξουσίας του Ρωμαίου κατακτητή.

Ο Χριστός δικάστηκε κυρίως από δύο (2) Δικαστήρια: από εκείνο του Ιερατείου και από εκείνο των Ρωμαίων κατακτητών. Κατ’ ουσίαν δηλαδή δικάσθηκε από τον αρχιερέα Καϊάφα και από τον ηγεμόνα Πιλάτο.

Μεγάλη Παρασκευή, η ζωή εν τάφω -Η ημέρα απόλυτου πένθους . Η κορύφωση του Θείου Δράματος

Είθισται ο λαός να λέει πως, τέτοια μέρα, υπάρχει συννεφιά, ψιλόβροχο και δεν βγαίνει ήλιος γιατί και ο ουρανός κλαίει.  

Ετσι και σήμερα ο καιρός ακολουθεί την παράδοση στις περισσότερες περιοχές της χώρας.

Η Μεγάλη Παρασκευή είναι μέρα απόλυτου πένθους για όλη την Χριστιανοσύνη, απόλυτης αργίας και νηστείας, (όλοι πρέπει να πιούμε τουλάχιστον μία κουταλιά ξύδι) είναι η μέρα που γίνεται η κορύφωση του Θείου Δράματος, κορυφώνονται τα Πάθη του Χριστού και γίνεται η σταύρωση του Χριστού.

Η ημέρα είναι αφιερωμένη στις τελευταίες ώρες πριν την σταύρωση. Ο Χριστός μετά την σύλληψή του από την προδοσία του Ιούδα, δικάστηκε από τους Αρχιερείς που είχαν πληρώσει τα 30 αργύρια και καταδικάστηκε.

Την Παρασκευή, στέλνεται ο Ιησούς δέσμιος από τον Καϊάφα στον τότε ηγεμόνα της Ιουδαίας Πόντιο Πιλάτο.

Αυτός, αφού Τον ανέκρινε με πολλούς τρόπους και αφού ομολόγησε δυο φορές ότι ο Ιησούς είναι αθώος, έπειτα, για να ευχαριστηθούν οι Ιουδαίοι, τον καταδικάζει σε θάνατο και αφού τον μαστίγωσε σαν δραπέτη δούλο τον Δεσπότη των όλων, Τον παρέδωσε για να σταυρωθεί.

ΙΟΥΔΑΣ Ο ΙΣΚΑΡΙΩΤΗΣ (ΜΕΡΟΣ Β')

ΙΟΥΔΑΣ Ο ΙΣΚΑΡΙΩΤΗΣ (יהודה איש־קריות)

(ΜΕΡΟΣ Β')

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ - Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΙΟΥΔΑ

Ο Ιούδας, γεννήθηκε στην Ισκαρία εξ΄ ου και Ισκαριώτης, και ο πατέρας του λεγόταν Ρόβελ. Ένα βράδυ, αναφέρει ή Παράδοση (Βιβλίο Τριωδίου τού Μεγάλου Συναξαριστή), η γυναίκα του Ρόβελ, είδε ένα φοβερό όνειρο. Ξύπνησε τρομαγμένη από τον φόβο της. Και ενώ προσπαθούσε να την καθησυχάσει ο άνδρας της, αυτή του είπε: "Είδα στο όνειρό μου ότι θα μείνω έγκυος και το αγόρι που θα γεννήσω θα γίνει αιτία της καταστροφής του γένους των Εβραίων". Ο άνδρας της την περιγέλασε σαν ανόητη που πιστεύει σε όνειρα, ενώ αυτή προτίμησε να σωπάσει. Την ίδια νύκτα όμως έμεινε έγκυος. Γέννησε πράγματι αγόρι, αλλά φοβούμενη μήπως το όνειρο βγει πραγματικότητα, θέλησε να το σκοτώσει. Κρυφά από τον Ρόβελ έφτιαξε ένα καλάθι, το άλειψε με πίσσα και το έριξε στην θάλασσα της Γαλιλαίας, λέγοντας ψέματα στον άνδρα της για την τύχη του παιδιού. Το κιβώτιο αυτό παρασυρμένο από τους ανέμους έφθασε σ' ένα μικρό νησάκι απέναντι της Ισκαρίας, που κατοικούσαν βοσκοί...

Το βρήκαν οι βοσκοί και αρχικά το έτρεφαν από το γάλα των ζώων, μετά όμως το έδωσαν σε μια συγχωριανή τους να το θηλάζει, και το ονόμασαν Ιούδα, γιατί κατάλαβαν ότι προερχόταν από το γένος των Εβραίων. Όταν άρχισε να περπατάει, πήραν το παιδί από το νησάκι και το έφεραν στην Ισκαρία. Κατά μία περίεργη σύμπτωση και ενώ έψαχναν ρωτώντας σε ποιους μπορούσαν ν' αφήσουν το παιδί, πέσανε επάνω στον Ρόβελ, στον πραγματικό του δηλαδή πατέρα, ο οποίος και τ' ανέλαβε μη γνωρίζοντας ότι ήταν το δικό του, χαμένο παιδί. Ο Ιούδας, ήταν ένα πολύ όμορφο παιδί, και ή μητέρα του το αγαπούσε υπερβολικά, σκεπτόμενη πάντα και το δικό της το παιδί που είχε παλαιότερα ρίξει στη θάλασσα.

Στο μεταξύ γέννησε και δεύτερο παιδί ανατρέφοντας και τα δύο μαζί αλλά ο Ιούδας πονηρός εκ φύσεως και υπολογίζοντας στην διανομή της πατρικής περιουσίας έδερνε σε κάθε ευκαιρία το άλλο παιδί, προσπαθώντας να το ξεκάνει. Η μητέρα τους συμβούλευε τον Ιούδα λέγοντάς του ότι από κοινού θα είναι μοιρασμένη ή περιουσία των γονέων τους και να πάψει επί τέλους να κτυπάει άσπλαχνα τον αδελφό του. Μια μέρα όμως ο Ιούδας σαν μεγαλύτερος και δυνατότερος που ήταν, αφού σκότωσε τον αδελφό του κτυπώντας τον με μια πέτρα στα μηνίγγια, έφυγε για την Ιερουσαλήμ φοβούμενος την τιμωρία.

Κλαίγοντας οι γονείς απαρηγόρητα πού έχασαν έτσι και τα δύο παιδιά τους έπεσαν σε μεγάλη θλίψη. Εν τω μεταξύ ο Ιούδας, φιλάργυρος και πονηρός όπως ήταν, γνωρίστηκε στην Ιερουσαλήμ με τον βασιλιά Ηρώδη, ο οποίος εκτιμώντας την δύναμη και την ομορφιά του, όπως τότε οι βασιλείς συνήθιζαν για να διαλέγουν τους σωματοφύλακές τους, τον έβαλε φροντιστή και οικονόμο στο παλάτι του. Μετά από λίγο καιρό λόγω ταραχών στην Ισκαρία, ο Ρόβελ παίρνοντας την γυναίκα του και τα υπάρχοντά του ήλθε και κατοίκησε στα Ιεροσόλυμα, όπου και αγόρασε ένα πλούσιο σπίτι κοντά στο παλάτι τού Ηρώδη, χωρίς να γνωρίσουν τον Ιούδα αλλά ούτε και ο Ιούδας αυτούς.

Μια μέρα πρόσεξε ο Ιούδας ότι ο βασιλιάς Ηρώδης κοιτούσε τακτικά από το παράθυρο των ανακτόρων τους ωραίους κήπους του Ρόβελ. Μ' αυτή την αφορμή και θέλοντας να φανεί εξυπηρετικός στον Ηρώδη μπήκε στους κήπους αυτούς και αφού έκοψε τα ωραιότερα άνθη και τους καλύτερους καρπούς θέλησε να φύγει. Τον είδε ο Ρόβελ και του είπε: "Γιατί το έκανες αυτό; Αν ήθελες κάτι για τον βασιλέα μπορούσες να μου το ζητήσεις". Αντί άλλης απαντήσεως ο Ιούδας, κακότροπος όπως ήταν, και αφού βεβαιώθηκε ότι ήσαν μόνοι τους, άρπαξε μια πέτρα και σκότωσε τον πατέρα του όπως είχε σκοτώσει και τον αδελφό του, ενημερώνοντας και τον Ηρώδη για το συμβάν ο οποίος και τον κάλυψε, για να μη μαθευτεί στον κόσμο και εκτεθεί το παλάτι.

Η Ιστορία του εθίμου των Πασχαλινών αβγών μέσα από την ζωντανή Ελληνική ζωντανή παράδοση

Θέματα Ελληνικής Ιστορίας

«…κατέεις παιδί μου γιάντα τα βάφουμε κόκκινα; Γιατί όντεν ανα­στήθηκε ο Χριστός, πρωί-πρωί ήτανε παόμενος ένας αβγουλάς στην πιάτσα μ’ ένα καλάθι αβγά και πούλιε. Από ‘κειδά πέρασε η Μαρία μια μαθήτρια του Χριστού και του λέει: ο Χριστός αναστήθηκε και δε χαίρεσαι; παρά κάθεσαι και πουλείς αβγά και δεν σε νοιάζει είντα γίνεται παρά όξω. Τοτεσάς τσή λέει ο αβγουλάς. Μόνο άνε γεννούνε κόκκινα ταβγά του καλαθιού θα πιστέψω πως αναστήθηκε. Και πραγματικώς δεν επρόλαβε να τελειώσει τη κουβέδα του και γινήκανε κατακόκκινα ταβγά. Άπου τούτονα βάφουνε οι άνθρωποι κόκκι­να αβγά τη Λαμπρή».

(Χειρόγραφο Λαογραφικής Ύλης του σπουδαστηρίου Λαογραφίας της  Φιλοσοφικής  Σχολής του Πανεπιστημίου  Αθηνών,  1738, σ. 171. Σφηνάρι Κισσάμου Χανίων, 1973, Γεωργακάκη Γεωργία)

Ανάσταση

Το αβγό βαμμένο «κόκκινο» αποτελεί το κύριο σύμβολο της Αναστάσεως του Χριστού και του Πάσχα. Για το λόγο αυτό είναι επιβεβλημένη η πάνδημος συμμετοχή  στη λειτουργία της Αναστάσεως, την οποία έπρεπε να ακούσουν ως και … «οι κλώσσες»: «… όλοι παν στ’ ν Ανάσταση. Κανένας δε γκάθιτι στου σπίτι. Ως κι τ’ ς άρρωστοι πάϊναν στ’ ν ικκλησιά. Σήκουναν κι τ’ ς κλουσσαριές (κλώσσες). Δεν τ’ ς άφηναν πάν’(ω) στ’ αβγά. Ν’ ακούσ’ ν τ’ ν Ανάσταση».

Στην Ήπειρο αιτιολογείται η ενέργεια ως έξης: «Τη νύχτα της Λαμπρής όποια νοικοκυρά έχει κότα στον «κλώσσο» (κλώσσισμα) πρέπει όταν χτυπήσουν οι καμπάνες να τη σηκώσει από    τ ’αβγά της ν’ ακούσει την Ανάσταση, γιατί το πρωί θα βρεθεί ψόφια». Ο συμβολικός συσχετισμός κλώσσας – αβγού με την Ανάσταση είναι έντονα ριζωμένος  στη συνείδηση του λαού, γεγονός το οποίο  εκφράζεται με ποικίλες ενέργειες και τρόπους  όπως οι ανωτέρω.

Το ερυθρό χρώμα, γνωστό ήδη από τους προχριστιανικούς χρόνους, ως ενισχυτικό της συμβολικής ανανεώσεως και ενδυναμώσεως της φύσεως, πρόσφορο και γι’ άλλες εθιμολατρευτικές τελετουργίες επεκτάθηκε και στα κόκκινα αβγά της Λαμπρής, ή αλλιώς πασχαλινά ή λαμπριάτικα. Ας σημειωθεί, ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία πολλές φορές υιοθέτησε ειδωλολατρικές δεισιδαιμονίες, τις οποίες έντυσε, φόρτισε και σημασιοδότησε με χριστιανικές μυστικές ερμηνείες και δοξασίες.

ΙΟΥΔΑΣ Ο ΙΣΚΑΡΙΩΤΗΣ (ΜΕΡΟΣ Α'

ΙΟΥΔΑΣ Ο ΙΣΚΑΡΙΩΤΗΣ (יהודה איש־קריות)

(ΜΕΡΟΣ Α')

ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΑΣ ΠΡΟΔΟΣΙΑΣ

Υπήρξε ένας από τους δώδεκα μαθητές του Χριστού. Ήταν εκλεκτός, στενός, και χαρισματούχος συνεργάτης του. Ο Χριστός εμπιστεύθηκε στον Ιούδα θησαυρό υλικό, το ταμείο του ιερού κοινοβίου των αποστόλων, και θησαυρό πνευματικό, δηλαδή του έδωσε τη χάρη και τη δύναμη να κάνει θαύματα, να θεραπεύει, να εκδιώκει δαιμόνια, να κηρύττει. Πόσο ευγνώμων και αφοσιωμένος έπρεπε να είναι ο Ιούδας στο Χριστό γι’ αυτά που του εμπιστεύθηκε. Κι όμως ενώ ζούσε μαζί με το Χριστό, απολάμβανε τη διδασκαλία του, προστατευόταν από τη προσευχή του, πιστοποιούσε καθημερινά τα θαύματά του, τα σημεία αυτά της θεότητάς του, εν τούτοις δεν πρόσεξε και αγάπησε σιγά-σιγά το χρήμα. Και έτσι από φιλόθεος έγινε φιλάργυρος· και από φιλάργυρος κλέφτης· και από κλέφτης προδότης. Έξι μέρες πριν το πάθος του Χριστού, η αδελφή του Λαζάρου, συγκλονισμένη από την ανάσταση του αδελφού της, μυρώνει με πανάκριβο μύρο τα πόδια του Χριστού...

Ο Ιούδας αντί να συγκινηθεί από την πράξη της και να δοξάσει το Θεό που είναι κοντά τους και ζουν μαζί του όπως ζούσε ο Αδάμ και η Εύα στον παράδεισο, αυτός φορώντας το προσωπείο της φιλοπτωχείας διαμαρτύρεται και κατσουφιάζει. Λυπάται, γιατί η Μαρία χύνει το πανάκριβο μύρο, αυτός όμως δεν λυπάται να προδώσει το διδάσκαλο και ευεργέτη του και Θεό του και έτσι να γίνει ο ηθικός αυτουργός στο να χυθεί το πανάκριβο και ανεκτίμητο αίμα του Χριστού. Σ’ όλο τον κόσμο θα γίνει γνωστή η μύρωση του Χριστού αλλά και η προδοσία του από τον Ιούδα. Τα καλά και τα κακά παραμένουν αιώνια και οι συνέπειές τους μας ακολουθούν και μετά τον θάνατό μας, εάν φυσικά δεν μετανοήσουμε.

Επίσης στο Μυστικό δείπνο βλέπει το Χριστό να τους πλένει τα πόδια, να προγνωρίζει τι θα συμβεί, να λέγει ότι ένας από εσάς θα με παραδώσει, κι ενώ τα ξέρει αυτά, δεν τον αποκαλύπτει, δεν τον επιπλήττει, του φέρεται ευγενικά. Κι όμως, παρ’ όλα αυτά, ο Ιούδας παραμένει αχάριστος και πωρωμένος εις το έπακρον, με αποτέλεσμα ο σατανάς να μπει μέσα του και να γίνει τέλειο υποχείριο του. Στο τέλος με φίλημα θα τον προδώσει. Ο Ιούδας, εάν έβλεπε κάτι κακό στο Χριστό τόσο καιρό που παρέμεινε κοντά του, θα μπορούσε να γίνει μάρτυς κατηγορίας και να ξεσκεπάσει την τυχόν υποκρισία ή ανακολουθία του Χριστού. Όχι όμως να γίνει προδότης. Αυτό σημαίνει ότι τίποτα δεν είχε να καταμαρτυρήσει.

Ο Χριστός ήταν απόλυτα αθώος και άμεμπτος σε όλα. Και η κακία του Ιούδα υπήρξε εντελώς αδικαιολόγητος και χωρίς κανένα έρεισμα. Οι αρχιερείς, ενώ δεν ήξεραν πώς να συλλάβουν τον Χριστό χωρίς να προκαλούν αντιδράσεις, τώρα χαίρονται και υπόσχονται χρήματα στον προδότη. Ο Ιούδας συνδυάζει την αχαριστία και απιστία του Αδάμ και την ιδιοτέλεια, κακία και αναισθησία του Κάιν. Υπερβαίνει την μοχθηρία του Φαρισαίου, που επιχειρούσε να φονεύσει ηθικά τον τελώνη στη γνωστή παραβολή, και την ανταρσία και αυθάδεια του ασώτου υιού, που φέρεται μεν με αναίδεια και αλαζονεία στον πατέρα του, τον πικραίνει αφάνταστα, αλλά ούτε καν διανοείται να τον σκοτώσει και να πάρει την περιουσία.

Μεγάλη Δευτέρα: Τι εορτάζουμε σήμερα

Σήμερα Μεγάλη Δευτέρα, ξεκινούν τα άγια Πάθη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Σήμερα επιτελούμε την ανάμνηση του πάγκαλου Ιωσήφ και το γεγονός της άκαρπης συκιάς που ξεράθηκε, όταν ο Κύριος την καταράστηκε.

Ήταν ο μικρότερος γιός του Πατριάρχη Ιακώβ και ο πιο αγαπητός. Όμως φθονήθηκε από τα αδέλφια του και αρχικά τον έρριξαν σ’ ένα βαθύ λάκκο και εξαπάτησαν το πατέρα τους χρησιμοποιώντας ένα ματωμένο ρούχο ότι δήθεν τον κατασπάραξε κάποιο θηρίο. Στη συνέχεια τον πούλησαν για τριάντα αργύρια σε εμπόρους, οι οποίοι τον ξαναπούλησαν στον αρχιμάργειρα του βασιλιά της Αιγύπτου, τον Πετεφρή. Ο Ιωσήφ ήταν πανέμορφος και τον ερωτεύθηκε η γυναίκα του Πετεφρή, που θέλησε να τον παρασύρει σε ανήθικη πράξη βιαίως. Μόλις εκείνη έπιασε τον Ιωσήφ, εκείνος άφησε στα χέρια της το χιτώνα του και έφυγε. Εκείνη από το θυμό της τον συκοφάντησε στο σύζυγό της, ότι δήθεν αυτός επιτέθηκε εναντίον της με ανήθικους σκοπούς. Ο Πετεφρής την πίστευσε και φυλάκισε τον Ιωσήφ.

Κάποτε όμως ο Φαραώ, ο βασιλιάς της Αιγύπτου, είδε ένα παράξενο όνειρο και ζήτησε έναν εξηγητή. Με το φωτισμό του Θεού, μόνο ο Ιωσήφ μπόρεσε να το εξηγήσει. Ότι θα έλθουν στη χώρα του επτά χρόνια ευφορίας και επτά ακαρπίας και πείνας. Ενθουσιάσθηκε ο Φαραώ από τη σοφία του και τον έκανε γενικό άρχοντα, σαν πρωθυπουργό. Ο Ιωσήφ διαχειρίσθηκε άριστα την εξουσία και φρόντισε στα δύσκολα χρόνια της πείνας όλο το λαό. Με αφορμή τη διανομή του σιταριού, φανερώθηκαν τ’ αδέλφια του που τον είχαν φθονήσει. Εκείνος δεν τους κράτησε κακία, αντίθετα τα προσκάλεσε μόνιμα στην Αίγυπτο μαζί με τους γονείς.

Αριστερός και άθεος τις καθημερινές. Κυριακές και αργίες, Χριστιανός

Ο Κώστας Καίσαρης γράφει για το Πάσχα και την υποκρισία των Συριζαίων, με το Άγιον Φως. Όταν ήταν στο 4% κοροϊδεύανε και κάνανε πλάκα. Με το που γίνανε κυβέρνηση, τρέχουνε να το φέρουνε από τα Ιεροσόλυμα.

του Κώστα Καίσαρη

ΠΟΤΕ Βούδας, πότε Κούδας. Πότε με το κουμπούρι, πότε με τη λαμπάδα.

Με λαμπάδα-ΠΑΟΚ, πήγε στα Ιεροσόλυμα ο Ιβάν Σαββίδης. Για να λάβει το Άγιον Φως από τον Πατριάρχη Θεόφιλο και να το μεταφέρει στο Ροστόφ. Προφανώς, του την έκανε δώρο ο νονός του. Κατά τα άλλα, όλα λειτούργησαν στην εντέλεια. Η Αριστερή Κυβέρνηση, υποδέχτηκε, για μία ακόμα φορά το δήθεν Άγιον Φως, όπως του αρμόζει. Με τιμές του Αρχηγού Κράτους. Με πρώτα και καλύτερα στην υποδοχή του Αγίου Φωτός, στο αεροδρόμιο, τα παλικάρια της Χρυσής Αυγής: Παναγιώταρος και Παπάς. Κι από κοντά, να στριμώχνονται για να χωρέσουν στο πλάνο ο περιβόητος Δημήτρης Καμμένος, των ΑΝΕΛ κι ο Βασίλης Οικονόμου. Πρώην ΠΑΣΟΚ, τέως Δημαρ, εσχάτως ΝΔ και αύριο ξέρω ‘γω τι.

Όταν λοιπόν, ο Σύριζα ήτανε στο 4%, ο Παππάς κορόιδευε. Έκανε πλάκα. Κι ανέβαζε twitt, «η γυναίκα μου με ρωτάει αν το Άγιο Φως που ήρθε με τιμές αρχηγού κράτους θα κάνει δηλώσεις». Με το που ο Σύριζα έγινε κυβέρνηση κι ο σύζυγός της, νάμπερ ένας Υπουργός, η κυρία Παππά, έπαψε να κάνει ερωτήσεις. Η συναναστροφή, με τον θρησκευόμενο εθνικόφρονα Πάνο Καμμένο, διαφώτισε όλους τους αριστερούς, σχετικά με αυτές του είδους, τις απορίες.

Έθιμα του Πάσχα

Της Μαριλού Μπαμπάτσικου

Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη γιορτή της ορθοδοξίας, κατά την οποία γιορτάζεται η Ανάσταση του Ιησού Χριστού, μετά από την Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών. Τα έθιμα του Πάσχα είναι από τα πιο ωραία έθιμα της Ελλάδας. Τα κόκκινα αυγά που σπάμε το Μεγάλο Σάββατο, το κάψιμο του Ιούδα, οι λαμπάδες που μεταφέρουν το Άγιο Φως από την εκκλησία στο σπίτι, η Περιφορά του Επιταφίου στους δρόμους και τα βαρελότα που χαιρετίζουν την ανάσταση είναι μερικά από τα πιο γνωστά πασχαλινά έθιμα.

Υπάρχουν και άλλα έθιμα του Πασχα που δεν είναι και τόσο γνωστά, όπως το μυστήριο του ευχέλαιου, στο οποίο οι γυναίκες παίρνουν λίγο αλέύρι μαζί τους στην εκκλησία και μετά τη λειτουργία το κάνουν πρόσφορο. Ακόμα πιο άγνωστο είναι το έθιμο της Μεγάλης Παρασκευής, σύμφωνα με το οποίο κανείς δεν στρώνει το κρεβάτι του πριν την εκκλησία, ώστε να μην στρωθεί κρεβάτι πριν στρωθεί το κρεβάτι του Χριστού. Στα άγνωστα έθιμα του Πάσχα περιλαμβάνεται το τσουρούφλισμα των ζώων που δεν γεννάνε με το Άγιο Φώς, ώστε να καρποφορήσουν, καθώς και η φύλαξη μιας από τις κουλούρες του Πάσχα για να καταναλωθεί την Πρωτομαγιά. Τέλος, ένα εθιμο του Πάσχα που έρχεται απο τα αρχαία χρόνια πριν τη Γέννηση του Χριστού ειναι το διάβασμα της "κουτάλας" του αρνιού, που λεγόταν παλιά ότι μπορεί να προβλέψει το μέλλον.

Το χριστιανικό συμβολισμό του Πάσχα καθιέρωσε για πρώτη φορά ο Απόστολος Παύλος. Από την εποχή που οι χριστιανοί άρχισαν να γιορτάζουν το Πάσχα, διατήρησαν ορισμένα χαρακτηριστικά του εβραϊκού, ενώ ταυτόχρονα προσέθεσαν άλλα. Αυτό φαίνεται από το πασχαλινό αρνί (οβελίας) και τα κόκκινα αυγά.

H σύγχυση γεννάει τερατωδίες

 

του Χρήστου Γιανναρά 

Μ​​ε χρονική απόσταση «ασφαλείας», δηλαδή ελπιζόμενης νηφαλιότητας, θα τολμήσει η επιφυλλίδα να σχολιάσει τον εγχώριο πρωτογονισμό τηλεοπτικής μεταχείρισης των πασχάλιων «ιερών και οσίων». O χαρακτηρισμός «ιερά και όσια» δεν αφορά «πεποιθήσεις», ατομικές επιλογές ιδεών, απόψεων, ψυχολογικών προτιμήσεων, φολκλορικών γραφικοτήτων. Iερά και όσια είναι τα όσα πολύτιμα μας έχουν χαριστεί και η τιμή - ευθύνη να τα διαχειριζόμαστε.

Φαντασθείτε έναν φύλαρχο Παπούα ή Kικούγιου να του έχει χαριστεί η Tζοκόντα του Nτα Bίντσι ή η Πιετά του Mιχαήλ Aγγελου. Aφού δεν καταλαβαίνει τι διαχειρίζεται, ενδέχεται να θρυμματίσει το καλλιτέχνημα και να το χρησιμοποιήσει για προσάναμμα ή για μαρμάρινα ένθετα σε λιθοδομή. Nα ενεργήσει, δηλαδή, όπως ακριβώς και οι εργολάβοι ή «αρχιτέκτονες» της αθηναϊκής πρωτεύουσας, που έχτισαν πολυώροφες πολυκατοικίες στη Διονυσίου Aρεοπαγίτου ή στου Mακρυγιάννη αποκλείοντας τη θέα της Aκρόπολης, ανυποψίαστοι όσο και οι πρωτόγονοι φύλαρχοι, για την ιερότητα και οσιότητα της γης όπου τους χαρίστηκε να ζουν και να κερδοσκοπούν.

Mε ανάλογη έλλειψη αιδούς και λύπης δαπανήθηκε αφειδώλευτα τηλεοπτικός χρόνος και φέτος το Πάσχα, για να πληροφορηθούμε, αν θα διασωθεί ακέραιος σε διάρκεια ή θα συντομευθεί ο κρετινικός πρωτογονισμός (που λανσάρεται σαν δήθεν «έθιμο»): O «ρουκετοπόλεμος», στον Bροντάδο της Xίου, τα «χαλκούνια» στο Aγρίνιο, οι «σαΐτες» στην Kαλαμάτα. Eπινοήματα μανιώδους επιθετικής φρενίτιδας και κρετινισμού αδίστακτων εμπόρων του τουρισμού. Kατασκευάζουν «υπερθέαμα» για να γοητεύσουν τη διεθνή πλεμπάγια με τον πρωτογονισμό των Γραικών, όπως αλλού «απολαμβάνουν» οι τουρίστες τον πρωτογονισμό της φυλής των Πιντούπι ή των Kοροβάι.

Θ. Ι Ζιάκας, Ελλήνων Πάσχα: μεταξύ δύο Κόσμων

ardin-rixi

του Θεόδωρου Ι. Ζιάκα από το Αντίφωνο

Το βιβλίο αυτό διαπιστώνει ότι το σύστημα κοσμοθεωρητικού προσανατολισμού, που προσφέρει το κείμενο της Ιλιάδας για τον κόσμο της Ιωνίας του 8ου π.Χ. αιώνα, παραμένει αξιόπιστο και για τον σύγχρονο δικό μας κόσμο. 

Το ίδιο διαπιστώνει και για το Ευαγγελικό κείμενο, ένα κείμενο τον 1ου και του 2ου αιώνα μ.Χ., όπως τουλάχιστον το προσέλαβαν οι Έλληνες Πατέρες της Εκκλησίας.

Αλλά πώς μπορούν οι κόσμοι των κειμένων αυτών να είναι και δικός μας κόσμος; Αυτό είναι το προκλητικό ερώτημα του βιβλίου.

Οι «κόσμοι» των δύο κειμένων είναι κοσμο-εικόνες, αντιλήψεις για τον κόσμο. Όχι ο ίδιος ο κόσμος. Οπότε, ή ο κόσμος είναι δεδομένος και ανεξάρτητος από τα κείμενα, ή είναι δημιούργημά τους.

Με άλλα λόγια: Ή υπάρχει μια στατική, αναλλοίωτη ανθρώπινη «φύση» και τα μεγάλα πολιτισμικά κείμενα μας λένε απλώς «τι είναι και πώς λειτουργεί», ή η εν λόγω «φύση μας» δεν είναι και τόσο «δεδομένη και αναλλοίωτη». Δηλαδή είναι κάτι που διαπλάθεται, με βάση ενυπάρχουσες ίσως δυνατότητες, οι οποίες όμως δεν ενεργοποιούνται από μόνες τους, αυτόματα, αλλά χρειάζονται ειδικές πολιτισμικές επεξεργασίες, κατευθυνόμενες από τη γνώση των δυνατοτήτων αυτών, δηλαδή από κάποια «μεγάλα κείμενα».

Αν υπάρχει ανθρώπινη φύση, που επιδέχεται «καλή αλλοίωση», τότε ο ρόλος των μεγάλων κειμένων εμφανίζεται πράγματι ουσιαστικός: Εφόσον αυτά μας «έφτιαξαν» είναι όντως ο «κόσμος μας». Περιέχουν τα «πρότυπα», τους «ελκυστές», τα «κέντρα έλξης», του κόσμου μας.

Εδώ μεσολαβεί όμως ένα δεύτερο παράδοξο: Πώς μπορεί το ιλιαδικό κείμενο να είναι «ο κόσμος μας» και το ευαγγελικό κείμενο να είναι επίσης «ο κόσμος μας», αφού τα πρότυπά τους είναι εντελώς διαφορετικά και εν πολλοίς ασυμβίβαστα; Αν ο κόσμος μας είναι «και των δύο», τότε πρέπει να βρισκόμαστε κάπου «ανάμεσα», σαν σε κάποιου είδους ελλειπτική τροχιά γύρω από δύο εστιακά κέντρα. Θα πρέπει να μιλάμε τότε για μια «ένταξη» στους διαφορετικούς κόσμους τους και συνάμα για «απόκλιση» απ’ αυτούς.

Το Άγιο Φως και οι...μπαλαούρες

Ινφογνώμων Πολιτικά

Μπαλαούρας: τι ενδιαφέρον όνομα!! Και επειδή είμαστε λαός που μας αρέσει να παίζουμε -"αεί παίδες εισί οι Έλληνες"- ενίοτε με τα ονόματά μας και τα ετυμολογικά τους... γενέθλια, θα αναζητήσουμε τα λεκτικά..."γενοτόπια" του  "μπαλαούρα". Εκ πρώτης όψεως συνίσταται, εκ των κάτωθι δύο συνθετικών: μπάλα + ούρα, γενική μπαλαούρας. Η μπάλα, ίσως παράγεται από το ρήμα πάλλω, που σημαίνει σείομαι, αναπηδώ, σκιρτώ - αλλά μάλλον είναι παρετυμολογία - ή από το ρήμα άλλομαι που σημαίνει πηδώ, εξού και άλμα. Τέλος πάντων το πρώτο συνθετικό δεν μας ενδιαφέρει και τόσο. Το δεύτερο επιφυλάσσει εκπλήξεις, απρόσμενες...

Το δεύτερο, λοιπόν,  συνθετικό "-ούρας" επιδέχεται πολλές ερμηνείες. Να είναι από την ουρά, το οπίσθιον άκρον του κορμού των ζώων, όπως γράφουν τα παλιά, καλά λεξικά; Τότε ο τόνος θα ήταν στη λήγουσα οπότε θα λεγόταν ο... λεγάμενος "μπαλαουράς". Το κρατάμε...

 Μήπως είναι λεκτικό λείψανο από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας και μας παραπέμπει στα "ουρί", τις ογδόντα και τόσες ωραίες παρθένες που αναμένουν τους  καλούς  μωαμεθανούς στον παράδεισο; Να ήταν, λοιπόν, "μπαλαουρίς" ή "μπαλαούρις", δηλαδή ο σκιρτών από χαρά, αναλογιζόμενος το τι τον περιμένει μετά τον θάνατον; Πολύ πιθανόν!!

Προχωρούμε στις ετυμολογικές περιηγήσεις. Είπαμε, το όνομα προσφέρεται...

Υπάρχει ένα επιφώνημα το οποίο κυριαρχούσε τις παλαιότερες εποχές. Το "ούρρα", που ταυτίζεται με το τωρινό "ζήτω".

Της Λαμπρής και της γλώσσας

Τα τροπάρια που ψάλλονται τη Μεγάλη Εβδομάδα πέρασαν στη νεοελληνική γλώσσα, αφομοιώθηκαν κι έγιναν οργανικά μέλη της.

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικήξς

Της Κατερίνας Τζωρτζινάκη

ktzor@naftemporiki.gr

«Μετά βαΐων και κλάδων» ή «μετά φανών και λαμπάδων», τα τροπάρια που ψάλλονται τη Μεγάλη Εβδομάδα πέρασαν στη νεοελληνική γλώσσα, αφομοιώθηκαν κι έγιναν οργανικά μέλη της.

Λέξεις ή ολόκληρες φράσεις από τα Ευαγγέλια και τις Υμνωδίες έδωσαν πλούσιο υλικό στον λαϊκό. «Μωρές παρθένες», «εκτός νυμφώνος», «ιδού ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός», «η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή…», που σίγουρα δεν ήταν η παρεξηγημένη Κασσιανή, «πριν αλέκτορα φωνήσαι», «το μεν πνεύμα πρόθυμον, η δε σαρξ ασθενής», «παρελθέτω (μάς έμεινε απελθέτω) απ’ εμού το ποτήριον τούτο», «διέρρηξε τα ιμάτιά του», «νίπτω τας χείρας μου» (ο Πιλάτος... απενίψατο τας χείρας), «από τον Άννα στον Καϊάφα», «επί ξύλου κρεμάμενος», «άρον άρον» (σταύρωσον αυτόν), «διά τον φόβον των Ιουδαίων», «Μνήσθητί μου!», όχι ως ικεσία πλέον, αλλά δηλωτικό αγανάκτησης ή απορίας, «ανάστα ο Κύριος» («Ανάστα ο Θεός, κρίνων την γην...»).

Μεγάλη Παρασκευή και Μέγα Σάββατο 18-19 Απριλίου 1941

Νέα Πολιτική

του Νίκου Αλικάκου     
         

Την Μεγάλη Πέμπτη, 17 Απριλίου του 1941, κατερχόμενος εκ Τατοϊου προς Αθήνα, ο βασιλεύς Γεώργιος Β΄, κοντά στην Βαρυμπόμπη βρέθηκε μπροστά σε φάλαγγα στρατιωτών. Σταμάτησε το αυτοκίνητό του και εζήτησε εξηγήσεις από τους άνδρες, οι οποίοι του έδειξαν φύλλα διμήνου αδείας. Ο βασιλεύς έμεινε άναυδος. Παρέλαβε λίγα από αυτά και ανεχώρησε. Την επομένη το πρωί, Μεγάλη Παρασκευή, εβγήκε κάποια βόλτα στους δρόμους της Αθήνας, συνοδευόμενος από τον Διάδοχο Παύλο, και συνάντησε παρόμοια κατάσταση. Ήδη χιλιάδες στρατιώτες είχαν αρχίσει να αναχωρούν από το μέτωπο με «άδεια» και να κατευθύνονται στα σπίτια τους, πλημμυρίζοντας τους δρόμους και διακόπτοντας την κυκλοφορία. Ο βασιλεύς, ανήσυχος και οργισμένος, συγκάλεσε έκτακτο πολεμικό συμβούλιο για το μεσημέρι της ίδιας ημέρας.

Χωρίς αμφιβολία το Πολεμικό Συμβούλιο, που συγκλήθηκε στις 14:00 της Μεγάλης Παρασκευής του 1941 στο ξενοδοχείο της «Μεγάλης Βρεταννίας», είναι το πιο τραγικό στην πολεμική μας ιστορία, όχι μόνο διότι κατέληξε στον θάνατο του πρωθυπουργού της χώρας, αλλά διότι μέχρι το τέλος της ημέρας είχε καταρρεύσει κάθε οργανωμένη πολιτική εξουσία και είχαν δημιουργηθεί οι προϋποθέσεις της διχοτόμησης του Κράτους (κυβέρνηση Αθηνών – εξόριστη κυβέρνηση), που θα επακολουθούσε τις επόμενες ημέρες, και της ουσιαστικής ακόμη τριχοτόμησης (δυνάμεις του βουνού) που θα επακολουθούσε τους επόμενους μήνες.

Περισσότερο σεβασμό, παρακαλώ

protagon

του Αντώνη Παπαγιαννίδη

Κάθε χρόνο γίνεται ο θόρυβος, σύρονται οι διαχωριστικές γραμμές, διαγράφονται τα στρατόπεδα - αυτό είναι, άλλωστε, το νόημα του όλου γυμνάσματος! Φέτος είχαμε την πολιτική συγκυρία που σιγοβράζει (όπως και επί Κώστα Σημίτη, με την εποποιία της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες - θυμάστε;), οπότε το πράγμα πήρε διαστάσεις.

Ο λόγος, φυσικά, για το Άγιο Φως. Για την αεροπορική μεταφορά του Φωτός. Και για την υποδοχή του «με τιμές Αρχηγού Κράτους». Πυροδότησε την ιστορία ο Νίκος Δήμου, με την ιερεμιάδα περί αντικληρικαλισμού: μετά από την κατάκτηση κάποιων ημερών δημοσιότητας (Warhol+) και αρκετή ζημιά στο «ΠΟΤΑΜΙ», είχε την ευπρέπεια να αποσυρθεί.

Πήρε ύστερα τη σκυτάλη και ο Αντρέας Παπαδόπουλος με μεγαλύτερη έμφαση στην υλική πτυχή του πράγματος. Ξεκίνησε η σπέκουλα για το «τι εκφράζει το ΠΟΤΑΜΙ» και για το «τι πιστεύει η ΔΗΜΑΡ» (αν και εντελώς διαφορετική ήταν η αρχική στόχευση κειμένων και δηλώσεων: όμως ποιος τα προσέχει αυτά!).

Και βρεθήκαμε - χρονιάρες μέρες, ώρες αγάπης (σου λέει ο άλλος) και άνοιξης (τη ζούσαν οι άνθρωποι, από την αυγή της ανθρωπότητας) και ανέσπερου φωτός (από τα πιο όμορφα λόγια της ακολουθίας) - με τη στριγκή φωνή της αντίθεσης, της αμφισβήτησης της θέσης/της πίστης του Άλλου, του απέναντι. Έρχεται συχνά πια στην επιφάνεια η πολιτική ορθότητα για να φτιάξει τα νέα χαρακώματα: σεβαστός ο Άλλος (και μάλιστα άξιος στοργής, στήριξης, ακόμη και θαυμασμού ή ινδαλματοποίησης), φτάνει να είναι ο «σωστός» Άλλος. Όμως η γριούλα που πιστεύει και κουβαλάει μαζί της πίστης της τις αποσκευές - α, αυτή οφείλει να συμμορφωθεί στις επιταγές του δικού μου ορθολογισμού! Επειδή, δε, είμαι καλός δημοκράτης δεν θα της αρνηθώ το δικαίωμα να παραλογίζεται (όπως θα αρνηθώ π.χ. στη Γαλλία το δικαίωμα στη μουσουλμανική αδελφή της να φοράει την μπούρκα), αλλά άμα τη δω να σπαράζει ανεβαίνοντας με τα γόνατα της Παναγιάς στην Τήνο (ή επισκεπτόμενη τη Λούρδη να ικετεύσει για το παιδί της), τότε θα απλώσω στο πρόσωπό μου το συγκαταβατικό χαμόγελο που οι πολιτισμένοι επιφυλάσσουμε στους Άλλους όταν δεν είναι «σωστοί».