Η ιστορία της πρωτοχρονιάς και τα έθιμα των φώτων

Από την εκπομπή το σύμπαν που αγάπησα 4ος κύκλος-ΕΤ-3

Μια σύντομη ιστορία των εθίμων της Πρωτοχρονιάς

 Όλοι γνωρίζουμε ποια είναι τα έθιμα της Πρωτοχρονιάς και τί πρέπει να κάνουμε εκείνη την ημέρα, μιας και η γιορτή της Πρωτοχρονιάς αποτελεί μια από τις αρχαιότερες γιορτές του κόσμου, όμως πόσοι γνωρίζουμε από πού προήλθαν αυτά τα έθιμα;

Η πρώτη μέρα του χρόνου συμβολίζει για τον καθένα ένα νέο ξεκίνημα, την αρχή για μια νέα ζωή και κρύβει την ελπίδα ότι αυτή η νέα ζωή θα είναι πολύ καλύτερη από την προηγούμενη. Σύμφωνα με την παράδοση, ο παλιός χρόνος παίρνει τη μορφή ενός γέρου, ο οποίος φεύγει από τον κόσμο παίρνοντας μαζί του όλα τα κακά της προηγούμενης χρονιάς. Από την άλλη πλευρά, ο νέος χρόνος προσωποποιείται σε ένα όμορφο και ευχάριστο νέο που έρχεται γεμάτος δώρα. Γι’αυτό και όλοι τον υποδέχονται περίλαμπρα, φορώντας τα γιορτινά τους ρούχα και ετοιμάζοντας μεγαλοπρεπή τραπέζια.

Εικάζεται ότι ο εορτασμός της Πρωτοχρονιάς ξεκίνησε ως θεσμός περίπου 4.000 χρόνια πριν, στην αρχαία Βαβυλώνα και δεν γινόταν το χειμώνα, όπως σήμερα, αλλά την άνοιξη, κατά το πρώτο νέο φεγγάρι μετά την εαρινή ισημερία. Και οι Ρωμαίοι γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά, αυτοί όμως την πρώτη ημέρα του Μαρτίου. Αυτό άλλαξε, το 46 π.Χ., με την άνοδο του Ιουλίου Καίσαρα στην εξουσία, ο οποίος αποφάσισε την αλλαγή του υπάρχοντος ημερολογίου και έτσι καθιερώθηκε μέχρι σήμερα, η πρώτη ημέρα του χρόνου να θεωρείται η πρώτη Ιανουαρίου. Ο Ιανουάριος πήρε το όνομά του από τον Ιανό, ο οποίος ήταν Θεός των Ρωμαίων και απεικονιζόταν πάντα με δύο πρόσωπα. Το ένα πρόσωπο κοιτούσε προς τα πίσω, τον παλιό χρόνο, ενώ το άλλο κοιτούσε πάντα μπροστά, προς το νέο έτος.

Έθιμα του Πάσχα

Της Μαριλού Μπαμπάτσικου

Το Πάσχα είναι η μεγαλύτερη γιορτή της ορθοδοξίας, κατά την οποία γιορτάζεται η Ανάσταση του Ιησού Χριστού, μετά από την Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών. Τα έθιμα του Πάσχα είναι από τα πιο ωραία έθιμα της Ελλάδας. Τα κόκκινα αυγά που σπάμε το Μεγάλο Σάββατο, το κάψιμο του Ιούδα, οι λαμπάδες που μεταφέρουν το Άγιο Φως από την εκκλησία στο σπίτι, η Περιφορά του Επιταφίου στους δρόμους και τα βαρελότα που χαιρετίζουν την ανάσταση είναι μερικά από τα πιο γνωστά πασχαλινά έθιμα.

Υπάρχουν και άλλα έθιμα του Πασχα που δεν είναι και τόσο γνωστά, όπως το μυστήριο του ευχέλαιου, στο οποίο οι γυναίκες παίρνουν λίγο αλέύρι μαζί τους στην εκκλησία και μετά τη λειτουργία το κάνουν πρόσφορο. Ακόμα πιο άγνωστο είναι το έθιμο της Μεγάλης Παρασκευής, σύμφωνα με το οποίο κανείς δεν στρώνει το κρεβάτι του πριν την εκκλησία, ώστε να μην στρωθεί κρεβάτι πριν στρωθεί το κρεβάτι του Χριστού. Στα άγνωστα έθιμα του Πάσχα περιλαμβάνεται το τσουρούφλισμα των ζώων που δεν γεννάνε με το Άγιο Φώς, ώστε να καρποφορήσουν, καθώς και η φύλαξη μιας από τις κουλούρες του Πάσχα για να καταναλωθεί την Πρωτομαγιά. Τέλος, ένα εθιμο του Πάσχα που έρχεται απο τα αρχαία χρόνια πριν τη Γέννηση του Χριστού ειναι το διάβασμα της "κουτάλας" του αρνιού, που λεγόταν παλιά ότι μπορεί να προβλέψει το μέλλον.

Το χριστιανικό συμβολισμό του Πάσχα καθιέρωσε για πρώτη φορά ο Απόστολος Παύλος. Από την εποχή που οι χριστιανοί άρχισαν να γιορτάζουν το Πάσχα, διατήρησαν ορισμένα χαρακτηριστικά του εβραϊκού, ενώ ταυτόχρονα προσέθεσαν άλλα. Αυτό φαίνεται από το πασχαλινό αρνί (οβελίας) και τα κόκκινα αυγά.

Έθιμα της Πρωτοχρονιάς

ΕΛευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

by To Skouliki Tom

Με μεγαλοπρέπεια και λαμπρότητα γιορτάζεται σε ολόκληρο τον κόσμο η Πρωτοχρονιά, ενώ δεν είναι λίγοι αυτοί που την ώρα της αλλαγής αυτοκτονούν για να τους πάει έτσι όλη η χρονιά.

Tα χρόνια πριν την κρίση η Πρωτοχρονιά είχε απομακρυνθεί από τις παραδόσεις της πατρίδας μας αλλά τώρα που οι εποχές που κάναμε ρεβεγιόν στα μπουζούκια παρέα με τους επί σκηνής σκύλους έχουν περάσει ανεπιστρεπτί, ήρθε η ώρα να θυμηθούμε τα παλαιότερα έθιμα του τόπου μας.

Παραδοσιακά, κατά την ημέρα αυτή γίνεται ανταλλαγή επισκέψεων και δώρων, οπότε είναι η καλύτερη μέρα για να δηλητηριάσετε συγγενείς που απεχθάνεστε και να τους φάτε την κληρονομιά ή να ξεφορτωθείτε – με τη μορφή δώρων – όλη τη σαβούρα που μαζέψατε τη χρονιά που πέρασε.

Τα μεσάνυχτα της παραμονής, λίγα δευτερόλεπτα πριν τις 12, τα φώτα σβήνουν κι οι οικογένειες ανταλλάσσουν φιλιά, οπότε είναι η κατάλληλη ευκαιρία να κουτουπώσετε την αδερφή της γυναίκας σας με τον ωραίο κώλο ή να ρίξετε ένα ξεγυρισμένο γλωσσόφιλο στον κουνιάδο σας με τον οποίο διατηρείτε παράνομο δεσμό.

Ένα από τα έθιμα της Πρωτοχρονιάς είναι η κοπή της βασιλόπιτας, που ονομάζεται έτσι λόγω της γιορτής του Αγίου Βασιλείου, ενώ αν γιόρταζε ο Άγιος Σπανάκειος θα κόβαμε σπανακόπιτα.

Μάλιστα, οι αρχαίοι Έλληνες, αντί για την πρώτη μέρα του χρόνου, συνήθιζαν να γιορτάζουν την πρώτη μέρα κάθε μήνα, οπότε έκοβαν βασιλόπιτα 12 φορές το χρόνο με αποτέλεσμα οι φούρνοι της εποχής να γαμιούνται στη δουλειά.