Η σφαγή του Τλατελόλκο: Η «Τιενανμέν» του Μεξικό

Outside the Wall

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 1968 στο Μεξικό έμειναν στην ιστορία ως οι αγώνες με τα ρεκόρ που έγραψαν ιστορία, αλλά μια πραγματικά μαύρη σελίδα της ιστορίας πίσω από αυτούς, έμεινε για πολλά χρόνια ξεχασμένη στο σκοτάδι. Η σφαγή του Τλατελόλκο, στις 2 Οκτωβρίου του 1968, υπό το γνωστό πρόσχημα της ασφάλειας των Ολυμπιακών Αγώνων, είχε θύματα περισσότερους από 350 φοιτητές και καταδικάστηκε για πάντα σε σιωπή, προσφέροντας θυσία την ανθρώπινη ζωή στο βωμό του θεάματος των Ολυμπιακών Αγώνων.

Ο Μάης του 1968 είχε ξεσηκώσει ένα παγκόσμιο κίνημα διαμαρτυρίας και απαίτησης ενός καλύτερου κόσμου. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες ήταν για το μεξικανικό φοιτητικό κίνημα, η χρυσή χρονική συγκυρία, όταν όλα τα βλέμματα θα ήταν στραμμένα στο Μεξικό, για να μπορέσουν να διεκδικήσουν μια υγιή δημοκρατία, όπου τα πολιτικά τους δικαιώματα δεν θα βρίσκονταν υπό καθεστώς καταστολής. Η δυσαρέσκεια ήταν διάχυτη καθώς το Επαναστατικό Θεσμικό Κόμμα (ΡRΙ), του προέδρου Γκουστάβο Ντίας Ορντάς, βρισκόταν σχεδόν 40 χρόνια στην εξουσία εφαρμόζοντας αντι-δημοκρατικές πρακτικές.

Η ένταση στην ατμόσφαιρα ήταν διάχυτη, κανένας όμως δεν μπορούσε να φανταστεί το μέγεθος της τραγωδίας που θα επακολουθούσε, όταν τον Ιούλιο του 1968 ο στρατός εισέβαλε και κατέλαβε την πανεπιστημιούπολη της Πόλης του Μεξικό, όπου και θα γινόταν η επίσημη τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων. Το κράτος καταστολής έδειξε τότε για πρώτη φορά «τα δόντια του», σκοτώνοντας δεκάδες φοιτητές, εγείροντας πλήθος αντιδράσεων. Ακολούθησαν σφοδρές μάχες που κατέληξαν σε οδομαχίες και τη σύλληψη περισσότερων από 1.000 φοιτητές μέσα στο καλοκαίρι, αλλά και στην αυταρχοποίηση του καθεστώτος καταστολής και την παράλληλη κλιμάκωση της ριζοσπαστικοποίησης του κινήματος.

Παρόλο που το φοιτητικό κίνημα είχε εξαρχής δηλώσει ότι δεν θα επηρέαζε την ομαλή διεξαγωγή των Αγώνων, στην επικοινωνία που οι κρατικές αρχές είχαν με τη CIA χαρακτήριζαν το κίνημα ως «απειλή». Στις 13 Σεπτεμβρίου οι φοιτητές έδειξαν τις ειρηνικές τους διαθέσεις με μια σιωπηλή πορεία 250.000 ανθρώπων που κρατούσαν πορτρέτα του Τσε, του Χο Τσι Μινχ, αλλά και του Εμιλιάνο Ζαπάτα και του Πάντσο Βίγια, ηρώων της μεξικανικής επανάστασης, κληρονόμος της οποίας υποτίθεται ότι ήταν το κόμμα που κατείχε την εξουσία. Αυτό όμως δεν έπεισε τους ιθύνοντες.

Τεχνολογία χρυσού μεταλλίου

Το Ποντίκι

του Βασίλη Γαλούπη

Μετά το Ρίο, σκυτάλη στο Τόκιο, που υπόσχεται «βομβαρδισμό» εκπλήξεων με εικόνες από το... μέλλον

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Ρίο ολοκληρώθηκαν και τη... σκυτάλη παίρνει το Τόκιο, που έχει αναλάβει την επόμενη διοργάνωση, αυτήν του 2020. Η Ιαπωνία, μάλιστα, έχει μεγάλα σχέδια, που πάνε πολύ μακρύτερα από την κορυφαίου επιπέδου αθλητική άμιλλα και τις επιδόσεις. 

 

Σύμφωνα με τα πλάνα των Ιαπώνων, οι επισκέπτες των Ολυμπιακών του Τόκιο το 2020 θα αρχίσουν να βομβαρδίζονται με εκπλήξεις πριν ακόμα αρχίσουν οι Αγώνες:

• Θα κυκλοφορούν στην Ολυμπιακή πόλη με υδρογονοκίνητα οχήματα χωρίς οδηγό. 
• Θα εισέρχονται στο καινούργιο στάδιο δείχνοντας ένα ειδικό high tech πάσο, με ειδικό software αναγνώρισης προσώπου, και θα οδηγούνται στις θέσεις τους μέσω ειδικής smartphone εφαρμογής, που θα μπορεί να «συνεννοείται» σε δέκα γλώσσες. 

Όταν οι θεατές σηκώνουν το βλέμμα στον νυχτερινό ουρανό του Τόκιο θα βλέπουν τεχνητή βροχή μετεωριτών πάνω από τα κεφάλια τους.

Η Ιαπωνία βρίσκεται σε πυρετώδεις προετοιμασίες με σκοπό να επαναβεβαιώσει τη φήμη της τεχνολογικής υπεροχής, όπως είχε καταφέρει στους Ολυμπιακούς του 1964. Οργανωτές, ειδικοί στην τεχνολογία, ακαδημαϊκοί κι επιχειρηματίες εργάζονται πάνω σε φιλόδοξα πρότζεκτ που στόχο έχουν να αλλάξουν τη φυσιογνωμία της ιαπωνικής κοινωνίας και μετά την τελετή λήξης. 

Πώς οι Ολυμπιακοί Αγώνες διέλυσαν τη Σοβιετική Ένωση

«Κάθε πολιτισμένος άνθρωπος είναι σοκαρισμένος από την σφαγή στην Ουγγαρία αλλά αυτός δεν είναι λόγος για να διαλύσουμε τη διεθνή συνεργασία και το Ολυμπιακό κίνημα» έλεγε ο Πρόεδρος τη Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής Avery Brundage μετά την εισβολή των Σοβιετικών στην Ουγγαρία το 1956. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες όχι μόνο δεν διαλύθηκαν λόγω των συγκυριών του Ψυχρού Πολέμου αλλά επιβίωσαν προσαρμοσμένοι απόλυτα στη διελκυστίνδα ΗΠΑ-ΕΣΣΔ από την οποία κερδισμένες βγήκαν οι ΗΠΑ με αδιαμφισβήτητο θύμα των αθλητισμό.

του Βαγγέλη Γεωργίου

Μέρος του αφιερώματος: Οι Ολυμπιακοί Αγώνες... αλλιώς

Όταν η Ολυμπιακή Επιτροπή θα αποφάσιζε το 1951 να δεχτεί στους κόλπους του ολυμπιακού κινήματος τους Σοβιετικούς έπρεπε να λύσει κάποια θεματάκια με αυτό το νέο ιδιαίτερο μέλος. Ο σοβιετικός αθλητισμός βρισκόταν υπό τον απόλυτο έλεγχο του  Κομμουνιστικού Κόμματος σε αντίθεση με τον ερασιτεχνισμό που προωθούσε η Ολυμπιακή Επιτροπή. Όπως φάνηκε όμως αυτά φάνταζαν λεπτομέρειες μπροστά στην μεγάλη εικόνα: βρισκόμασταν στον Ψυχρό Πόλεμο και το ζήτημα για την Ουάσινγκτον και τη Μόσχα ήταν να αποδείξουν μέσω του αριθμού των μεταλλίων ποιος είναι ο καλύτερος νοικοκύρης του οίκου του. Κοντολογίς, ποιo σύστημα αποδίδει καλύτερα. 

Το ζήτημα του ερασιτεχνισμού εναντίον του σοβιετικού επαγγελματισμού οι Αμερικανοί  απέφευγαν να το αγγίζουν. Άραγε πόσο ερασιτέχνης ήταν ένας κολεγιακός αθλητής ή ένας στρατιωτικός που πήγαινε στους Ολυμπιακούς; Εξάλλου ποια ήταν η διαφορά από έναν επαγγελματία σοβιετικό στρατιωτικό που προετοιμαζόταν για να τρέξει στου Ολυμπιακούς; Καμία. Όπως δείχνει στην εντυπωσιακή έρευνά του ο Tony Rider για να απαλλαγούν οι Αμερικανοί από τις βάσιμες κατηγορίες για υποκρισία αντιπαρέβαλλαν μια εικόνα της αμερικανικής συμμετοχής σε κάθε Ολυμπιακή γιορτή  η οποία προωθούσε το ρόλο των έγχρωμων και των γυναικών στην Ολυμπιακή Ομάδα των ΗΠΑ.

Όταν μιλάει η ελληνική ψυχή...

του Γιώργου Κολοκοτρώνη

Οι 31οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Ρίο αποτελούν πια παρελθόν και πραγματικά ο απολογισμός της ελληνικής συμμετοχής ήταν εντυπωσιακός.

Τρία χρυσά, ένα αργυρό και δύο χάλκινα μετάλλια για τους Ελληνες αθλητές.

Σύνολο έξι μετάλλια με την χώρα μας να είναι στην 26η θέση σε σύνολο 206 από ολόκληρο τον πλανήτη.

Αν δείτε τον σχετικό πίνακα θα διαπιστώσετε ότι αφήσαμε πίσω μας πολύ μεγαλύτερες χώρες σε πληθυσμό και παράδοση σε όλους τους σπουδαίους διεθνείς αγώνες.

Η Ελλάδα των 10 εκατομμυρίων κατοίκων κατάφερε να σταθεί με αξιοπρέπεια στο κορυφαίο αθλητικό ραντεβού του πλανήτη και να στείλει πολλαπλά μηνύματα προς πάσα κατεύθυνση.

Με κυριότερο ότι τα πολλά λεφτά δεν εγγυώνται πάντα την επιτυχία.

Οι Ολυμπιονίκες μας στηρίχθηκαν στις δικές τους δυνάμεις.

Τσουρέκια

Τι ακριβώς θαυμάζουμε σε έναν ολυμπιονίκη; Το δράμα, λένε, μιας μοναχικής πορείας προς τη δόξα, που συντηρήθηκε σε πείσμα της αδιαφορίας του κράτους, από ένα άσβεστο πάθος για διάκριση. Πριν όμως και από τη διάκριση, αυτό που συναρπάζει είναι η ασυνήθιστη πειθαρχία, οι πολυετείς κόποι που ανταμείβονται. Η μοναδικότητα του ταλέντου. Όποιος τα λέει αυτά, κατά την ταπεινή μου άποψη, έχει μαύρα μεσάνυχτα.

του Κωνσταντίνου Πουλή

Δεν υπάρχει κανείς που να διαθέτει τη δική μου πειθαρχία. Μπορώ να στεριώσω ένα μολύβι όρθιο στη μύτη μου και μετά να κάνω δουλειές στο σπίτι χωρίς να μου πέσει. Αν θέλω να αυξήσω τον βαθμό δυσκολίας, κάνω και χούλα χουπ, με το φρεσκοξυσμένο μολύβι να ισορροπεί όρθιο στη μύτη μου, σαν τον σαολίν που ήξερε να στεριώνει μια όρθια τρίχα πάνω σε μια άλλη τρίχα. Αυτό το ταλέντο δεν μου χαρίστηκε. Το έχτισα με ατελείωτες ώρες μοναχικής προπόνησης.

Όσο ανόητη ενασχόληση και αν ακούγεται αυτή, οι ολυμπιακοί διδάσκουν ότι το περιεχόμενο μιας δραστηριότητας είναι εντελώς αδιάφορο. Είναι σαν τα ρεκόρ Γκίνες. Δεν είναι νόμιμο ερώτημα, τι σημασία έχει αν φτιάξεις τη μεγαλύτερη τσιχλόφουσκα (50,8 εκατοστά, το 2005) ή αν σπάσεις τα περισσότερα καπάκια τουαλέτας με το κεφάλι (46, ο Κέβιν Σέλλεϋ το 2008) κοκ. Το νόημα είναι το ίδιο το ρεκόρ.

(Θη)Ρίο ανισοτήτων και υποκρισίας*

Το Ποντίκι

του Βασίλη Γαλούπη

Όσο κι αν τα μηνύματα του Ρίο έχουν θετικούς συμβολισμούς, τόσο στην τελετή έναρξης όσο και στους αγώνες, δείχνουν όλο και πιο υποκριτικά. Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη φορά που οι διοργανωτές Ολυμπιακών στρουθοκαμηλίζουν προπαγανδίζοντας... φαντασιώσεις.

 

Ακόμα και η διοργάνωση αυτή καθαυτή, που παρουσιάζεται ως λιτή, με... σημαία της την απέριττη τελετή έναρξης, έχει ήδη ξεφύγει στο κόστος προϋπολογισμού κατά 35%. Κι αν η γιορτή μοιάζει ακόμα κι έτσι λαμπρή, η χώρα είναι ουσιαστικά υπό καθεστώς χρεοκοπίας, βυθιζόμενη σε πολιτική αστάθεια διαρκείας και σωρεία σκανδάλων διαφθοράς. 

 

Το κεντρικό μήνυμα της τελετής έναρξης ήταν «πράσινο», καθώς οι διοργανωτές θέλουν να ευαισθητοποιήσουν την παγκόσμια κοινότητα για την κλιματική αλλαγή και την προστασία του περιβάλλοντος. 

Λεωνίδας ο Ρόδιος: Ο αρχαίος Έλληνας αθλητής το ρεκόρ του οποίου έσπασε ο Μάικλ Φελπς

του Κώστα Μαυραγάνη

Ο Αμερικανός αστέρας της κολύμβησης, Μάικλ Φελπς, έσπασε ένα ολυμπιακό ρεκόράνω των 2.000 ετών, κερδίζοντας το 22ο μετάλλιο της καριέρας του ξεπερνώντας τους 12 ατομικούς τίτλους που είχε κερδίσει ο Λεωνίδας ο Ρόδιος, πρωταθλητής της αρχαιότητας.

Ο Λεωνίδας ο Ρόδιος ήταν δρομέας που έγινε διάσημος για τις νίκες του σε τρία αγωνίσματα: Το στάδιο, τον δίαυλο και την φοβερή οπλιτοδρομία. Όπως αναφέρεται σε σχετική ανάρτηση στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, ιστορικές μαρτυρίες τον χαρακτηρίζουν ως τον αθλητή με το «δαιμόνιον τάχος» (δαιμονισμένη ταχύτητα). Ο Ρόδιος δρομέας κατάφερε να νικήσει και στα τρία αγωνίσματα σε τέσσερις διαδοχικές Ολυμπιάδες, ένα επίτευγμα που δεν επαναλήφθηκε από άλλον αθλητή. Θεωρείται δε ιδιαίτερα εντυπωσιακό, γιατί και τα τρία αγωνίσματα ήταν δρόμοι ταχύτητας ή/και ημιαντοχής: Ως γνωστόν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διατηρήσει ένας δρομέας την αντοχή και την ταχύτητά του για ένα τέτοιο χρονικό διάστημα -τέσσερις Ολυμπιάδες- από ό,τι ένας πυγμάχος ή ένας παλαιστής τη δύναμή του.

Ολυμπιακοί Αγώνες και πολιτική: Η άλλη πλευρά της μεγαλύτερης αθλητικής διοργάνωσης του κόσμου

του Κώστα Μαυραγάνη

Το Ολυμπιακό ιδεώδες θεωρείται η απόλυτη έκφραση του πνεύματος του αθλητισμού: Ο πρωτεργάτης της αναβίωσης των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, Πιέρ ντε Κουμπερτέν, μιλούσε για «religio atletae» (η θρησκεία του αθλητή), ενώ ο Χουάν Αντόνιο Σάμαρανκ, πρώην πρόεδρος της Ολυμπιακής Επιτροπής είχε πει ότι οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι πιο σημαντικοί ακόμα και από τον Καθολικισμό, από την άποψη ότι έχουν πιο «παγκόσμιο» χαρακτήρα.

Σε αυτό το πλαίσιο, κομμάτι του Ολυμπιακού ιδεώδους ήταν η πεποίθηση πως οι Αγώνες πρέπει να διαχωρίζονται από την πολιτική, και απόδειξη αυτού είναι η έννοια της Ολυμπιακής Εκεχειρίας, κατά τη διάρκεια της οποίας έπαυαν οι εχθροπραξίες στον αρχαίο ελληνικό κόσμο (κάτι το οποίο επιδιώκεται να τηρείται και σήμερα, στους σύγχρονους Ολυμπιακούς, αν και όχι απαραίτητα με επιτυχία). Παρόλα αυτά, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, δύσκολα ένας θεσμός τόσο μεγάλης έκτασης και σημασίας μπορεί να παραμείνει «παρθένος» και ανέγγιχτος από παιχνίδια πολιτικής- και αυτό φαίνεται πως ίσχυε και στην αρχαία Ελλάδα, όπου το να έχει μια πόλη- κράτος Ολυμπιονίκες ήταν παρείχε ιδιαίτερη αίγλη, ενισχύοντας το γόητρό της σε κάθε διάσταση: Ένα από τα πιο κοφτερά μυαλά που ηγήθηκαν της αρχαίας Μακεδονίας, ο Αλέξανδρος ο Α' (πρόγονος του Μ. Αλεξάνδρου) που βασίλεψε κατά την ταραγμένη περίοδο των Περσικών Πολέμων, χρειάστηκε να παίξει ένα λεπτό «παιχνίδι», υποστηρίζοντας εμπράκτως, αν και συγκαλυμμένα, τους νότιους Έλληνες, χωρίς να προκαλεί την οργή της Περσικής Αυτοκρατορίας, στην οποία ήταν υποτελής. Στο πλαίσιο της προσέγγισής του προς τους νότιους Έλληνες, ο Αλέξανδρος συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 504 π.Χ, κίνηση με την οποία «υπενθύμισε» στον νότο ότι στη βόρεια Ελλάδα βρισκόταν το ελληνικότατο βασίλειο της Μακεδονίας, το οποίο και εξακολουθούσε και θα εξακολουθούσε να βρίσκεται στην πλευρά του ελληνικού έθνους, όποιες δυσκολίες και αν συνεπαγόταν κάτι τέτοιο. Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί πως το θέμα του δικαιώματος της συμμετοχής του στους Ολυμπιακούς ως Έλληνας εξετάστηκε από τους Ελλανοδίκες, οι οποίοι έκριναν ότι προφανώς και το δικαιούται, λόγω της καταγωγής του από τη δυναστεία των Τημενιδών του Άργους- μια απόφαση η οποία αντηχεί στους αιώνες, φτάνοντας και στο σήμερα, δεδομένου μάλιστα του γνωστού ζητήματος για την ονομασία των Σκοπίων και των ανεδαφικών ισχυρισμών των κυβερνήσεων της ΠΓΔΜ.

Τα χαμένα αθλήματα των Ολυμπιακών Αγώνων: Παγκράτιο, οπλιτοδρομία, αρματοδρομίες

Το ποια αθλήματα αξίζουν ή όχι θέση στους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες είναι ένα θέμα συζήτησης το οποίο επανέρχεται σε κάθε Ολυμπιάδα- και μαζί του επανέρχονται και οι μνήμες των αρχαίων αθλημάτων των Ολυμπιακών Αγώνων, τα οποία, για διάφορους λόγους, δεν υπάρχουν σήμερα στο πρόγραμμα.

Τα τρία αγωνίσματα τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονται σήμερα στη λίστα των σύγχρονων Ολυμπιακών, όπως περιγράφονται στον κόμβο «Οδυσσέας» του υπουργείου Πολιτισμού, είναι τα εξής:

Οπλίτης δρόμος ή οπλιτοδρομία: Αν και τα αγωνίσματα του στίβου έχουν, σε γενικές γραμμές, επιβιώσει (ακόμα και με μικρές αλλαγές σε αποστάσεις) σήμερα, αυτό δεν ισχύει για την οπλιτοδρομία, τον απόλυτο αγώνα αντοχής, καθώς οι διαγωνιζόμενοι έτρεχαν φέροντας αμυντική πολεμική εξάρτυση, υπενθυμίζοντας το αξίωμα περί «πολιτών- οπλιτών» των αρχαίων ελληνικών πόλεων- κρατών και τη σύνδεση μεταξύ αθλητή και πολεμιστή. Ο «οπλίτης δρόμος» εισάγεται στους Ολυμπιακούς Αγώνες το 520 π.Χ., δηλαδή στην 65η Ολυμπιάδα. Πρόκειται για δρόμο ταχύτητας, όπου ο δρομέας έτρεχε φορώντας χάλκινη αμυντική πανοπλία (κράνος, κνημίδες, ασπίδα). Η διαδρομή του οπλίτη δρόμου ήταν 2 έως 4 στάδια (συνήθως 2 στάδια, όπως ο δίαυλος- το 1 στάδιο ισούται με περίπου 180-185 μέτρα).

Οι... τραυματισμένοι Ολυμπιακοί Αγώνες στο Ρίο

του Δημήτρη Χρήστου*

Δεν ξέρω αν αυτό συμβαίνει μόνο σε μένα. Να μην με συγκινεί -δηλαδή- η έναρξη των Ολυμπιακών αγώνων που γίνονται στο Ρίο. Σε μια χώρα, η κυβέρνηση της οποίας έχει σχεδόν πραξικοπηματικά έχει ανατραπεί υποτίθεται λόγω οικονομικών σκανδάλων, τα οικονομικά σκάνδαλα συνεχίζονται, από αυτούς που διαδέχτηκαν την πρόεδρο Ρούσεφ και μάλιστα πολλά από αυτά, τα νέα σκάνδαλα, αφορούν τους Ολυμπιακούς αγώνες του Ρίο. Ελάχιστες από τις υποδομές που κατασκευάζονται για τους αγώνες αφορούν στη βελτίωση της ζωής των πολιτών της πόλης. Θα μου πείτε, γιατί, το ίδιο δεν συνέβη και εδώ στην Αθήνα, όταν τα περισσότερα κύρια και συνοδευτικά ολυμπιακά έργα, σχεδιάστηκαν από τους μεγάλους εγχώριους κατασκευαστικούς ομίλους, όχι σύμφωνα με τις οργανωτικές ανάγκες, αλλά σύμφωνα με τα πλάνα κερδοφορίας τους; Ναι έτσι είναι, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να συνεχίζεται.

Όταν περνάω έξω από τις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις στο Μαρούσι και αντικρίζω αυτές τις θεόρατες τσιμεντένιες κερκίδες στο Ολυμπιακό κολυμβητήριο και την πισίνα άδεια και άχρηστη, οργίζομαι και σκέφτομαι να τιμωρήσω τον Σημίτη με ισόβια διαμονή μέσα στην άδεια από νερό λεκάνη, να βλέπει ένα από τα πολλά τα εγκλήματα του.

Ολυμπιακά παραμύθια - 10. Η σύγχρονη εμποροπανήγυρη

Παρά τα όσα "εξ αμάξης" είπαμε για τους αγώνες κατά την αρχαιότητα, η σύγχρονη ξεφτίλα των ολυμπιακών αγώνων ξεπερνάει κάθε σύγκριση προς εκείνους. Όλα όσα είπαμε μέχρι τώρα, είχαν σκοπό να καταδείξουν ότι η αρχαιοελληνική ολυμπιακή πραγματικότητα πόρρω απέχει από τα ωραιοποιημένα παραμύθια με τα οποία γαλουχούμαστε είτε από ανιστόρητους ηλίθιους είτε από άσχετους πουλημένους δασκάλους, ιστορικούς, δημοσιογράφους κλπ. Αλλά αυτά που συμβαίνουν σήμερα "προς ολυμπιακήν δόξαν" είναι απείρως τρισχειρότερα.

Οι σύγχρονοι ολυμπιακοί αγώνες δεν έχουν καμμιά σχέση με τον αθλητισμό. Δυστυχώς, οι ολυμπιακοί κύκλοι έχουν καταντήσει ένα πανάκριβο εμπορικό σήμα, σαν το αστέρι τής Mercedes ή το κροκοδειλάκι τής Lacoste. Πρόσφατη αποτίμηση κατέταξε το ολυμπιακό σήμα δεύτερο σε αξία, πίσω από το "μήλο" τής Apple και μπροστά από το λογότυπο της Coca-Cola (απίστευτο;). Δεν είναι τυχαίο που οι "αθάνατοι" της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής δεν ξέρουν πού και πώς να επενδύσουν κάπου μισό δισεκατομμύριο δολλάρια που περισσεύουν στο ταμείο τους! Πάντως, σε σχετική συνεδρίαση αποφάσισαν να επενδύσουν σε ακίνητα, μιας κι αυτή την εποχή τα χρηματιστήρια όλου του κόσμου είναι για τον διάολο καβάλα...

Η ολοκληρωτική μεταμόρφωση των σύγχρονων ολυμπιακών αγώνων σε κερδοφόρα επιχείρηση έγινε με τους αγώνες τής Ατλάντας, το 1996. "Ήταν πολύ δύσκολη και εξόφθαλμα προκλητική η απόφαση να στερήσουμε από την Αθήνα το δικαίωμα να διοργανώσει την εκατονταετηρίδα των αγώνων", δήλωσε ένα από τα μέλη τής ΔΟΕ, "αλλά το αποτέλεσμα (ενν.: το οικονομικό αποτέλεσμα) δικαίωσε την επιλογή μας". Σε επίδειξη κυνικής προστυχιάς, ο κρετίνος γερμανός πρόεδρος Βαϊτσέκερ δεν δίστασε να δηλώσει: "αφήστε να κερδίσει η Coca-Cola, όχι η Αθήνα"!

Ολυμπιακά παραμύθια - 9. Η πολιτική εκμετάλλευση

Μετά από όσα αναφέραμε, γίνεται αντιληπτό πως ήταν μαθηματικώς βέβαιον ότι οι ολυμπιακοί αγώνες, συν τω χρόνω, θα υφίσταντο πολιτική εκμετάλλευση. Είδαμε ήδη πώς ο Αλκιβιάδης εκμεταλλεύθηκε την τριπλή ολυμπιακή του νίκη για να γίνει στρατηγός και να αναλάβει την διεξαγωγή τής σικελικής εκστρατείας ή πώς οι διάφοροι τύραννοι χρησιμοποιούσαν τους ολυμπιονίκες των πόλεών τους για να στερεωθούν στην εξουσία.

Όμως, εκείνος ο οποίος φρόντισε να εκμεταλλευθεί τους ολυμπιακούς αγώνες με πρόγραμμα και συνέπεια ήταν ο Φίλιππος Β', ο πατέρας τού Αλέξανδρου. Έχοντας κατανοήσει πλήρως την δύναμη που αποκτούσαν οι ολυμπιονίκες, σκέφτηκε σωστά: αν ένας τύραννος ισχυροποιείται από έναν ολυμπιονίκη υπήκοό του, θα γινόταν πανίσχυρος αν αναδεικνυόταν ο ίδιος ολυμπιονίκης. Έτσι, με τα γνωστά τερτίπια, φρόντισε να στεφθεί 3 φορές ολυμπιονίκης, σε τρία διαφορετικά ιππικά αγωνίσματα (κέλης, τέθριππον, συνωρίς) τριών διαδοχικών ολυμπιάδων (356, 352 και 348 π.Χ. αντίστοιχα). Φυσικά, φρόντισε να απαθανατίσει τις νίκες του σε χρυσά και αργυρά νομίσματα, τα οποία κυκλοφορούσαν ευρύτατα. Επί πλέον, μερίμνησε να διαδώσει το όνομά του χτίζοντας στην Ολυμπία το Φιλίππειο, ένα μεγαλοπρεπές κυκλικό λατρευτικό κτήριο.

Αργότερα, οι ρωμαίοι φρόντισαν να διαδώσουν τους αθλητικούς αγώνες, καταλαβαίνοντας ότι έτσι αποκτούσαν ένα θαυμάσιο τρόπο ελέγχου των διαφόρων λαών τής αχανούς αυτοκρατορίας τους. Έτσι, αν και το μόνο άθλημα που πραγματικά τους συγκινούσε ήταν η αρματοδρομία, οι ρωμαίοι φρόντισαν από τη μια να προσδώσουν περισσότερη αίγλη στους μεγάλους ελληνικούς αγώνες (ολυμπιακοί, νέμεα, παναθήναια κλπ) κι από την άλλη να ιδρύσουν πολλούς νέους αγώνες σε όλη την επικράτειά τους: άκτια, ισολύμπια σεβαστά, νερώνεια, καπιτώλεια κλπ. Μέχρι τον 3ο μ.Χ. αιώνα, οι ρωμαίοι είχαν ιδρύσει πάνω από 500 (!!) αγώνες σε ολόκληρη την αυτοκρατορία τους.

Ολυμπιακά παραμύθια - 8. Η ολυμπιακή ειρήνη

Κοντά σε όλα τα ολυμπιακά παραμύθια, στα οποία αναφερθήκαμε στα προηγούμενα σημειώματα, δεν μπορούμε να μη προσθέσουμε και το παραμύθι τής "ολυμπιακής ειρήνης". Πρόκειται για ένα καραμπινάτο ιστορικό ψεύδος, πάνω στο οποίο τόση και τόση σπέκουλα γίνεται ίσαμε τις μέρες μας. Προφανώς, πρόκειται για εσκεμμένη διαστρέβλωση της ιστορικής αλήθειας περί της "ολυμπιακής εκεχειρίας", που κι αυτή παραβιάστηκε πάμπολλες φορές.

Κατ' αρχάς και ο πλέον ηλίθιος καταλαβαίνει ότι άλλο πράγμα η ειρήνη και άλλο η εκεχειρία. Η αλήθεια είναι ότι ποτέ οι ολυμπιακοί αγώνες δεν έγιναν αφορμή να υπογραφεί ειρήνη σε οποιονδήποτε πόλεμο. Απλώς, επί κάποιες ολυμπιάδες, οι διοργανωτές έστελναν "κήρυκες" σε ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο, οι οποίοι προανάγγελαν τους αγώνες και καλούσαν τους πάντες σε τρίμηνη εκεχειρίαπριν και κατά την διάρκειά τους. Η εν λόγω εκεχειρία αποτελεί προϊόν τής συμφωνίας των βασιλέων τής Ήλιδας (Ίφιτος) και της Πίσας (Κλεοσθένης), την οποία συνυπέγραψαν ως εγγυητές και οι Σπαρτιάτες (Λυκούργος).

Ο λόγος αυτής της εκεχειρίας ήταν προφανής και, βεβαίως, δεν έχει καμμία σχέση με τα "υψηλά ιδεώδη" και το "αθάνατο πνεύμα" των αγώνων. Όπως είναι γνωστό, ο ελλαδικός χώρος σπαρασσόταν κατά την αρχαιότητα από πολυαίμακτες συγκρούσεις μεταξύ διαφόρων πόλεων. Ως εκ τούτου, το να φτάσει κάποιος αθλητής ή -πολύ περισσότερο- θεατής στον χώρο των αγώνων, διασχίζοντας περιοχές όπου γίνονταν πόλεμοι, συνιστούσε μεγάλη περιπέτεια και λειτουργούσε αποτρεπτικά. Οι διοργανωτές, λοιπόν, χρειάζονταν μια τέτοια εκεχειρία για την επιτυχία των αγώνων.

Ολυμπιακά παραμύθια - 7. Ευ αγωνίζεσθαι

Ως γνωστόν, οι ρωμαίοι ήσαν βάρβαροι κι αιμοδιψείς και γι' αυτό αρέσκονταν στα γνωστά ανταριχιαστικά θεάματα π.χ. των μονομάχων που σφάζονταν στην αρένα ή των χριστιανών που τους κατασπάραζαν πεινασμένα λιοντάρια. Αντίθετα, όλοι γνωρίζουμε ότι οι αρχαίοι έλληνες χαρακτηρίζονταν από ευγενή άμιλλα, απεχθάνονταν την ωμή βία και πρέσβευαν το "ευ αγωνίζεσθαι".

Τρίχες! Τρίχες κατσαρές! Όπως σήμερα καταδικάζουμε την βαναυσότητα των ταυρομαχιών αλλά δεν έχουμε ιδέα ότι εξ ίσου βάναυσες ταυρομαχίες γίνονταν και στον τόπο μας πριν τρεις χιλιετίες, έτσι λοιδωρούμε και τους ρωμαίους δίχως να γνωρίζουμε πόσο αίμα χυνόταν στις κονίστρες των ολυμπιακών και των άλλων μεγάλων αγώνων.

Όταν μιλάμε σήμερα για "ελληνορωμαϊκή πάλη", έχουμε στον νου μας δυο αθλητές οι οποίοι προσπαθούν να νικήσουν δίχως να κάνουν λαβές κάτω από την μέση, δίχως να πιάνουν τον αντίπαλο από τον λαιμό κλπ. Όμως, για τους παλαιστές των αρχαίων ολυμπιακών αγώνων, κάθε είδους λαβή ήταν επιτρεπόμενη. Ο ολυμπιακός παλαιστής μπορούσε να στραγγαλίσει τον αντίπαλό του, να του σπάσει το πόδι ή το χέρι, να του τσακίσει τα πλευρά ή και να του διαλύσει την ραχοκοκκαλιά. Κι αν για όλα αυτά υπάρχουν ελάχιστες καταγραφές, οι πολυάριθμες απεικονίσεις σε διάφορα αγγεία αποτελούν αδιάψευστο μάρτυρα. 

Ολυμπιακά παραμύθια - 6. Η ξεφτίλα των διανοουμένων

Λέγαμε χτες ότι στους κάθε λογής φαντασμένους βασιλείς, τυράννους και κάθε λογής άρχοντες δεν αρκούσε ο τίτλος του ολυμπιονίκη. Άλλωστε, το ποθούμενο γι' αυτούς δεν ήταν ο κότινος καθ' εαυτόν (εδώ γελάμε!) αλλά η φήμη και η δόξα που τον συνόδευαν. Έτσι, λοιπόν, αφού δεν δίσταζαν να ξοδέψουν χρήμα για να "αγοράσουν" έναν κότινο, είναι φυσικό πώς ήσαν διατεθειμένοι να ξοδέψουν πολλά περισσότερα για να "αγοράσουν" φήμη και δόξα. Κι όπως συμβαίνει ανά τους αιώνες, πρόθυμοι να τους βοηθήσουν (πάντοτε με το αζημίωτο!) αποδείχτηκαν οι άνθρωποι των γραμμάτων. Οι "ακαδημαϊκοί", όπως θα λέγαμε σήμερα.

Ηχεί παράξενα στ' αφτιά των αμύητων αλλά ένας από τους φανατικούς υμνητές των ολυμπιονικών ήταν ο μεγάλος Πλάτων. Αριστοκράτης ο ίδιος, μπαινόβγαινε με ιδιαίτερη χαρά στα σπίτια τους και τους συναναστρεφόταν δημοσίως, υμνώντας και επαινώντας τους σε κάθε ευκαιρία: "...θα ζουν πιο μακάρια κι από την μακαριστή ζωή που κάνουν οι ολυμπιονίκες (...) εκείνους τους μακαρίζουν...γιατί και η νίκη τους είναι μεγαλύτερη αφού η νίκη τους είναι η σωτηρία ολόκληρης της πόλης..." (...ζήσουσί τε του μακαριστού βίου ον οι ολυμπιονίκαι ζώσι μακαριώτερον (...) ευδαιμονίζονται εκείνοι...νίκην τε γαρ νικώσι συμπάσης της πόλεως σωτηρίαν... - Πλάτων, "Πολιτεία", βιβλίο Ε, 465d). Κατά τον Πλάτωνα, λοιπόν, μια ολυμπιακή νίκη συνιστά σωτηρία τής πόλης! Δεν είναι τυχαίο που τα τσούγκρισε με τον Σωκράτη, όταν ο δάσκαλός του υποστήριξε ότι οι ολυμπιονίκες δεν πρέπει να σιτίζονται τζάμπα στο πρυτανείο.

Ολυμπιακά παραμύθια - 5. Η φάμπρικα των αρματοδρομιών

Ο αναγνώστης τού χτεσινού σημειώματος θα παρατήρησε ότι στους ολυμπιακούς αγώνες παίζονταν χοντρά παιγνίδια με τις αρματοδρομίες. Ας πούμε, λοιπόν, σήμερα δυο λόγια παραπάνω γι' αυτό το φαινόμενο, την φάμπρικα των αρματοδρομιών.

Στο ξεκίνημά τους, οι ολυμπιακοί αγώνες απευθύνονταν αποκλειστικά σε πλούσιους αριστοκράτες. Όχι πως υπήρχε κάποιος τέτοιος νόμος, βέβαια. Απλώς, έτσι γινόταν κατ' ανάγκην. Ποιό φτωχαδάκι θα μπορούσε να κινήσει από τα πέρατα του ελληνισμού για να φτάσει, μετά από πολυήμερο ταξίδι, κατάκοπο και μπαϊλντισμένο στην Ολυμπία; Κι άιντε κι έφτανε. Ποιά τύχη θα είχε μετά από τόση ταλαιπωρία; Επίσης, η διάκριση στους αγώνες απαιτούσε σκληρή και πολύμηνη προπόνηση από την μία, πολύ και καλό φαγητό από την άλλη. Έτσι, τα μπατίρια δεν είχαν θέση στον στίβο ή στην κονίστρα.

Στο διάβα των χρόνων, όμως, τα πλούτη που συνόδευαν κάθε ολυμπιακή νίκη ώθησαν πολλά άτομα των κατώτερων τάξεων να "επενδύσουν" σε έναν ολυμπιακό τίτλο, συχνά ξεπουλώντας την ευτελή περιουσία τους για να ανταποκριθούν στα απαιτούμενα έξοδα. Αργότερα, μπήκαν και οι διάφορες πόλεις στο κόλπο, "επενδύοντας" σε ορισμένους φερέλπιδες αθλητές έστω κι αν αυτοί δεν ήσαν αριστοκράτες. Έτσι κόπηκε σιγά-σιγά ο δρόμος προς τον κότινο για τους εκπροσώπους τής "καλής κοινωνίας", οι οποίοι ήσαν μαθημένοι στην καλοπέραση και στην τρυφηλότητα.

Ολυμπιακά παραμύθια - 4. ...και οι δωροληψίες των πάντων

Στο προηγούμενο σημείωμα είδαμε πώς οι "αποθεωμένοι" και "ερασιτέχνες" αθλητές δωροδοκούσαν και δωροδοκούνταν, δίχως -προφανώς- να πολυσκοτίζονται για την άυλη δόξα ενός ταπεινού κότινου. Όμως, σ' αυτό το παζάρι των ολυμπιακών αγώνων δεν θα μπορούσαν να μη συμμετέχουν (σημειώνοντας, μάλιστα, εξαιρετικές επιδόσεις διαφθοράς) όλοι όσοι μπορούσαν να εξασφαλίσουν υλικά οφέλη, από ελλανοδίκες μέχρι...ιερείς και μάντεις τού θεού Απόλλωνα. Μάλιστα δε, φροντίζοντας για την καλύτερη εξυπηρέτηση της πελατείας τους, οι τελευταίοι είχαν ανοίξει στην αρχαία Ολυμπία "υποκατάστημα" του μαντείου των Δελφών!

Οι παλιότεροι θυμόμαστε τους πρώτους στίχους από την "Ιφιγένεια εν Ταύροις" του Ευρυπίδη:"Πέλοψ ο Ταντάλειος, ες Πίσαν μολών / θοαίσιν ίπποις, Οινομάου γαμεί κόρην" ( = Ο Πέλοπας, ο γυιος τού Τάνταλου, αφού ήρθε στην Πίσα καβάλα σε γρήγορα άλογα, νυμφεύεται την κόρη τού Οινόμαου). Έλα, όμως, που ο Οινόμαος δεν μπόρεσε να χωνέψει ότι ο Πέλοπας ήρθε και γάμησε (σόρρυ, "νυμφεύθηκε" το λέμε σήμερα) την κόρη του και του την φύλαγε! Η ευκαιρία για εκδίκηση δόθηκε στον Οινόμαο όταν ο Πέλοπας αποφάσισε να κατεβεί στους ολυμπιακούς αγώνες για να διεκδικήσει την νίκη στις αρματοδρομίες. Ο Οινόμαος έσπευσε να δηλώσει κι αυτός συμμετοχή κι έτσι γαμπρός και πεθερός βρέθηκαν αντίπαλοι.

Ο Οινόμαος, βέβαια, δεν θα μπορούσε να διακινδυνεύσει μια νέα ξεφτίλα από τον Πέλοπα και αποφάσισε να δράσει. Έπιασε, λοιπόν, τον Μυρτίλο, έναν σκλάβο που εκτελούσε χρέη ηνίοχου και τον δωροδόκησε για να αντικαταστήσει τον άξονα στο άρμα τού Πέλοπα με έναν άλλον φτιαγμένον από...κερί! Έτσι, λοιπόν, κατά τον αγώνα, την ώρα που ο δόλιος ο Πέλοπας "γκάζωνε", ο κέρινος άξονας διαλύθηκε και ο αρματηλάτης πήγε άκλαφτος. Πώς λέμε "αρχαίο πνεύμα, αθάνατο, αγνέ πατέρα τού ωραίου, του μεγάλου και τ' αληθινού"; Έτσι μπράβο. Καμμία σχέση!

Η μηχανή του χρόνου: Οι αρχαίοι Ολυμπιακοί αγώνες Β' μέρος

Σύντομη ιστορική αναδρομή των Ολυμπιακών Αγώνων

«Αξία έχει η συμμετοχή και όχι η νίκη».

Πιερ ντε Κουμπερντέν,1863-1937

Του Νίκου Χρ. Παπακωνσταντόπουλου

«Η γιορτή των εθνών» όπως έχουν λεχθεί από πολλούς οι Ολυμπιακοί Αγώνες, είναι η κορυφαία αθλητική διοργάνωση πολλών αγωνισμάτων που γίνεται κάθε τέσσερα χρόνια. «Μητέρα» τους είναι η Αρχαία Ελλάδα και την αναβίωσή τους οφείλουμε τον Γάλλο βαρόνο Πιέρ ντε Κουμπερτέν, στα τέλη του 19ου αιώνα.

Οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες, γνωστοί και ως Θερινοί Ολυμπιακοί, τελούνται κάθε τέσσερα χρόνια από το 1896 και μετά, με εξαίρεση τις περιόδους που μεσολάβησαν οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι.

Η αφή της Ολυμπιακής Φλόγας, στην Αρχαία Ολυμπία

Ο πρώτος εορτασμός των Ολυμπιακών Αγώνων στην αρχαιότητα που έχει καταγραφεί, ήταν στην Ολυμπία το 776 π. Χ. και είναι σχεδόν σίγουρο ότι δεν ήτανε τότε και η πρώτη φορά. Πολύ καιρό πριν διεξάγονταν τοπικοί αγώνες, με ένα και μόνο αγώνισμα: την κούρσα του σταδίου. Από τη χρονιά-ορόσημο εκείνη, έφτασαν στο απόγειό τους κατά τον πέμπτο και έκτο αιώνα π. Χ., οπότε απέκτησαν και θρησκευτική σημασία, αφού γίνονταν προς τιμή του θεού Δία, του οποίου το τεράστιο άγαλμα βρισκόταν στην Ολυμπία. Τρία αγωνίσματα παρέμειναν στις 293 Ολυμπιάδες της αρχαιότητος (δρόμος, πάλη, πένταθλο), ενώ το 200 π.Χ. προστέθηκε και το παγκράτιο. Οι νικητές θαυμάζονταν και γίνονταν αθάνατοι μέσα από ποιήματα και αγάλματα, μοναδικό δε έπαθλό τους ήταν ένα στεφάνι από κλαδί ελιάς.

Στις πόλεις που βρίσκονταν σε πολεμική σύρραξη, παύονταν οι εχθροπραξίες όσο διαρκούσαν οι Αγώνες. Ήταν δε τέτοια η τιμή για μία πόλη να έχει Ολυμπιονίκη, που στην επιστροφή του από τους Ολυμπιακούς Αγώνες γκρέμιζαν ένα μέρος των τειχών της, θέλοντας να δείξουν πως «δεν τα έχουμε ανάγκη, με τέτοιο ημίθεο συμπολίτη»!

Τζέιμς Μποντ εναντίον…Αριστοτέλη

Ιδεοπηγή

Του Θανάση Νικολαΐδη

ΕΧΟΥΝ Κράτος, είναι πειθαρχημένοι, έχουν τις παραξενιές τους. Οι εκκεντρικοί Άγγλοι, οι πειθαρχημένοι Γερμανοί, κρυόκωλοι ευρωπαίοι εταίροι που συχνά είμαστε αναγκασμένοι να υπογραμμίσουμε τις αρετές τους, την εξής μια: Πειθαρχία. Σαν άτομα δεν τον πιάνουν τον…ρωμιό που τσακώνεται ποιος θα

κεράσει στην παρέα. Τον κερνάς 100 φορές π.χ. τον γερμανό, το δέχεται ευχαρίστως και προσποιητά αδιάφορος, αλλά δεν θα σε κεράσει ποτέ!

ΑΠΟ’ κει και πέρα υπάρχουν Ολυμπιακοί, υπάρχει και (ελληνική) ιστορία. Ένα παρελθόν μας που μας ξεπλένει για χίλια δυο σημερινά μας κουσούρια, ατέλειες και συμπεριφορές. Και είπε ο «δικός τους» Τσώρτσιλ: «Αν οι έλληνες αποκτήσουν παιδεία και ομονοήσουν, αλίμονό μας».

ΔΕΝ θα προσβάλουμε του Βρετανούς, ούτε θα αραδιάσουμε τι πάθαμε απ’ την πολιτική τους ως έλληνες της Μικρασίας, των «Δεκεμβριανών» και του Εμφυλίου μας. Δεν πάμε πίσω πάμε στο σήμερα, στο ψεσινό της Έναρξης. Την πρόβαλλαν ως ένα μικρό σύγχρονο θαύμα την τελετή της έναρξης, με τα μυστήρια και την πρωτοτυπία του και…τρομάξαμε. Στημένοι στις μικρές οθόνες και σε μεγάλη περισυλλογή μην μας ξεπεράσουν, πήραμε γεύση. Από καμινάδες, χορούς και συγκροτήματα, είδαμε βασιλιάδες (την εξής…Ελισάβετ), ποδόσφαιρο (αυτό το δικαιούνται) και νοσοκομειακά…κρεβάτια. Και, βέβαια, δεν στάθηκαν στον δικό τους Σαίξπηρ (αντέγραψε τους δικούς μας κλασικούς), ούτε στους «ξένους» Χέντελ, Χάιντν κ. ά. που έγιναν δικοί τους εμπλουτίζοντας τον πολιτισμό τους με τη μουσική τους δημιουργία.