Νομοσχέδιο Μενέντεζ-Ρούμπιο - Τα καλά, τα κακά και τα άσχημα

του Βαγγέλη Γεωργίου

Όσα ελληνικά ΜΜΕ αρθρογραφούν υπέρ της Ρωσίας και κατά των ΗΠΑ θα μπαίνουν στη "μαύρη" λίστα της αμερικανικής πρεσβείας. Όλα τα ελληνικά και κυπριακά λιμάνια απαγορεύεται να δέχονται ρωσικό πλοίο, ούτε καν για ανεφοδιασμό. Μπαίνει επίσης τέρμα στην εισροή ρωσικού χρήματος στην Κύπρο. Αυτά είναι μόνο τρία από τα ανταλλάγματα που θα ζητήσουν οι Αμερικανοί από την Ελλάδα και την Κύπρο εφόσον περάσει το νομοσχέδιο Μενέντεζ "για την Ασφάλεια και την Ενεργειακή Συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο" (East Med Act) που κατατέθηκε στις 25 Ιουνίου.

Πρόκειται για «το πιο ολοκληρωμένο σχέδιο των ΗΠΑ για την αμερικανική στρατιωτική κατοχή της Κύπρου και της Ελλάδας από εποχής Εμφυλίου Πολέμου» όπως έγραψε ο --με έδρα τη Μόσχα-- αναλυτής John Helmer. Ας δούμε όμως τα θετικά και τα αρνητικά --που δεν ακούγονται-- από την εφαρμογή του East Med Act.

Δεν τίθεται αμφιβολία ότι η αντιπαλότητα ΗΠΑ-Τουρκίας δεν προέκυψε από το ξύπνημα κάποιας ιδεαλιστικής αγάπης των Αμερικανών για την Ελλάδα. Τα αμερικανικά κέντρα αποφάσεων είναι εκ φύσεως ψυχρά, αλλά αυτό δεν πρέπει να μας εμποδίζει να δούμε την ευνοϊκή συγκυρία για την Ελλάδα. Γι' αυτό πρέπει να αξιολογούνται οι τρέχουσες αποφάσεις στην Ουάσινγκτον με μια μετ' επιφυλάξεων αισιοδοξία.

Μεσόγειος Ανατολικός Αγωγός

Μετά τον «Μεγάλο Ανατολικό», το μεγαλύτερο και τολμηρότερο μυθιστόρημα στην Ελληνική γλώσσα, του σουρεαλιστή Ανδρέα Εμπειρίκου , έχομε και την μεγάλη πρόκληση  του Ανατολικού αγωγού της Μεσογείου, γνωστου ως EastMed Pipeline. 

του Κωνσταντίνου Κόλμερ

Πρόκειται για ένα φιλόδοξο σχέδιο μεταφοράς των σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου (ΦΑ)  που ανεκαλύφθησαν προσφάτως στην ΑΟΖ της Κύπρου και του Ισραήλ, στις αγορές της δυτικής Ευρώπης, με επιπτώσεις Γεωπολιτικές κι’ όχι μόνον 

Η μελέτη σκοπιμότητος του πρωτοπορειακού έργου για την απεξάρτηση της Ευρώπης από την Ρωσσική «Γκάζπρομ» και το μέσω Τουρκίας Αζέρικο ΦΑ , έχει τύχει της θερμής υποστηρίξεως της Αμερικής και της Γαλλίας , παρά το προϋπολογιζόμενο κόστος (7 δις. δολλαρίων) και των τεχνικών δυσκολιών (τα μεγάλα βάθη του Κρητικού πελάγους απ’ όπου θα διέρχεται υποθαλασσίως). Εναλλακτικώς υπάρχει και το σχέδιον υγροποιήσεως του ΦΑ επί Κυπριακού εδάφους και της μεταφοράς του με πλοία εις στις διεθνείς αγορές.

Αλλ’ ενώ η μελέτη σκοπιμότητος , υποστηριζομένη και υπό της Ευρωπαϊκής Ενώσεως , θα πάρει δύο χρόνια να παραδοθή , η Τουρκία έσπευσε και εδέσμευσε για έρευνες , βυθοτρήσεις και εκμετάλλευση των πιθανών κοιτασμάτων ΦΑ , όχι μόνο της ιδικής δικαιοδοσίας αλλά της Κυπριακής  και της Ελληνικής ΑΟΖ στο νησιωτικό σύμπλεγμα της Μεγίστης (Καστελορίζου).

Το τελευταίο χαρτί του Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο

του Άγγελου Συρίγου

Η αποτυχία της Άγκυρας να εμποδίσει το ενεργειακό πρόγραμμα της Λευκωσίας την ωθεί σε κινήσεις κλιμάκωσης. Δεδομένου ότι οι αλλεπάλληλες σεισμικές έρευνες του “Μπαρμπαρός” στην κυπριακή ΑΟΖ και επανειλημμένες τουρκικές αεροναυτικές ασκήσεις στην ίδια περιοχή δεν έφεραν αποτέλεσμα, το μόνο χαρτί που έχει απομείνει στον Ερντογάν είναι να πραγματοποιήσει γεώτρηση.

Ο σκοπός μίας τέτοιας κίνησης δεν θα είναι τόσο η εκμετάλλευση ενός πιθανού κοιτάσματος, όσο το να υποχρεώσει τις πετρελαϊκές εταιρείες και τον διεθνή παράγοντα να διαπραγματευθούν μαζί του, να συμπεριλάβουν με κάποιον τρόπο την Τουρκία στο εν εξελίξει ενεργειακό, αλλά και ευρύτερα γεωστρατηγικό γίγνεσθαι στην κρίσιμη αυτή περιοχή. Η Άγκυρα θεωρεί πως είναι η ισχυρότερη δύναμη και ως εκ τούτου πως δικαιούται να έχει βαρύνουσα γνώμη και ηγετικό ρόλο σε όσα λαμβάνουν χώρα στην Aνατολική Μεσόγειο.

Η πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί, όμως, αφήνει την Τουρκία εκτός σε όλα τα επίπεδα. Και στο ενεργειακό και στο γεωστρατηγικό. Οι τριμερείς συνεργασίες Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ και Ελλάδα-Κύπρος-Αίγυπτος μπορεί να μην στρέφονται ευθέως εναντίον της Τουρκίας, αλλά εκ των πραγμάτων εμπεριέχουν μία διάσταση ανασχέσεως της τουρκικής πιέσεως. Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή σ’ αυτές τις συνεργασίες εμπλέκονται ευθέως πλέον και οι Αμερικανοί και οι Γάλλοι.

Η ελληνική υψηλή στρατηγική – Από τα Βαλκάνια στην Αν. Μεσόγειο

του Μάκη Ανδρονόπουλου

Ως υψηλή στρατηγική νοείται μια διπλωματική, πολιτική και οικονομική αλληλουχία μέσων και σκοπών, όπου οι στρατιωτικές δυνατότητες συσχετίζονται με διάφορους πολιτικούς σκοπούς. Το κράτος εκμεταλλευόμενο τα πλεονεκτήματα που διαθέτει προσπαθεί συγχρόνως να περιορίσει αυτά του αντιπάλου του ( Γ-Χ. Τσαούση). Είναι προφανές ότι η Ελλάδα αναπτύσσει συστηματικά τα τελευταία χρόνια μια υψηλή στρατηγική, η οποία συνίσταται στην ενδυνάμωση των διπλωματικών, οικονομικών και στρατιωτικών σχέσεων με μια σειρά χωρών των Βαλκανίων και της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι πολιτικές αυτές εντάσσονται στο δόγμα της πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής του Νίκου Κοτζιά, σκοπός του οποίου ήταν η διάνοιξη διαύλων με διαφορετικούς και πολλές φορές αντιμαχόμενους παίχτες, μέσω της επιδίωξης οριακών συνεργασιών σε μεγαλύτερα projects. Οι εν λόγω πολιτικές ήδη αποδίδουν καρπούς που είναι πλέον ιδιαίτερα ορατοί στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Συμφωνία των Πρεσπών αποτέλεσε τον βαλκανικό πυλώνα αυτής της στρατηγικής, ενώ οι άξονες Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ και Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου τον πυλώνα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η θαρραλέα Συμφωνία των Πρεσπών που προσέλαβε διεθνείς διαστάσεις ως μέθοδος επίλυσης διενέξεων, ήδη αποδίδει οφέλη στη χώρα, αφενός με τον περιορισμό της τουρκικής επιρροής, αφετέρου με την ανάδειξη ενός νέου ελληνικού ρόλου στην ευρύτερη περιοχή. Η αποφασιστικότητα που προσέδωσε στην ελληνική πλευρά αυτή η επιτυχία, ήδη καταγράφεται στις σχέσεις Ελλάδας-Αλβανίας και στην επίλυση του μειονοτικού ζητήματος με όρους ευρωπαϊκού κεκτημένου. Ο σεβασμός των δικαιωμάτων της ελληνικής μειονότητας αποτελεί κεντρικό κριτήριο για την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας στην ΕΕ. Στην πολιτική αυτή η Ελλάδα έχει στο πλευρό της τη Γερμανία και όχι μόνο.

East Med, μια άλλη άποψη

Το φιάσκο του East Med ανεβάζει την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο

Του Γιάννη Ραχιώτη

To (φτηνό και μοναδικό)  επιχείρημα των κυβερνώντων γραικύλων σε Ελλάδα και Κύπρο, για τη μετατροπή των χωρών τους/μας  σε παρελκόμενα της πολιτικής των ΗΠΑ/Ισραήλ, ήταν ότι θα πάρουμε ποσοστά από τον αγωγό East Med, που υποτίθεται ότι θα κατασκευαστεί (κάποτε) στον βυθό της ανατολικής Μεσογείου και θα φτάνει στην Ιταλία μέσω Κύπρου και Ελλάδας. Δεν μπαίνουν στον κόπο να δουν ότι:

1.  Η κατανάλωση υδρογονανθράκων στην Ευρώπη μειώνεται κατά μέσο όρο σε ποσοστό μεγαλύτερο του 1,7% ετησίως εδώ και μια 10ετια τουλάχιστον.

2.  Ένας υποθαλάσσιος αγωγός τέτοιου μήκους και βάθους ανεβάζει το κόστος του μεταφερόμενου αερίου σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από τους επίγειους που ήδη υπάρχουν και επαρκούν για τον εφοδιασμό της Ευρώπης με φθηνό αέριο.

3.  Τα Κυπριακά κοιτάσματα που μόλις τώρα άρχισαν να ερευνώνται (η εξόρυξη αν γίνει, θέλει χρόνια), σύμφωνα με την ανακοίνωση της Exxon, δεν υπολογίζονται και πολύ υψηλότερα από το όριο εκμεταλλευσιμότητας.

Κυπριακού ενεργειακής πολιτικής συνθήκες - Η ενέργεια αποτελεί στρατηγικό όπλο διεθνών διαστάσεων

ASSOCIATED PRESS

του Χριστόδουλου Κ. Γιαλουρίδη

Το Κυπριακό Πρόβλημα που υφίσταται από τον τραγικό Ιούλιο – Αύγουστο του 1974 ως ανοικτή πληγή του ελληνισμού και υπαρκτό άλυτο, διεθνές ζήτημα ως συνέπεια του διαπραχθέντος διεθνούς εγκλήματος της Τουρκίας εις βάρος της Κύπρου, διέρχεται και σήμερα, κατά τα ειωθότα, κρίσιμες στιγμέςπου άπτονται του μέλλοντος του κράτους και του ελληνισμού κατά ταύτα. Από ιδρύσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1960, όπου το ιστορικό αίτημα της Ενώσεως έληξε άδοξα, οι ελληνοτουρκικές κρίσεις απετέλεσαν χρονίζον ενδημικό φαινόμενο, που έφερε την Ελλάδα και την Τουρκία στα πρόθυρα της πολεμικής σύγκρουσης κατ’ επανάληψη. 

Το Κυπριακό απασχολεί την διεθνή κοινότητα, συνιστώντας μαζί με το Παλαιστινιακό, ένα εκ των αρχαιοτέρων άλυτων ζητημάτων της διεθνούς πολιτικής, που προκαλούν την υπόθεση της ασφάλειας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Σήμερα μάλιστα υφίσταται μια όλως ιδιαιτέρως κρίσιμη κατάσταση, όπου το διεθνές ενδιαφέρον αναζήτησης και εξόρυξης υδρογονανθράκωναναβαθμίζει γεωπολιτικά την Κύπρο, δημιουργώντας ταυτόχρονα και συνθήκες πλαισίου διεθνούς αντιπαράθεσης, με την Τουρκία να διεκδικεί χώρο, που τον υπερασπίζουν οι μεγάλες δυνάμεις εκπροσώπησης συμφερόντων, της Ουάσιγκτον προεξαρχούσης.

Τι διαφορετικό είχε αυτή η τριμερής Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ

του Αλέξανδρου Τάρκα

Η προχθεσινή Σύνοδος Κορυφής Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στη Λευκωσία επιβεβαίωσε τη στενή συνεργασία με την Ιερουσαλήμ σε πολλούς τομείς και απέδειξε, σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ότι τα περασμένα χρόνια, πως η σύσφιγξη των επαφών, σε διμερές και τριμερές επίπεδο, συμβάλλει αποφασιστικά στη σταθερότητα της Νοτιοανατολικής Μεσογείου.

Ασφαλώς, σε όλες τις παρόμοιες περιπτώσεις πολυμερών σχημάτων, ο πολιτικός κόσμος και η κοινή γνώμη οφείλουν να έχουν ρεαλιστικές και περιορισμένες προσδοκίες. Καμία εκ των Ισραήλ, Αιγύπτου, Λιβάνου και Ιορδανίας (οι χώρες, δηλαδή, που διατηρούν ξεχωριστά τριμερή σχήματα συνεργασίας με την Αθήνα και τη Λευκωσία) δεν θα δώσουν προτεραιότητα στα ελληνικά συμφέροντα έναντι των δικών τους, ούτε θα ριψοκινδυνεύσουν μία στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή.

Γι’ αυτό και έχουν διακηρύξει από την αρχή, όπως και η Ελλάδα, ότι η συνεργασία τους δεν στρέφεται εναντίον καμιάς τρίτης χώρας, εννοώντας την Τουρκία. Επίσης, πρόσφατα η ισραηλινή πλευρά φέρεται να ενημέρωσε την ελληνική ότι, παρά την ανησυχία της κυβέρνησης Νετανιάχου και των αρμόδιων υπηρεσιών για τη ντε φάκτο συμμαχία Τουρκίας-Ιράν και τη δράση τους στη Συρία, πρόθεση της Ιερουσαλήμ είναι να διατηρήσει, αν είναι εφικτό, ανοιχτά κανάλια επικοινωνίας με τον πρόεδρο Ερντογάν.