του Αντώνη Δ. Παπαγιαννίδη
Την παρακολουθούμε εδώ και μήνες, την πορεία που έχει στην Ευρωπαϊκή δημόσια συζήτηση η πρόταση για μετάβαση από το υβριδικό σχήμα του ESM – του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας που στήθηκε ως διακυβερνητικός οργανισμός από τα 19 μέλη της Ευρωζώνης πριν 4 χρόνια, με 27% των πόρων του από Γερμανία, 20% από Γαλλία, 18% από Ιταλία, 12% από Ισπανία, διαδεχόμενος τον EFSF που δημιουργήθηκε ως σωσίβιο/temporary backstop το 2010 προκειμένου να προληφθεί η χρεοκοπία χωρών εντός Ευρωζώνης – σε ένα θεσμικά πιο «ορθόδοξο» Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο. ΕSM και EFSF είχαν εκταμιεύσει 254,5 δις ευρώ στην εξαετία 2010-2016, διαθέτοντας πάντως δυνητική «δύναμη πυρός» 700 δις ευρώ. Ιρλανδία , Πορτογαλία, Κύπρος και Ελλάδα έχουν τραβήξει δάνεια (με Προγράμματα Μακροοικονομικής Σταθερότητας). Ενώ η Ισπανία έχει δανειστεί προκειμένου να προβεί σε έμμεση ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών της. «Μη-χρησιμοποιημένα μέσα» του ESM είναι οι προληπτικές πιστωτικές γραμμές αλλά και η δυνατότητα παρέμβασης στις αγορές, καθώς και η άμεση συμμετοχή σε ανακεφαλαιοποιήσεις τραπεζών.
Εδώ και καιρό, λοιπόν, γινόταν συζήτηση για μετάβαση από τον ESM σε ένα «Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο». Το οποίο, πρώτα-πρώτα, θα απομάκρυνε από τα Ευρωπαϊκά πράγματα το ΔΝΤ (εκείνο, μην ξεχνούμε, είχε μετακληθεί ως αυστηρότερος και πλέον έμπειρος επιτηρητής/παιδονόμος κατ’ απαίτησιν των «αυστηρών» χωρών τύπου Γερμανίας-Αυστρίας-Ολλανδίας-Φινλανδίας), αλλά και θα έδινε μια μονιμότερη λειτουργία στους Ευρωπαϊκούς μηχανισμούς διάσωσης. Ύστερά, το ΕΝΤ θα άμβλυνε την παρέκκλιση που έφερε η χρηματοπιστωτική κρίση – η οποία κατέδειξε ότι η Ευρωζώνη είχε εγγενείς αδυναμίες, ήταν δημιούργημα «για τους καλούς καιρούς»/fair-weather companion - στις θεσμικές λειτουργίες «της Ευρώπης». Τέλος, θα ξεκαθάριζε στις αγορές ότι η παρουσία του σωστικού μηχανισμού της Ευρωζώνης δεν θα είναι κάτι το πρόσκαιρο, αλλά μόνιμο εργαλείο.
