Οι ασιατικές αξίες και η Δύση

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Αυτό που αρκετοί πλέον αποκαλούν «ασιατικό θαύμα» έχει μακρά ιστορία. Για να έλθουμε όμως πιο κοντά στην εποχή μας, μπορούμε να πούμε ότι ξεκίνησε από τις αρχές της δεκαετίας του 1950. Αφετηρία του ήταν η Ιαπωνία που το 1952, μετά την ήττα της στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, έγινε ανεξάρτητο έθνος, αλλά υπό αμερικανική επιτήρηση. Όντας πολιτικός νάνος την εποχή εκείνη, η Ιαπωνία αποφασίζει να γίνει οικονομικός γίγας και εφαρμόζει ένα μοντέλο επιθετικής εξωστρέφειας που στηρίζεται στη φιλοσοφία και τη βούληση των κατοίκων της, τον υψηλό δείκτη ευφυΐας, την εργασιακή πειθαρχία, την προσέλκυση τεράστιων επενδυτικών κεφαλαίων και την υψηλή παραγωγικότητα. 

Λίγα χρόνια αργότερα, βλέποντας τους ρυθμούς ανάπτυξης της ιαπωνικής οικονομίας, οι χώρες της ανατολικής και ΝΑ Ασίας (Ταϊβάν, Σιγκαπούρη, Χονγκ Κονγκ, Νότιος Κορέα, Ταϊλάνδη, Μαλαισία και Ινδονησία) υιοθετούν το ίδιο περίπου πρότυπο και πετυχαίνουν πρωτόγνωρους για την περίοδο ρυθμούς ανάπτυξης. Πολύς λόγος γίνεται έτσι για τις νέες βιομηχανικές χώρες (ΝΒΧ), οι οποίες αργά αλλά σταθερά κάνουν όλο και πιο αισθητή την παρουσία τους στον διεθνή καταμερισμό της εργασίας. Στο τελευταίο βέβαια κυριαρχεί η Δύση, όπου Ευρώπη και Αμερική μαζί καλύπτουν το 65% του παγκόσμιου ΑΕΠ και το 36% του διεθνούς εμπορίου.

Διδάγματα από την ασιατική λαίλαπα

analyst

Αυτήν την εποχή κλείνουν είκοσι χρόνια, από τότε που εκατομμύρια άνθρωποι στην ανατολική και νοτιοανατολική Ασία βυθίστηκαν σε μία οδυνηρή κρίση, με αφετηρία τις ονομαζόμενες τίγρεις – τη Νότια Κορέα, την Ταιβάν, το Χονγκ Κονγκ τη Σιγκαπούρη και την Ταϊλάνδη.

.

του Βασίλη Βιλιάρδου

.

Ανάλυση

Η Ελλάδα διανύει τον όγδοο χρόνο της κρίσης, η οποία την έχει μετατρέψει πια σε αποικία χρέους των δανειστών της – ενώ από το Σεπτέμβρη θα ξεκινήσει η τελική φάση, με τις κατασχέσεις των ιδιωτικών ακινήτων και με τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς σε καθεστώς αγγλικού δικαίου, αποτελώντας μοναδική εξαίρεση στην Ευρώπη. Ήδη πάντως οι νέοι ιδιοκτήτες της, οι Γερμανοί, άρχισα να την υποστηρίζουν, κρίνοντας από τις δηλώσεις της καγκελαρίου υπέρ των Ελλήνων στην πρώτη προεκλογική της ομιλία – ενώ φαίνεται πως ήταν επιτυχημένη η εξαγορά των κερδοφόρων αεροδρομίων από τη FRAPORT, με βάση την κατακόρυφη άνοδο των αφίξεων, καθώς επίσης την αύξηση του τουρισμού που έχει προσελκύσει επενδύσεις ύψους 4,1 δις € (πηγή).

Σε κάθε περίπτωση, όπως όλα δείχνουν η Ελλάδα εισέρχεται σε πορεία ανάπτυξης με «ατμομηχανή» τον τουρισμό, η οποία όμως δεν θα αφορά σχεδόν καθόλου τους ιθαγενείς που έχουν μετατραπεί σε φθηνό εργατικό δυναμικό στην υπηρεσία των ξένων – εκτός εάν ξεσπάσει η επόμενη χρηματοπιστωτική κρίση, την οποία προσπαθούν εναγωνίως να αποφύγουν οι μεγάλες δυνάμεις με τον αποπροσανατολισμό των Πολιτών σε γεωπολιτικούς κινδύνους. Με δεδομένο δε το ότι, ο πλανήτης κυβερνάται πια απολυταρχικά από τις μεγάλες τράπεζες και τις χρηματαγορές, είναι εύλογες οι προσπάθειες αποφυγής ενός νέου κραχ – αν και οι εστίες ανάφλεξης παγκοσμίως είναι τόσο πολλές, ώστε πολύ δύσκολα θα εμποδιστεί το μοιραίο.

Περαιτέρω, αυτήν την εποχή κλείνουν είκοσι χρόνια, από τότε που εκατομμύρια άνθρωποι στην ανατολική και νοτιοανατολική Ασία βυθίστηκαν σε μία οδυνηρή κρίση – με αφετηρία τις ονομαζόμενες τίγρεις, τη Νότια Κορέα, την Ταιβάν, το Χονγκ Κονγκ τη Σιγκαπούρη και την Ταϊλάνδη που αναπτύσσονταν για πάρα πολλά έτη ραγδαία, χωρίς να συμβαίνει τίποτα στις οικονομίες τους. Η ανεργία ήταν σχεδόν μηδενική, ενώ μπορεί μεν οι μισθοί των εργαζομένων να ήταν χαμηλοί, αλλά για το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού η πείνα είχε εξαφανισθεί – κάτι που άλλαξε ριζικά μέσα σε μερικές μόλις εβδομάδες το καλοκαίρι του 1997.

Πυρηνικές απειλές στη χερσόνησο της Κορέας

Νέα Πολιτική

του Ιπποκράτη Δασκαλάκη*

Ίσως οι παλαιότεροι εκ των αναγνωστών να θυμούνται τη βρετανική σατιρική ταινία του 1959, «το ποντίκι που βρυχάται» σε σκηνοθεσία του Τζακ Άρνολντ και πρωταγωνιστή τον αείμνηστο Πίτερ Σέλερς. Το ποντίκι είναι το  Φένγουικ, ένα μικροσκοπικό δουκάτο στις Γαλλικές Άλπεις.  Η οικονομία του δουκάτου βασίζεται αποκλειστικά στην παραγωγή ενός τοπικού κρασιού. Όταν η συνταγή του κρασιού αντιγράφεται στις ΗΠΑ, οι πωλήσεις πέφτουν κατακόρυφα, με αποτέλεσμα το δουκάτο να κηρύξει πτώχευση. Η δούκισσα και ο πρωθυπουργός αποφασίζουν να κηρύξουν τον πόλεμο στις ΗΠΑ, με απώτερο σκοπό να ηττηθούν, ώστε οι ΗΠΑ να στείλουν οικονομική βοήθεια. Με στράτευμα μόλις 15 ανδρών φτάνουν στις ΗΠΑ, όπου συμπτωματικά περνά στα χέρια τους ένα αποτελεσματικό υπερόπλο, αποκτώντας πλεονέκτημα έναντι των ΗΠΑ.

          Αρκετοί εξ ημών, έχουμε ανακαλέσει στη μνήμη σας την ταινία αυτή ακούγοντας τον «παρανοϊκό» δικτάτορα της Βορείου Κορέας Kim Jong Un να εξαπολύει απειλές κατά των γειτονικών χωρών αλλά και των πανίσχυρων ΗΠΑ. Απειλές οι οποίες συμπεριλαμβάνουν και την εξαπόλυση πυρηνικών πληγμάτων κατά «δικαίων και αδίκων». Εύκολα λοιπόν συμπεραίνουμε ότι απέναντι μας έχουμε έναν «παρανοϊκό», απρόβλεπτο και αδίστακτο δικτάτορα. Ανεπιφύλακτα ο βορειοκορεάτης ηγέτης είναι ένας αδίστακτος δικτάτορας όπως και οι προπάτορες του, δημιουργοί του ιδιόμορφου αυτού κληρονομικού κομμουνιστικού προσωποπαγούς καθεστώτος. Η οικογένεια έχει μάλιστα κατορθώσει να επιβιώσει στην εξουσία πάνω από 70 χρόνια ενώ δίπλα τους πανίσχυρα καθεστώτα έχουν καταρρεύσει. Το καθεστώς έχει επιβιώσει δια πυρός και σιδήρου –με την αμέριστη υποστήριξη ΕΣΣΔ και Κίνας- πολεμώντας εναντίον στρατευμάτων των ΗΠΑ αλλά και άλλων κρατών των Ηνωμένων Εθνών (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδος) στον τριετή πόλεμο της Κορέας (1950-1953). Οι κληρονομικοί ηγέτες έχουν επίσης επιβιώσει σε αμέτρητες, γνωστές και άγνωστες απόπειρες ανατροπής τους εξοντώνοντας αμείλικτα τους εσωτερικούς αντιπάλους τους και μη διστάζοντας να προκαλέσουν αιματηρά επεισόδια σε βάρος της Νοτίου Κορέας.

Μελάς: Η επόμενη μέρα της παγκοσμιοποίησης παίζεται στην ΝΑ Ασια

Η συμμετοχή της Ινδίας στη RCEP αποτελεί το μεγάλο στοίχημα για τον Κινέζο πρόεδρο Xi Jinping. Ο ζωτικός χώρος που άφησε ο Τραμπ και ο ρόλος κλειδί της Ινδίας. Η νέα όψη της παγκοσμιοποίησης. 

Γράφει ο Κ. Μελάς*

Μια από τις πρώτες αποφάσεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ήταν η αποχώρηση από την οικονομική συμφωνία Trans – Pacific Partnership (TPP ή Δια- Ασιατική Συμφωνία, οικονομικού περιεχομένου).

Οι αιτιάσεις του προέδρου Τραμπ συνίσταντο στις γνωστές του θέσεις: απώλεια θέσεων εργασίας στον μεταποιητικό τομέα λόγο της μετακίνησης και εγκατάστασης μεταποιητικών κυρίως δραστηριοτήτων εκτός ΗΠΑ). Τη συμφωνία TPP, είχαν υπογράψει 12 χώρες (Γραφική παράσταση 1). Οι ΗΠΑ αποχώρησαν στις 23 Ιανουαρίου 2017. Παρέμειναν οι υπόλοιπες 11 χώρες.

Όμως το μέλλον της συμφωνίας είναι αβέβαιο, για να μην πούμε είναι προδικασμένο σε αποτυχία, από τη στιγμή που αποχώρισε η χώρα που είχε την πρωτοβουλία για τη δημιουργία της και παράλληλα αποτελούσε την μεγαλύτερη παγκόσμια οικονομική δύναμη.

Η πρόθεση των ΗΠΑ με τη δημιουργία της TPP ήταν σαφής: συμμετοχή και διαμόρφωση των εμπορικών δεδομένων στην περιοχή σύμφωνα με τη δική τους αντίληψη. Μάλιστα δεδομένου ότι είχαν αποκλειστεί οι δύο μεγάλες αναπτυσσόμενες οικονομίες της περιοχής, η Κίνα και η Ινδία, η πρόθεση των ΗΠΑ ήταν ξεκάθαρη.

Σε νέα τροχιά το ζήτημα της Βορείου Κορέας

Νέα Πολιτική

του Στάθη Καραπάνου*

Το ζήτημα της πυρηνικής απειλής της Βορείου Κορέας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την διακυβέρνηση Τραμπ στα θέματα διεθνούς ασφαλείας. Οι εφημερίδες του καθεστώτος της Πιονγκγιάνγκ είχαν επιδεικτικά στηρίξει την εκλογή του Αμερικανού κροίσου στην προεδρία των ΗΠΑ. Ο Τραμπ, από πλευράς του, κατά την προεκλογική του εκστρατεία είχε δηλώσει πως ήταν πρόθυμος να διαπραγματευτεί απευθείας με τον Κιμ, καλώντας τον στο Λευκό Οίκο για ένα χάμπουργκερ. Ο Κιμ απάντησε με εκτόξευση πυραύλων κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Τραμπ με τον Ιάπωνα πρωθυπουργό. Από τότε, ο νέος Αμερικανός πρόεδρος έχει επιλέξει τη σκληρή γραμμή, αυξάνοντας κυρίως τις πιέσεις προς την Κίνα για να συμβάλλει αποφασιστικά στον αφανισμό του πυρηνικού κινδύνου που αντιπροσωπεύει ο Κιμ, συνδέοντας την επίλυση του προβλήματος με τις εν εξελίξει οικονομικές διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας.     

Προ ολίγων ημερών, η Βόρεια Κορέα εκτόξευσε άλλους τέσσερις βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι προσγειώθηκαν σε σχετικά μικρή απόσταση από τις βορειοδυτικές ακτές της Ιαπωνίας. Αφορμή κατέστησαν οι στρατιωτικές ασκήσεις μεταξύ Νοτίου Κορέας και ΗΠΑ, όπως και η πρόωρη εγκατάσταση του πυραυλικού συστήματος THAAD (Terminal High Altitude Area Defense) στην Νότια Κορέα, σε συμμαχία με ΗΠΑ και Ιαπωνία. Το σύστημα αυτό έχει δεδηλωμένο αμυντικό χαρακτήρα έναντι της απειλής της Βορείου Κορέας, η Κίνα έχει όμως εκδηλώσει επανειλημμένα την έντονη δυσαρέσκειά της, αφού όπως υποστηρίζει, τα εξελιγμένα αμερικανικά ραντάρ θα καλύπτουν και κινεζικά εδάφη.

Τι μέλλει γενέσθαι στην Ασία σε περίπτωση εκλογής του Ντόναλντ Τραμπ;

Νέα Πολιτική

του Στάθη Καραπάνου*

Η ανάδειξη του Ντόναλντ Τραμπ ως υποψήφιος πρόεδρος των ΗΠΑ έχει προκαλέσει τραγικωμικές αντιδράσεις, όχι μόνο στην ίδια την Αμερική, αλλά και σε ολόκληρο τον υπόλοιπο πλανήτη. Στην Ασία υπάρχει ανησυχία για τις προτάσεις εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ, οι οποίες προαναγγέλλουν μία ριζική αναθεώρηση και συρρίκνωση του ρόλου των ΗΠΑ στην περιοχή, ειδικά της Ανατολικής Ασίας.

Η οικονομική πολιτική του Τραμπ είναι καθαρά προστατευτική, βλέποντας με απόλυτο τρόπο τα άλλα κράτη ως εμπορικούς εχθρούς. Ο ρεπουμπλικάνος υποψήφιος απαξιώνει τις περιφερειακές εμπορικές συμφωνίες και τους διεθνείς θεσμούς, απειλώντας να ακυρώσει τις υπάρχουσες συμφωνίες, καθώς αντιτίθεται σε αυτές που βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως η «Υπερ-Ειρηνική Συνεργασία» (TTP). Ο Τραμπ επίσης προτείνει δασμούς του 45% στις κινεζικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, αναγκάζοντας παράλληλα τις αμερικανικές εταιρίες που τα τελευταία χρόνια έχουν μεταφέρει την παραγωγή τους στην Ασία, να επιστρέψουν στις ΗΠΑ.

Το να θέλει ο Τραμπ να προστατέψει την αμερικανική παραγωγή είναι θεωρητικά σωστό, δεν λαμβάνει όμως υπ’ όψιν το γεγονός ότι η Ασία θα είναι αναμφίβολα το κέντρο της παγκόσμιας ανάπτυξης των επόμενων δεκαετιών και το ότι η αμερικανική και η κινεζική οικονομία είναι πλέον άκρως διασυνδεδεμένες. Μια χώρα σαν τις ΗΠΑ, που ακόμη ανακάμπτει από την χρηματιστηριακή κρίση του 2008, έχει συμφέρον να επωφεληθεί από την ανάπτυξη της Ασίας, όχι να της γυρίσει την πλάτη. Εάν επιβάλλει δασμούς της τάξης του 45% στις κινεζικές εξαγωγές, όχι μόνο θα πλήξει άμεσα την τσέπη των Αμερικανών καταναλωτών, αλλά θα πυροδοτήσει έναν εμπορικό πόλεμο που θα πλήξει τις αμερικανικές εξαγωγές και πιθανώς θα επιφέρει μία νέα παγκόσμια ύφεση.

Η γεωπολιτική αντίληψη της Κίνας στην Ασία

Νέα Πολιτική

του Στάθη Καραπάνου*

Πως βλέπει η Κίνα τον εαυτό της και τις γειτονικές της χώρες από γεωπολιτικής απόψεως; Ενδιαφέρον έναυσμα για απάντηση σε αυτό το ερώτημα προσφέρει η διορατική μαρτυρία της Σάνον Χάιντεν, διευθύντριας του Προγράμματος για την νοτιοανατολική Ασία του γνωστού Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, μια από τις σημαντικότερες δεξαμενές σκέψης για ό,τι αφορά σε θέματα διεθνούς εξωτερικής πολιτικής. Σε πρόσφατο άρθρο της που δημοσιεύτηκε από την, ρεαλιστικής κοπής, ψηφιακή πλατφόρμα War on the Rocks, η Χάιντεν εκμυστηρεύτηκε κάποιες ενδείξεις που οι αντιπρόσωποι του Κινεζικού Απελευθερωτικού Στρατού έδιναν, συνειδητά ή υποσυνείδητα, σχετικά με τον νοηματικό τους χάρτη, κατά την περίοδο που η ίδια δούλευε ως σύμβουλος στο Υπουργείο Αμύνης των ΗΠΑ για τα κινεζικά θέματα.

Σύμφωνα με την Χάιντεν λοιπόν, αυτές οι ενδείξεις διέρρεαν κυρίως από ανεπίσημα σχόλια, τα οποία δεν ήταν κακόβουλα, ήταν απλώς αλαζονικά. Για παράδειγμα, το Βιετνάμ «εννοείται» πως πρέπει να συμμορφώνεται με την γραμμή του «μεγάλου αδελφού» και να σωπαίνει. Όταν οι Αμερικανοί ήθελαν να μιλήσουν για την κατάσταση στη Νότια Θάλασσα της Κίνας, οι Κινέζοι εταίροι απαντούσαν αγανακτισμένοι με φράσεις του τύπου: «Η Κίνα είναι μια μεγάλη χώρα. Η “τάδε” είναι μια μικρή χώρα. Τι άλλο να συζητήσουμε;». Τέτοιου είδους σχόλια υποδεικνύουν πως η Κίνα θεωρεί τις διεκδικήσεις των γειτονικών της χωρών ως αστείες. Δεν βλέπει τους γείτονές της ως όμοιους. Αυτός ο τρόπος σκέψης είναι έμφυτος στους Κινέζους και προκύπτει από την χιλιετή εμπειρία της αυτοκρατορικής Κίνας, όπου τα γύρω βασίλεια ήταν κράτη-βασάλοι υπό την κινεζική υποτέλεια.

Η επανάσταση που έγινε T-shirt

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

INFOWAR, Αποστολή Μιανμάρ

Tου Άρη Χατζηστεφάνου

Ενα ταξίδι στη χώρα που μάγεψε τον Οργουελ, τον Κίπλινγκ και τον Μπρεχτ και έζησε για έναν αιώνα στη σκιά τριών «αυτοκρατοριών».

Οι ανόητοι, αξιοπρεπείς άνθρωποι θεοποιούν και οχυρώνουν την ανοησία τους πίσω από εκατοντάδες χιλιάδες ξιφολόγχες 

Τζορτζ Οργουελ «Μέρες της Βιρμανίας»

►Αποστολή Μιανμάρ 

Χρειάζεται να περιπλανηθείς μερικά μόνο λεπτά στους δρόμους της Γιανγκόν, πρωτεύουσας της Μιανμάρ, μέχρι τη στιγμή που κάποιος μικροπωλητής θα επιχειρήσει να σου πουλήσει ένα βιβλίο του Τζορτζ Οργουελ με τον τίτλο «Μέρες της Βιρμανίας».

Ο πλανόδιος βιβλιοπώλης έχει την αξιοπρέπεια του κατοίκου μιας χώρας που δεν έχει γνωρίσει ακόμη την επέλαση των τουριστικών ορδών από τη Δύση.

Το βιβλίο που σου προσφέρει, όμως, εξηγεί ίσως με τον καλύτερο τρόπο γιατί εσύ βρίσκεσαι στη θέση του «εύπορου» τουρίστα και αυτός παραμένει ένας πλανόδιος μικροπωλητής.

Στις «Μέρες της Βιρμανίας» ο Οργουελ εκθέτει τις απόψεις του για τη Bρετανική Αυτοκρατορία μέσα από ένα ερωτικό μυθιστόρημα με αυτοβιογραφικά στοιχεία από την εποχή που υπηρετούσε στη χώρα σαν διοικητής της αυτοκρατορικής αστυνομίας.

Πολιτικά αμορφοποίητος ακόμη, ο συγγραφέας του «1984» και της «Φάρμας των Ζώων» θα γνωρίσει στη Βιρμανία τις καταστροφικές επιπτώσεις του βρετανικού imperium σε μια τεράστια χώρα, η έκταση της οποίας ξεπερνά σε μέγεθος ακόμη και τη Γαλλία.