Τα νέα δεδομένα στην ανάλωση κεφαλαίου και τα τεκμήρια διαβίωσης

Του Γιώργου Δαλιάνη, με τη συνεργασία του Γιάννη Αρτσίτα (Senior Accountant – Φορολογία Φυσικών Προσώπων)

Με το ν.820/78  θεσπίσθηκαν τα τεκμήρια διαβίωσης ως ένας (έμμεσος) τρόπος φορολόγησης. Από τότε μέχρι και σήμερα έχουν αλλάξει τρείς κώδικες φορολογίας εισοδήματος οι οποίοι συμπληρώθηκαν ή τροποποιήθηκαν με εκατοντάδες νόμους. Σήμερα είναι σε ισχύ, για το μη παραγεγραμμένο έτος 2013 (1/1/2013-31/12/2013) οι διατάξεις των άρθρων 15,16,17,18,19 του ν.2238/1994. Για τα έτη 2014 και εφεξής έχουν ισχύ οι διατάξεις των άρθρων 29,30,31,32 και 34 του ν.4172/2013.

Με τις διατάξεις των άρθρων 30 – 34 του ν.4172/2013 θεσπίζεται εναλλακτικός τρόπος υπολογισμού της ελάχιστης φορολογίας όταν το τεκμαρτό εισόδημα του φυσικού προσώπου είναι υψηλότερο από το συνολικό εισόδημά του. Το τεκμαρτό εισόδημα υπολογίζεται με βάση τις αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης και τις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων του φορολογούμενου και των εξαρτώμενων μελών του, σύμφωνα με τα άρθρα 31 και 32. Με το άρθρο 33 ορίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες δεν εφαρμόζεται η ετήσια αντικειμενική δαπάνη και η δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων. Εάν το συνολικό δηλωθέν εισόδημα, το οποίο προσδιορίζεται από τις τέσσερις κατηγορίες (πηγές) ακαθάριστων εισοδημάτων του άρθρου 7 του ΚΦΕ, είναι μικρότερο του τεκμαρτού εισοδήματος (αντικειμενικές δαπάνες και δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων), τότε η διαφορά που θα προκύψει θα φορολογηθεί εκτός και αν καλυφθεί ή περιορισθεί με ανάλωση κεφαλαίου που αποδεδειγμένα έχει φορολογηθεί κατά τα προηγούμενα έτη ή νόμιμα έχει απαλλαγεί από το φόρο.

Για τον προσδιορισμό του κεφαλαίου αυτού ανά έτος, από τα πραγματικά εισοδήματα που έχουν φορολογηθεί ή νόμιμα απαλλαγεί από το φόρο, τα οποία προκύπτουν από συμψηφισμό των θετικών και αρνητικών στοιχείων αυτών. Αν δεν υπάρχουν δαπάνες με βάση το άρθρο 31 ή αν το ποσό τους είναι μικρότερο από τις τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ προκειμένου για άγαμο και πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ προκειμένου για συζύγους, το ποσό που πρέπει να εκπέσει προσδιορίζεται με βάση την κοινωνική, οικονομική και οικογενειακή κατάσταση των φορολογουμένων και τις αποδεδειγμένες δαπάνες διαβίωσής τους και σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να είναι κατώτερο των τριών χιλιάδων (3.000) και πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, αντίστοιχα.

Πότε η ανάλωση κεφαλαίου δεν προστατεύει απο τα τεκμήρια

Με απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών δεν έγινε δεκτή η επίκληση εισοδημάτων προηγουμένων ετών και απέρριψε προσφυγή φορολογούμενου

Η ανάλωση κεφαλαίου προηγουμένων οικονομικών ετών είναι η αποτελεσματικότερη μέθοδος παράκαμψης των τεκμηρίων, αλλά δεν την δέχεται πάντα η εφορία.

Αυτό προκύπτει από απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, με την οποία απορρίφθηκε προσφυγή φορολογούμενου και επιδικάστηκε τελικά το αρχικό ποσό του φόρου που καταλογίστηκε με βάση τα τεκμήρια και ήταν πολύ υψηλότερος.

Ειδικότερα, με την «ανάλωση κεφαλαίου παρελθόντων ετών», ο φορολογούμενος μπορεί να καλύψει την όποια πρόσθετη διαφορά φορολογητέου εισοδήματος έχει προκύψει λόγω της εφαρμογής των τεκμηρίων, επικαλούμενος εισοδήματα και έσοδα δηλωθέντα ακόμη και πριν από 10, 20, 30 ή και περισσότερα χρόνια, εφόσον βέβαια υπήρχαν.

Για τον υπολογισμό των συγκεκριμένων εισοδημάτων, πρέπει να αθροίσει όλα τα εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιδόματα, ενοίκια, επιχειρήσεις, τόκους καταθέσεων, μερίσματα, υπεραξίες (π.χ. μετοχών) κ.λπ., τα ποσά των εσόδων από πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων ή άλλα εισοδήματα όπως εφάπαξ παροχές ασφαλιστικών ταμείων, κέρδη από λαχεία, δωρεές.

Λύθηκε ένα χρόνιο πρόβλημα σχετικά με την ανάλωση κεφαλαίου

taxheaven

Κωνσταντίνος Δημ. Γραβιάς
Πτυχιούχος Οικον. Παν/μίου Πειραιά
Λογιστής - φοροτεχνικός
Μέλος της επιστημονικής ομάδας του TAXHEAVEN


Ι. Εισαγωγή

Σχετικά με το θέμα της ανάλωσης κεφαλαίου προηγουμένων ετών γενικότερα αλλά και ειδικότερα για το χρονικό διάστημα που μπορούμε να ανατρέξουμε προκειμένου να καλύψουμε τεκμαρτές δαπάνες, έχει χυθεί πολύ μελάνι μέχρι σήμερα. Λόγω της ενασχόλησής μου με το θέμα της ανάλωσης κεφαλαίου που μετουσιώθηκε σε σύγγραμα με τίτλο Η ΑΝΑΛΩΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ-ΘΕΩΡΙΑ & ΠΡΑΞΗ, ήρθα αντιμέτωπος αφενός μεν, με τη διαφορετική αντιμετώπιση για το θέμα αυτό από τις εκάστοτε Δ.Ο.Υ., αφετέρου δε, με την επίμονη στάση ορισμένων υπηρεσιακών παραγόντων που υποστήριζαν ότι δεν μπορούμε να επικαλεστούμε στην ανάλωση κεφαλαίου φορολογικά έτη για τα οποία δεν υπάρχει το φυσικό αρχείο στις Δ.Ο.Υ. έτσι ώστε να διασταυρωθούν οι ισχυρισμοί μας.

Παρόλο που οι ισχυρισμοί των αρμόδιων υπαλλήλων δεν έβρισκαν έρεισμα στο νόμο, εντούτοις τα προβλήματα αναφορικά με το συγκεκριμένο θέμα παρέμεναν σε αρκετές Δ.Ο.Υ. Πρέπει να εστιάσουμε οπωσδήποτε στο γεγονός ότι, εκατοντάδες συνάδελφοι έχουν ταλαιπωρηθεί εξαιτίας της άρνησης των υπαλλήλων ορισμένων Δ.Ο.Υ. να παραλάβουν αναλώσεις κεφαλαίου με έτη για τα οποία έχει παρέλθει ο χρόνος παραγραφής -μη δεχόμενοι τα εκκαθαριστικά σημειώματα των ετών που έχουν παραγραφεί-, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται τριβές εκατέρωθεν και απίστευτη ταλαιπωρία στους λογιστές-φοροτεχνικούς. Ευτυχώς, υπήρξαν και υπάλληλοι που ακολουθούσαν το γράμμα του νόμου και δέχονταν τις αναλώσεις κεφαλαίων.

Υπολογισμός ανάλωσης κεφαλαίου προηγουμένων ετών με 5 βήματα

taxnews

Tα έτη που επικαλείται ο φορολογούμενος για ανάλωση κεφαλαίου πρέπει να είναι συνεχόμενα και να φθάνουν μέχρι το προηγούμενο του κρινόμενου έτους. Το θετικό αλγεβρικό άθροισμα των ετών αυτών θα αποτελέσει το συνολικό κεφάλαιο που σχηματίστηκε αυτά τα έτη. Συνεπώς, κατά το σχηματισμό κεφαλαίου προηγούμενων ετών τα τυχόν αρνητικά υπόλοιπα κάθε έτους συμψηφίζονται με τα θετικά και στην περίπτωση που το τελικό αλγεβρικό άθροισμα είναι αρνητικό, δεν απομένει κεφάλαιο προς επίκληση, προκειμένου να καλυφθεί η προστιθέμενη διαφορά τεκμηρίου.

    Τα κεφάλαια προηγούμενων ετών δεν υπολογίζονται με βάση μόνο τα εκκαθαριστικά σημειώματα των οικείων ετών αλλά και με βάση άλλα στοιχεία, όπως η οικογενειακή, κοινωνική, περιουσιακή κ.λπ κατάσταση των φορολογουμένων.

ΠΟΛ 1033 21.02.2013 Διευκρινίσεις στο πλαίσιο χειρισμού των υποθέσεων φορολογουμένων που έχουν αποστείλει εμβάσματα στο εξωτερικό κατά τα έτη 2009-2011.

Αρ. πρωτ. Δ12 1133259 ΕΞ 2012 24.09.2012 Αμφισβήτηση αντικειμενικών δαπανών του άρθρου 16 του Κ.Φ.Ε. για δηλώσεις οικονομικού έτους 2012 που ήδη έχουν υποβληθεί.

Ανάλωση κεφαλαίου που αποδεδειγμένα έχει φορολογηθεί κατά τα προηγούμενα έτη ή νόμιμα έχει απαλλαγεί από το φόρο.

Ανάλωση κεφαλαίου που αποδεδειγμένα έχει φορολογηθεί κατά τα προηγούμενα έτη ή νόμιμα έχει απαλλαγεί από το φόρο.

        Για τον προσδιορισμό του κεφαλαίου αυτού ανά έτος, από τα πραγματικά εισοδήματα που έχουν φορολογηθεί ή νόμιμα απαλλαγεί από το φόρο, τα οποία προκύπτουν από συμψηφισμό των θετικών και αρνητικών στοιχείων αυτών, από τα χρηματικά ποσά που ορίζονται στις περιπτώσεις β΄, γ΄, δ΄, ε΄ και στ΄ της παραγράφου αυτής

Ανάλωση Κεφαλαίου

taxspirit

Κάθε φορολογούμενος έχει το δικαίωμα να επικαλεστεί παλαιότερα δηλωμένα εισοδήματα του (ανάλωση κεφαλαίου), που έχουν φορολογηθεί ή απαλλάσσονταν από το φόρο, προκειμένου να καλύψει κάποια αγορά ή τεκμήρια. Για τον υπολογισμό της ανάλωσης κεφαλαίου, ο φορολογούμενος μπορεί να επικαλεστεί κεφάλαιο που σχηματίσθηκε τα προηγούμενα έτη, αρκεί αυτά να είναι συνεχόμενα και να φθάνουν μέχρι το προηγούμενο του κρινόμενου έτους και να μπορεί να το αποδείξει.

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 2 περίπτωση ζ του Ν. 2238/1994, για τον υπολογισμό της ανάλωσης κεφαλαίου μπορεί να ληφθεί υπόψη κεφάλαιο που σχηματίσθηκε τα προηγούμενα έτη. Το κεφάλαιο κάθε έτους προσδιορίζεται αθροίζοντας τα εισοδήματα που έχουν φορολογηθεί ή νόμιμα έχουν απαλλαχθεί από το φόρο, τα χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα, τα ποσά που προέρχονται από διάθεση περιουσιακών στοιχείων, άλλα και ποσά που αποδεδειγμένα έχουν εισπραχθεί (π.χ. εισόδημα που απόκτησε όταν ήταν ανήλικος και φορολογήθηκε στο όνομα του γονέα του, για κάλυψη δαπάνης που έγινε μετά την ενηλικίωση του, εκτός αν είχε γίνει επίκληση αυτού του εισοδήματος από το γονέα κατά το παρελθόν προς κάλυψη από αυτόν τεκμηρίου, εισόδημα που δήλωσε ο ένας εκ των συζύγων πριν την έγγαμη συμβίωση όταν υπέβαλε χωριστή δήλωση για τα δικά του εισοδήματα).

Πως συμπληρώνουμε το Έντυπο Ανάλωσης Κεφαλαίου προηγούμενων ετών

taxdevil

Γ

Για το έντυπο της ανάλωσης κεφαλαίου πατήστε εδώ