Η Γερμανία επιστρέφει στον δρόμο της στρατιωτικής ισχύος

του Κώστα Μελά

Η διακήρυξη της Ρώμης (25-3-2017) επιβεβαίωσε ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επιλέγει το τρίτο σενάριο από τα πέντε που παρουσίασε ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ με τη Λευκή Βίβλο. Το σενάριο που επιγράφεται Those who want more do more, (εκείνοι που θέλουν περισσότερο, να κάνουν περισσότερο) αποτελεί ουσιαστικά το σενάριο πολλαπλών ταχυτήτων.

Αυτές θα διαμορφωθούν με βάση τις «συμμαχίες των προθύμων» σε συγκεκριμένους τομείς πολιτικής, όπως π.χ. η άμυνα, η εσωτερική ασφάλεια, η φορολογία και ορισμένα κοινωνικά θέματα. Υιοθετείται η στρατηγική της PESCO (Permanent Structured Cooperation), σε διάφορους τομείς, με προεξάρχοντα αυτόν της άμυνας. Πρόκειται για επιλογή της Γερμανίας, όπως είχε ήδη προαναγγείλει με διάφορους τρόπους η καγκελάριος Μέρκελ. Μάλιστα στη διακήρυξη υπάρχουν τέσσερις στόχοι για την επόμενη δεκαετία, από τους οποίους πρώτος είναι ο ακόλουθος:

«Μια ασφαλή και προστατευμένη Ευρώπη, μια Ένωση όπου όλοι οι πολίτες θα αισθάνονται ασφαλείς και θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα, όπου τα εξωτερικά μας σύνορα θα είναι ασφαλή, εφαρμόζοντας μια αποτελεσματική, υπεύθυνη και βιώσιμη μεταναστευτική πολιτική που θα σέβεται τα διεθνή πρότυπα, μια Ευρώπη αποφασισμένη να καταπολεμήσει την τρομοκρατία και το οργανωμένο έγκλημα«.

Άμυνα και Οικονομία

του Θεμιστοκλή Κατσαούνη

Ποια είναι τα απαραίτητα μέσα που χρειάζεται μία χώρα ώστε να είναι κυρίαρχη επί του εδάφους της; Πρωτίστως η άμυνα αλλά και η οικονομία. Η άμυνα είναι απαραίτητη ώστε να εξασφαλιστεί αφενός η αποτροπή εξωτερικών απειλών, αφετέρου δε η εσωτερική ασφάλεια. Για τους προαναφερθέντες σκοπούς είναι απαραίτητη η ύπαρξη ικανών σωμάτων ασφαλείας. Κυρίως για μια χώρα σαν την Ελλάδα που βρίσκεται υπό στρατιωτική απειλή, κατά βάση από την στρατιωτική μηχανή της Τουρκίας, καθώς και από κινδύνους που προκύπτουν από την μη εφαρμογή της έννομης τάξης, όπως η εγχώρια αλλά και η διεθνής τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα, το έγκλημα του κοινού ποινικού δικαίου, όπως επίσης και το λαθρεμπόριο, που ιδιαίτερα για την ελληνική οικονομία αποτελεί μία ανοιχτή πληγή.

Εστιάζοντας στην ελληνική οικονομία είναι άξιο αναφοράς πως τα μνημόνια δεν ήταν αυτά που έφεραν την λιτότητα, στην πραγματικότητα την αναχαίτισαν ως ένα βαθμό. Η κρίση, δεν ήταν μια τεχνητή κρίση, που προέκυψε από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους – χρησιμοποιώ την λέξη «υπόλοιπους» διότι θέλω να τονίσω πως και η Ελλάδα είναι μια Ευρωπαϊκή χώρα – αλλά οφείλεται στα μεγάλα λάθη των ελλήνων πολιτικών, που με την ασυνεννοησία τους και πολλές φορές και με τα ψέματα και τον ερασιτεχνισμό τους, πάνω σε έναν τόσο κρίσιμο τομέα όπως αυτός της οικονομίας, προκάλεσαν το χάος. Χωρίς δόση υπερβολής κάποιος θα μπορούσε να πει πως τα μνημόνια ήταν μια ψήφος εμπιστοσύνης στην γεωπολιτική ισχύ της Ελλάδας στην παγκόσμια σκακιέρα. Η Ελλάδα μόνο με γενναίες μεταρρυθμίσεις θα μπορεί να σταθεί ξανά στα πόδια της, χωρίς να έχει ανάγκη την οικονομική στήριξη των εταίρων και των φίλων της στην ΕΕ και στο ΔΝΤ, ποντάροντας στα μεγάλα της πλεονεκτήματα, όπως η ναυτιλία, ο τουρισμός και η μεταποίηση, για να παράγει έργα υποδομής και να ενισχύσει το κράτος δικαίου, την καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη σε κάθε είδους τομέα.

Ελλάς: γεωοικονομική υποβάθμιση γεωπολιτική αναβάθμιση

Κωνσταντίνος Κόλμερ

H τρέχουσα Γεωοικονομία(*) της Ελλάδος δεν επιτρέπει την αξιοποίηση των ευκαιριών που δημιουργεί η αναβαθμισμένη Γεωπολιτική της. Οι λόγοι είναι οι εξής:

• Η ατελής «αποφοίτησις της Ελλάδος» από τα μνημόνια και η «κυλιομένη χρεοκοπία» υποβαθμίζουν την οικονομική αξιοπιστία της Ελλάδος.
• Η εποπτεία του Γιούρογκρουπ διαρκεί έως το έτος 2060 ενώ οι δανειακές ανάγκες του καθίστανται ανυπέρβλητες χωρίς πιστωτική διευκόλυνσι.
• Τα «κάπιταλ κοντρόλς» και η έλλειψι χρηματορευστότητος εμποδίζουν την μείωση της ανεργίας.
• Η δοκιμή αντοχής των τεσσάρων «συστημικών» τραπεζών φανερώνει κεφαλαιακή αδυναμία.
• Ακόμη και η πρόσφατη κρίσις στο χρηματιστήριο Αθηνών προκαλεί την δυσπιστία των διεθνών επενδυτών.

Επιπλέον η φθίνουσα δημογραφία της Ελλάδος και οι αυξανόμενες ροές λαθρομεταναστών συντίθενται και δημιουργούν δυσοίωνες προοπτικές για την χώρα μας. Ο νόμος Hauser(*) και το πρόβλημα της φορολογίας δεν επιτρέπουν την αύξηση των δημοσίων εσόδων παρά μόνον η μείωσι των δημοσίων δαπανών που λειτουργεί όμως αντιαναπτυξιακά. Η αύξησι των δημοσίων εσόδων εξαρτάται διαχρονικώς από την άνοδο του εθνικού εισοδήματος παρά από την κλίμακα του φόρου του.

Το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα καταλαμβάνει την Ε.Ε.

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Μια πολύμηνη έρευνα του δημοσιογράφου και συγγραφέα Αποστόλη Φωτιάδη, με θέμα τις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα στην Ευρώπη, δημοσίευσε πριν από μερικές ημέρες το περιοδικό The Nation

Όπως εξηγεί ο ίδιος, εδώ και αρκετά χρόνια η κοινή πολιτική ασφαλείας και άμυνας της Ε.Ε. δεν μένει ανεπηρέαστη από τα οργανωμένα συμφέροντα στον τομέα της άμυνας.

Η έντονη ανάπτυξη του τομέα εθνικής ασφάλειας από το 2005 και μετά είχε ως αποτέλεσμα εκατομμύρια ευρώ από τα κονδύλια της Ε.Ε. να καταλήγουν στη χρηματοδότηση μεγάλων έργων παρακολούθησης και στρατιωτικών προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης.

Για διάφορους λόγους, από το 2014 ο ρυθμός αυτής της διαδικασίας αυξήθηκε και το ενδιαφέρον άρχισε να στρέφεται από την ήπια ασφάλεια προς τη σκληρή στρατιωτικοποίηση.

Οι λόγοι αυτοί σχετίζονται με τις τρομοκρατικές επιθέσεις σε ευρωπαϊκές πόλεις, αλλά και την επακόλουθη κατασκευή ενός αφηγήματος που συνέδεε την ανασφάλεια και τις επιθέσεις με την προσφυγική κρίση της περιόδου 2015-2016. Σε μεγάλο βαθμό το αφήγημα αυτό δεν θεωρήθηκε βάσιμο. Ωστόσο δημιούργησε μια πρωτοφανή δυναμική που έδωσε τη δυνατότητα σε ομάδες συμφερόντων στον τομέα της άμυνας να επηρεάσουν την ατζέντα και να προωθήσουν την εσπευσμένη στρατιωτικοποίηση του προϋπολογισμού της Ε.Ε.

Από το δόρυ στο e-Power

Η εποχή που διανύουμε χαρακτηρίζεται από δύο κύρια στοιχεία που συναρτώνται άμεσα με τον τομέα της άμυνας και, κατά συνέπεια, υπεισέρχονται ως παράμετροι στη διαδικασία προετοιμασίας των νέων αξιωματικών: Πρώτον, τις  γεωπολιτικές ανακατατάξεις και δεύτερον την υψηλή τεχνολογία. Η τελευταία χρησιμοποιείται πλέον ευρύτατα από τις ένοπλες δυνάμεις τόσο ως μέσο λειτουργίας και χειρισμού οπλικών συστημάτων, όσο και ως μέσο διοίκησης, ελέγχου και επικοινωνιών. Η παρουσία της, σε κάθε τομέα της άμυνας, αναμένεται να είναι καταλυτική στη διάρκεια του αιώνα που διανύουμε.

του Ιωάννη Παρίση

Η τεχνολογία αποτελεί μία από τις κύριες και καθοριστικές συνιστώσες της ισχύος των κρατών. Υπό την έννοια αυτή οι τεχνολογικές εξελίξεις επηρεάζουν τη διαμόρφωση της στρατηγικής, αφού η τελευταία συνιστά την τέχνη διαχείρισης της ισχύος. Η εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας και οι στρατηγικές καινοτομίες που αυτές δημιούργησαν, έπαιξαν ρόλο στην μετεξέλιξη της μορφής του πολέμου αλλά και στην ανάπτυξη της υψηλής στρατηγικής των κρατών, κατά κύριο λόγο των τεχνολογικά προοδευμένων.

Το νέο επιχειρησιακό περιβάλλον

Η σύγχρονη μορφή του επιχειρησιακού περιβάλλοντος και η εκτιμώμενη διαμόρφωσή του στο μέλλον, προσδιορίζουν και τα μέσα που θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν. Το περιβάλλον αυτό χαρακτηρίζεται από την αυξανόμενη ενσωμάτωση σύγχρονων τεχνολογιών στα οπλικά συστήματα, στις υποδομές και στο σύστημα διοίκησης και ελέγχου των ενόπλων δυνάμεων καθώς και την ψηφιοποίηση του πεδίου της μάχης. Επίσης, απαιτεί την ύπαρξη δυνατότητας σχεδίασης και διεξαγωγής διακλαδικών επιχειρήσεων, τις οποίες έχει ανάγκη πλέον ο διακλαδικός χαρακτήρας του σύγχρονου θεάτρου επιχειρήσεων και η ανάγκη περιορισμού των ενδιάμεσων κλιμακίων της οργανωτικής δομής.

Η Τουρκία κι εμείς

Απέναντι σε έναν τέτοιον γείτονα, με τόσο φανερές προθέσεις και στρατηγικές σκοπεύσεις, το τελευταίο που χρειάζεται είναι να υιοθετηθεί, ως απάντηση και αντίδραση, η «ρητορική του μπεχλιβάνη».

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Του Δ. Η. Χατζηδημητρίου

dhatz@naftemporiki.gr

Εάν κάτι διδάσκει η ιστορία των ελληνοτουρκικών σχέσεων από την επομένη της υπογραφής της Συνθήκης της Λωζάννης, μέσω της οποίας καθιερώθηκε το status quo μεταξύ των δύο χωρών, αυτό είναι πως η Τουρκία έχει -και προβάλλει- σταθερές επιδιώξεις προς την κατεύθυνση της αναθεώρησης αυτού του καθεστώτος.

Στη μακρά διαδρομή, από το 1923 και μετά, η Άγκυρα με συγκεκριμένες ενέργειες, άλλοτε στο προσκήνιο κι άλλοτε στο παρασκήνιο, δεν έκρυψε ποτέ ότι επιδιώκει σε μια πρώτη φάση την επέκταση της επιρροής της και σε μια δεύτερη -κι εφόσον οι συνθήκες της το επιτρέψουν- την επέκταση της κυριαρχίας της σε Θράκη και Αιγαίο.

Ως αναθεωρητική δύναμη, η Τουρκία -και με δεδομένη την απουσία ενός αποτελεσματικού μηχανισμού επιβολής των  κανόνων του Διεθνούς Δικαίου- διατηρεί την απόλυτη δυνατότητα να επιλέγει τον προσφορότερο, κάθε φορά, τρόπο προώθησης των πάγιων στρατηγικών στόχων της.

Από τη συστηματική καταστρατήγηση και την ανατροπή των ρυθμίσεων για την ελληνική κοινότητα της Τουρκίας -Κωνσταντινούπολη, Ίμβρο και Τένεδο- έως την ανοικτή διεκδίκηση του Αιγαίου, ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, από το 1973 κι έκτοτε, η Τουρκία εκδηλώνει σταθερά -κι ανεξαρτήτως των εσωτερικών της συσχετισμών και περισπασμών- την πολιτική βούλησή της για μια δραματική αλλαγή των όρων γειτονικής συνύπαρξής της με την Ελλάδα.

Κυπριακό: Αναζητείται διέξοδος στο αδιέξοδο της 12ης Ιανουαρίου

Του Κωνσταντίνου Λουκόπουλου

Με την Κυβέρνηση εγκλωβισμένη στα αδιέξοδα στα οποία αφέθηκε να εισέλθει με την παθητικότητα της στο Κυπριακό, ο Πρωθυπουργός κ. Αλέξης Τσίπρα συναντάται σήμερα με τους Αρχηγούς των Κοινοβουλευτικών Κομμάτων πλην της Χρυσής Αυγής, προκειμένου να τους ενημερώσει για το οριακό σημείο στο οποίο έχει φθάσει το σημαντικό αυτό εθνικό μας θέμα, ενόψει της  πενταμερούς διάσκεψης στην Γενεύη την 12 Ιανουαρίου!

Οι συναντήσεις αυτές θα έπρεπε αναμφισβήτητα να είχαν  πραγματοποιηθεί εδώ και μήνες, θα μπορούσε να είχε συγκληθεί ακόμα και Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών για το οποίο βασική προϋπόθεση όμως θα ήταν να υπάρχει κλίμα αμοιβαίας εμπιστοσύνης και πνεύμα συνεννόησης. Η έλλειψη αυτών των αναγκαίων συνθηκών βαρύνει εξ ολοκλήρου τον κυβερνητικό συνασπισμό λόγω των  πρακτικών «αδειάσματος και ντρίπλας» αλλά και του πολιτικού τζόγου στο οποίο αυτός επιδίδεται.

Δεν γνωρίζουμε τι θα πει ο Έλληνας Πρωθυπουργός στους πολιτικούς Αρχηγούς, εντελώς μα εντελώς «στο παρά ένα» και φυσικά ούτε κατά πόσο αυτοί θα συμφωνήσουν και θα δεχθούν μέρος της ευθύνης για το τι πρόκειται να γίνει στην Γενεύη την 12 Ιανουαρίου, συναινώντας έστω και εν μέρει στις όποιες κυβερνητικές θέσεις έχουν διαμορφωθεί (αν έχουν τελικά… διαμορφωθεί). Όπως επίσης δεν γνωρίζουμε αν θα  μπορούσε έστω και τόσο αργά να διαμορφωθεί κλίμα  ομοψυχίας που θα οδηγήσει σε μία ενιαία συνεκτική εθνική θέση για το Κυπριακό. Από την μία μεριά έχουμε μία ανεπαρκή Κυβέρνηση να σέρνεται πίσω από τα γεγονότα, προσπαθώντας να αντιμετωπίσει την κατάσταση με παιγνιώδεις τακτισμούς και λεκτικές τσαχπινιές των 140 χαρακτήρων,  αποδεικνύοντας για μία ακόμα φορά, άγνοια κινδύνου και μία  επικίνδυνη  ανεπάρκεια. Από την άλλη έχουμε μία Αντιπολίτευση, μεγάλη και μικρή, να ζει στην μακαριότητα της και μέσα από ευχολόγια και γενικολογίες να αποφεύγει να τοποθετηθεί με σαφήνεια, πλην ΚΚΕ για τους δικούς του λόγους.