ETF: Ιαπωνικά και... ελληνικά

Εξέλιξη του δημόσιου χρέους της Ιαπωνίας, ως ποσοστού του ΑΕΠ (1980-2017)

Αφού μιλάμε για ETF, δεν μπορούμε να μη κάνουμε ειδική μνεία στην Ιαπωνία, την χώρα με το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος στον πλανήτη. Εμείς φωνάξαμε για βοήθεια το ΔΝΤ με το δημόσιο χρέος μας να φτάνει το 130% του ΑΕΠ αλλά η Ιαπωνία εξακολουθεί να πορεύεται με το δικό της χρέος να έχει ξεπεράσει το 250% του ΑΕΠ της. Έτσι, η χώρα του ανατέλλοντος ηλίου έχει γίνει πεδίο δοκιμής διαφόρων οικονομικών και νομισματικών πειραμάτων, με χαρακτηριστικώτερο εξ αυτών την διαρκή ποσοτική χαλάρωση.

Στο πλαίσιο αυτών των πειραμάτων, η κεντρική τράπεζα της χώρας (Bank of Japan -BoJ) έχει αποδυθεί τα τελευταία χρόνια σε μια κολοσσιαία αγορά μετοχών μέσω ETF, σε μια προσπάθεια να ελέγξει το χρηματιστήριο ώστε να μη καταρρεύσει. Ενώ το 2010 η BoJ δεν είχε καθόλου ETF στο χαρτοφυλάκιό της, σήμερα κατέχει το 77% των ιαπωνικών ETF και, μέσω αυτών, τα τρία τέταρτα των μετοχών που διαπραγματεύονται στην ιαπωνική χρηματαγορά. Για να τα καταφέρει αυτά, η BoJ ξόδεψε σε εφτά και κάτι χρόνια κάπου 25 τρισ. γιεν (230 δισ. δολλάρια).

Ακόμη και ο πρόεδρος του ιαπωνικού χρηματιστηρίου Ακίρα Κιγιότα λέει πως είναι ανήσυχος από τον κίνδυνο μιας "διαρκούς στρέβλωσης" (constant distortion) που προβάλλει εξ αιτίας της αγοράς ETF εκ μέρους της BoJ. Αν η BoJ συνεχίσει με τους ίδιους ρυθμούς, μέχρι τα τέλη τού 2018 θα έχει φτάσει να κατέχει το 80% των ιαπωνικών ETF. Μόλις, όμως, αποφασίσει να σταματήσει τις αγορές ή, ακόμη χειρότερα, να αρχίσει τις πωλήσεις, είναι άγνωστο και ποιες θα είναι οι επιπτώσεις αλλά και ποιος θα αγοράσει αυτές τις ποσότητες ETF.

ETF: Επενδυτικές ευκαιρίες ή "όπλα μαζικής καταστροφής";

Διαχρονική εξέλιξη των ETF στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επταπλασιασμός στα χρόνια τής κρίσης.

Χτες κάναμε μια επιγραμματική αναφορά στο ξέσπασμα της τελευταίας καπιταλιστικής κρίσης και επιμείναμε στον ηθικό κίνδυνο και στην διαδικασία με την οποία το κόστος αυτού του κινδύνου αναλαμβάνεται από τα κράτη και μεταφέρεται στους φορολογούμενους πολίτες.

Φαίνεται, όμως, ότι στον καπιταλισμό η δίψα για κέρδος είναι τόσο μεγάλη ώστε τα παθήματα δεν γίνονται μαθήματα. Τι κι αν ο εκτραχηλισμός των δομημένων ομολόγων (εξασφαλισμένα ομόλογα χρέους ή εγγυημένες δανειακές υποχρεώσεις ή, απλούστερα CDO - Collateralized Debt Obligation) κόντεψε να σωριάσει την παγκόσμια οικονομία; Τι κι αν τα κράτη κλήθηκαν να σώσουν το σύστημα, εκτινάσσοντας τα δικά τους χρέη; Κανείς δεν δείχνει να έχει βάλει μυαλό. Μπορεί τα CDO να βγήκαν από το παιχνίδι αλλά το κενό που άφησαν καταλήφθηκε (και με το παραπάνω) από τα χρηματιστηριακά συναλλασσόμενα κεφάλαια, γνωστά ως ETF (Exchange traded Fund).

Τι είναι, όμως, το ETF. Ας πούμε ότι είναι ένα καλάθι με διάφορα επενδυτικά προϊόντα: νομίσματα, ομόλογα, εμπορεύματα, μετοχές, παράγωγα κλπ. Πρόκειται, δηλαδή, για ένα δομημένο προϊόν. Αυτό το καλάθι αποτιμάται, κόβεται σε μερίδια και πουλιέται. Υπ' αυτή την έννοια, μοιάζει με αμοιβαίο κεφάλαιο. Η διαφορά του από τα αμοιβαία κεφάλαια είναι ότι τα μερίδιά του διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο σαν να είναι μετοχές.

Αυτό ακριβώς το χαρακτηριστικό είναι που προσδίδει σε ένα ETF την ιδιότητα της διαφάνειας, οπότε το κάνει ιδιαίτερα ελκυστικό στους επενδυτές. Πολύ περισσότερο δε το χαμηλό διαχειριστικό του κόστος, σε αντίθεση με τα αμοιβαία κεφάλαια, που παρακολουθούνται από εταιρείες διαχείρισής τους. Όμως, αυτή η διαφάνεια σηκώνει πολλή συζήτηση από την στιγμή που στο καλάθι μπορούν να περιλαμβάνονται και προϊόντα υψηλού ρίσκου (δομημένα ομόλογα, παράγωγα κλπ).