iskra
Του
ΚΩΣΤΑ ΛΑΠΑΒΙΤΣΑ
Ο Μπεν Μπερνάνκε
είναι ένας συντηρητικός, νεοφιλελεύθερος οικονομολόγος, απ'
αυτούς που τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες έχουν κυριαρχήσει στο
πανεπιστημιακό στερέωμα. Παγκόσμια γνωστός, με εκτενείς και άμεμπτα
τεχνικές δημοσιεύσεις, αναδείχθηκε σε ιδανικό εκφραστή της κυρίαρχης
οικονομικής ιδεολογίας των δεκαετιών του 1990 και 2000.
Ο Μπερνάνκε – και πολλοί άλλοι σαν κι αυτόν – δήλωσαν ότι πλέον ο
ώριμος καπιταλισμός πέρασε στην εποχή της 'Μεγάλης Μετριοπάθειας'. Οι
κεντρικές τράπεζες των 'σοβαρών' χωρών είχαν αποκτήσει επιστημονική γνώση της
μακροοικονομίας ώστε να αποφεύγονται οι κρίσεις. Ο στόχος τους
όφειλε να είναι ο χαμηλός πληθωρισμός, τον οποίο μπορούσαν να πετύχουν κυρίως
με αλλαγές στα επιτόκια. Όσο επιτελούσαν αυτό το θεάρεστο έργο
με επιτυχία, η οικονομία θα παρέμενε στη νιρβάνα της σταθερής, απρόσκοπτης
ανάπτυξης.
Ο Μπερνάνκε δεν είναι φυσικά
άνθρωπος των αγορών, κάποιος τραπεζίτης, ή κάτι σχετικό, που βρέθηκε
να έχει καίρια θέση μέσα στο σύστημα. Ένας πανεπιστημιακός
είναι, με σχετικά χαμηλή κοινωνική προέλευση, έξυπνος
και 'καλός μαθητής' που διέπρεψε στις σπουδές του και μετά
πρωταγωνίστησε στις ιδεολογικές μόδες της εποχής.
Χαρακτηριστική περίπτωση νεοφιλελεύθερου οικονομολόγου που κατάλαβε νωρίς προς
τα που φυσούσε ο άνεμος και φρόντισε να τοποθετηθεί σωστά. Τη δεκαετία
του 1950 πιθανότατα θα ήταν ένας ακόμη κεϋνσιανός, απ' αυτούς που η πανεπιστημιακή
μηχανή τότε παρήγαγε κατά χιλιάδες, πριν αλλάξουν οι τεχνικές
προδιαγραφές κι αρχίσει να βγάζει νεοφιλελεύθερους.
