Η Πετρελαϊκή Βιομηχανία σε Σταυροδρόμι - Η Βαριά Σκιά της Κλιματικής Αλλαγής

του Ελευθέριου Τζιόλα

Στα τέλη Μαΐου 2017, ο ΟPΕC (οργανισμός πετρελαιοπαραγωγών χωρών) και άλλοι ανεξάρτητοι παραγωγοί πετρελαίου είχαν συμφωνήσει να επεκτείνουν τις περικοπές στην παραγωγή πετρελαίου μέχρι τον Μάρτιο του 2018.

Τότε, οι περισσότεροι αναλυτές ανέμεναν ότι η αγορά θα ανταμείψει την ανακοίνωση με κάποιο ράλι τιμών. Αυτή η πρόβλεψη ενισχύθηκε από μια μικρή ανάκαμψη των τιμών, η οποία οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό σε δηλώσεις που είχαν γίνει στη συνάντηση του ΟPΕC και στον απόηχό τους.

Παραδόξως, η επίσημη ανακοίνωση περικοπών στην παραγωγή προκάλεσε πτώση τιμών, η οποία ακύρωσε σχεδόν όλα τα κέρδη που οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες είχαν αποσπάσει από την ανακοίνωση της αρχικής συμφωνίας. Απώλειες, όμως, που αντισταθμίστηκαν από τα μεγάλα περιθώρια κέρδους, μεταξύ των χαμηλών τιμών αργού και σταθεροποιημένων σχετικά υψηλά τιμών διϋλισμένων προϊόντων της αγοράς. Ιδιαίτερα για μονάδες εξελιγμένων τεχνολογιών κατεργασίας αργού με έμφαση στα ελαφρά και "λευκά" πετρελαιοειδή.

Τα όρια της ανοχής

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

To πετρέλαιο γνώρισε το καλύτερο τρίμηνο εδώ και μια δεκαετία  τους τρεις πρώτους μήνες του έτους το καλύτερο τρίμηνο εδώ και μία δεκαετία. Και φυσικά, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν χάρηκε καθόλου.

 Ο πραγματικός στόχος των πρόσφατων δηλώσεών του στο Twitter ήταν σαφώς η Σαουδική Αραβία, το μοναδικό μέλος του ΟΠΕΚ με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα αρκετή για να κάνει τη διαφορά στην παραγωγή του καρτέλ. Είναι όμως και το μοναδικό μέλος του ΟΠΕΚ στο οποίο οι ΗΠΑ ασκούν τη μεγαλύτερη επιρροή.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε για δεύτερη φορά στη διάρκεια του τρέχοντος έτους τον ΟΠΕΚ, καλώντας τον να αρχίσει να διοχετεύει περισσότερο πετρέλαιο στην αγορά, έτσι ώστε να αποτρέψει την περαιτέρω άνοδο των τιμών. Η ανοχή του Αμερικανού προέδρου για την τιμή πετρελαίου εξαντλείται στην περιοχή λίγο πιο πάνω από τα 60 δολάρια το βαρέλι, την ώρα όμως που αναλυτές της Bank of America Merrill Lynch προβλέπουν για την τιμή brent άλμα άνω των 74 δολαρίων σε ορίζοντα τριμήνου.

Ενεργειακός έλεγχος με καραμπόλα

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Είναι η πολλοστή φορά που ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τα βάζει με τον ΟΠΕΚ, καθιστώντας τον υπεύθυνο για τις υπερβολικά υψηλές, όπως είπε, τιμές πετρελαίου. Καθ’ όλη τη διάρκεια του περασμένου έτους επιχείρησε αλλεπάλληλες τέτοιου είδους λεκτικές παρεμβάσεις, πιέζοντας μάλιστα τη Σαουδική Αραβία, τον de facto ηγέτη του καρτέλ, να χαμηλώσει τις τιμές πετρελαίου. Το θέμα είναι ότι οι μέχρι τώρα παρεμβάσεις του γίνονταν όταν οι τιμές είχαν ξεπεράσει τα 70 δολάρια το βαρέλι και δη τα 85 δολάρια, κάτι που συνέβη πέρυσι τον Οκτώβριο. Τώρα όμως οι τιμές παραμένουν χαμηλότερα από τα 70 δολάρια. Αυτό όμως που έχει ενδιαφέρον στην τελευταία του παρέμβαση είναι η σαφής αναγνώριση ότι η παγκόσμια οικονομία έχει επιβραδυνθεί από τα μέσα του 2018.

Ο χαρακτηρισμός της οικονομίας ως «εύθραυστης» από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο δείχνει ότι η κυβέρνησή του ανησυχεί τα μέγιστα από την ταχύτητα αλλά και το μέγεθος της επιβράδυνσης της οικονομίας τους τελευταίους μήνες.  Το οικονομικό περιβάλλον θα πρέπει να ιδωθεί μέσα από το πρίσμα των εκλογών του 2020 και ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως και κάθε πρόεδρος που έχει στο ενεργητικό του μία θητεία, θέλει να επανεκλεγεί. Επίσης, κάθε πρόεδρος αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο που παίζει η κατάσταση της οικονομίας για το εκλογικό του σώμα, συνεπώς αυτό που ο Τραμπ προσπαθεί να κάνει είναι να ελαχιστοποιήσει όλους τους παράγοντες που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν ύφεση στις ΗΠΑ. Και σίγουρα, ο Λευκός Οίκος δεν θα αντέξει να επιβάλει νέο γύρο δασμών στην Κίνα εάν αυτό θα έχει ως συνέπεια την περαιτέρω επιβράδυνση της οικονομίας. 

Βενεζου-έλα να δεις...

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Δεν μπορεί να το χωρέσει η λογική... Η χώρα με τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα κοιτάσματα πετρελαίου στον πλανήτη αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή βαθιά ανθρωπιστική και πολιτική κρίση, έχοντας στο ενεργητικό της χρόνια οικονομική κακοδιαχείριση, οργανωμένο έγκλημα και έντονη πολιτική διαφθορά. Η οικονομία της Βενεζουέλας βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) να εκτιμά ότι το ΑΕΠ της έχει συρρικνωθεί 50% από το 2013, ενώ η πετρελαϊκή βιομηχανία της καταγράφει σταθερή μείωση την τελευταία 20ετία, παρότι τα αποθέματα της χώρας υπολογίζονται σε περίπου 300 δισ. βαρέλια.

Οι αμερικανικές κυρώσεις στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας θα αυξήσουν το κόστος παραγωγής με τη S&P Global Platts να προβλέπει ότι η ημερήσια πετρελαϊκή παραγωγή θα υποχωρήσει κατά 1,15 εκατ. βαρέλια έως το τέλος του έτους. 

Τα πράγματα περιπλέκονται ακόμη περισσότερο, καθότι φέτος η Βενεζουέλα αναμένεται να αναλάβει την προεδρία του ΟΠΕΚ, παραδοσιακά ένας ιδιαίτερα σημαντικός ρόλος για τον συντονισμό της συνεργασίας μεταξύ των 14 χωρών-μελών του καρτέλ, σε μία κρίσιμη περίοδο τόσο για τις αγορές πετρελαίου όσο και τους καταναλωτές. Η Σαουδική Αραβία πιέζει τους εταίρους της στον ΟΠΕΚ να εφαρμόσουν τις βαθιές περικοπές στην παραγωγή που συμφωνήθηκαν πέρυσι τον Δεκέμβριο στη Βιέννη, με απώτερο στόχο τη στήριξη των τιμών. Η Βενεζουέλα είναι ιδρυτικό μέλος του καρτέλ και, μαζί με τη Ρωσία, ελέγχει το 40% της παγκόσμιας προσφοράς. 

Επιβάτες στο «τρενάκι του τρόμου»

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Oι δυνάμεις που οδήγησαν το πετρέλαιο σε χαμηλά σχεδόν διετίας στα τέλη του 2018 δεν πρόκειται να φύγουν. Οι τιμές του αμερικανικού αργού έχουν απομακρυνθεί σχεδόν 40% από τα υψηλά τετραετίας, πάνω από τα 76 δολάρια το βαρέλι, που είχαν αγγίξει τον Οκτώβριο. Και το μπρεντ, που στις αρχές Οκτωβρίου είχε ξεπεράσει το «φράγμα» των 80 δολαρίων το βαρέλι, υποχώρησε αυτή την εβδομάδα στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Αύγουστο του 2017.

Οι καθοδικές πιέσεις στις τιμές του πετρελαίου αντικατοπτρίζουν τις ανησυχίες για προσφορά μεγαλύτερη της ζήτησης, σε συνδυασμό με τις ενδείξεις επιβράδυνσης της οικονομίας. Μάταια ο ΟΠΕΚ και οι σύμμαχοί του προσπαθούν να αποκαταστήσουν την ισορροπία στις διεθνείς πετρελαϊκές αγορές με μειώσεις στην παραγωγή.

Οι προβλέψεις για «φρένο» στην παγκόσμια ανάπτυξη προοιωνίζονται και μειωμένη ζήτηση για ενεργειακά προϊόντα, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο διολίσθησης των τιμών του άλλοτε «μαύρου χρυσού». Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας στο 2,5% το 2019 από 2,9% το 2018. Από την άλλη, το φθηνό πετρέλαιο συνεπάγεται μειωμένο ενεργειακό κόστος, ανακουφίζοντας τις χώρες εισαγωγής καυσίμων. Θα πρέπει όμως να προσέχουν τι εύχονται: Η πτώση των τιμών ενέργειας συμπαρασύρει προς τα κάτω τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, προκαλώντας «πονοκέφαλο» στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που μόλις έγραψε τον επίλογο στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης των 2,6 τρισ. ευρώ.

Πλήγμα στη Σαουδική Αραβία η αποχώρηση του Κατάρ από τον ΟΠΕΚ

Ελευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση

Toυ Λεωνίδα Βατικιώτη

Συμβολική μεν, δηλαδή χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα, αλλά έμπλεη μηνυμάτων ήταν η ανακοίνωση του Κατάρ για αποχώρηση από τον Οργανισμό Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (ΟΠΕΚ) από τον Ιανουάριο του 2019.

Η παραγωγή του Κατάρ, μόλις 600.000 βαρέλια την ημέρα σε έναν ωκεανό πετρελαίου που υπερβαίνει τα 27 εκ. και των 15 κρατών μελών του ΟΠΕΚ, είναι τόσο μικρή ώστε ουδέποτε έκανε τη διαφορά. Ούτε και τώρα που ο ΟΠΕΚ σε στενή συνεργασία με τη Ρωσία οδεύει σε σύγκρουση με τις ΗΠΑ οι οποίες ζητούν να μην περιοριστεί και να αυξηθεί η παραγωγή του πετρελαίου ώστε να διατηρηθεί η χαμηλή η τιμή του, ακόμη και μετά την πτώση των τελευταίων μηνών.

Το Κατάρ άλλωστε χρωστάει την περίοπτη θέση που κατέχει στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη στο φυσικό αέριο καθώς είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου. Σχεδιάζει μάλιστα να αυξήσει την παραγωγή του από 77 εκ. τόνους ετησίως σε 110 εκ.

Η ανακοίνωση του Κατάρ που έχει κι άλλα σχετικά προηγούμενα στην ιστορία τα οποία γρήγορα ανακλήθηκαν (με την Ινδονησία να αποχωρεί το 2008 και να επανέρχεται το 2016, την Γκαμπόν να αποχωρεί το 1996 και να επανέρχεται μετά από 20 χρόνια) εντάσσεται στο πλαίσιο της διαπάλης του με τη Σαουδική Αραβία. Ισοδυναμεί με πλήγμα στο Ριάντ και κλιμάκωση της αντιπαράθεσής τους, όπως ξεκίνησε το 2017 όταν μια συμμαχία τεσσάρων σουνιτικών κρατών με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία επέβαλε αποκλεισμό του Κατάρ. 

Ιστορική αποχώρηση

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Αγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Ένα αραβικό κράτος με πληθυσμό μικρότερο από την πολιτεία Χιούστον των ΗΠΑ, μια μικρή κουκκίδα ανάμεσα στις υπόλοιπες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής. Όμως το Κατάρ μόνο μικρό δεν είναι, αν σκεφτεί κανείς ότι διαθέτει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ στον κόσμο. Λίγες ημέρες πριν από την κρίσιμη συνεδρίαση του ΟΠΕΚ, η Ντόχα ανακοινώνει την απόφαση να αποσυρθεί τον Ιανουάριο του 2019 από το ισχυρό καρτέλ πετρελαίου, στο οποίο ντε φάκτο ηγέτης είναι η Σαουδική Αραβία.

Η εξήγηση από επίσημα χείλη -διά στόματος του υπουργού Ενεργειακών Υποθέσεων, Σαάντ Αλ-Κάμπι- είναι η διαφοροποίηση της οικονομίας και η αλλαγή προσανατολισμού, εστιάζοντας στην αύξηση της παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου. Το Κατάρ εξάλλου είναι μικρός παίκτης στην αγορά αργού, αλλά κορυφαίος εξαγωγέας LNG, καλύπτοντας περίπου το 30% της παγκόσμιας ζήτησης. Δεν είναι όμως τυχαίο που αποφάσισε τώρα να κόψει τους δεσμούς με τον ΟΠΕΚ. Εδώ κι ενάμιση περίπου χρόνο βρίσκεται υπό οικονομικό εμπάργκο από ορισμένους γείτονες, κυρίως από τη Σαουδική Αραβία. Ως αποτέλεσμα, η Ντόχα εστίασε στο υγροποιημένο φυσικό αέριο, σχεδιάζοντας την αύξηση των εξαγωγών σε 110 εκατ. τόνους ετησίως, από 81 εκατ. τόνους το 2017.

Ισορροπία πάνω σε... βαρέλια

Ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν με τον  Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Τρεις ισχυροί άνδρες κάνουν αυτή τη στιγμή «παιχνίδι» στην αγορά πετρελαίου: ο πρίγκιπας διάδοχος του θρόνου της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν. Το θέμα είναι ότι ο καθένας τους θέλει κάτι διαφορετικό. Ποιος τελικά θα υπερισχύσει και θα διαμορφώσει τη νέα πολιτική; 

Ενώ ο ΟΠΕΚ αγωνίζεται να ξανακερδίσει την υπεροχή του, ΗΠΑ, Ρωσία και Σαουδική Αραβία είναι αυτές που ρυθμίζουν την παγκόσμια προσφορά. Οι τρεις τους παράγουν περισσότερο πετρέλαιο από αυτό των 15 χωρών-μελών του ΟΠΕΚ. Και παρότι η παραγωγή τους βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ, μπορούν ανά πάσα στιγμή να την αυξήσουν, ανεξαρτήτως από το τι θα αποφασίσουν να πράξουν. 

Remaining Time-0:00

Fullscreen

Mute

Σαουδική Αραβία και Ρωσία καθοδήγησαν την απόφαση του ΟΠΕΚ και των συμμάχων του τον Ιούνιο να χαλαρώσουν τους περιορισμούς στην παραγωγή που τέθηκαν σε ισχύ στις αρχές του 2017. Όμως η αύξηση της παραγωγής, σε συνδυασμό με την καθοδική αναθεώρηση των προβλέψεων για την παγκόσμια ζήτηση και η απόφαση του Τραμπ να εξαιρέσει από τις κυρώσεις κάποιους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου πυροδότησαν έντονες ανησυχίες για υπερπροσφορά. Τα αποθέματα πετρελαίου στις ανεπτυγμένες χώρες του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), που βρίσκονταν σε φθίνουσα πορεία από τις αρχές του 2017, αυξάνονται ξανά. 

To χρονικό μιας πετρελαϊκής κρίσης

Από την έντυπη έκδοση

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Πριν από 11 χρόνια, στις 24 Σεπτεμβρίου του 2007, η τιμή brent έκλεισε λίγο χαμηλότερα από τα 79 δολάρια το βαρέλι, πολύ κοντά στο σημερινό επίπεδο. Τρεις ημέρες μετά, το brent ξεπέρασε τα 80 δολάρια, για πρώτη φορά στην ιστορία του. Και σε λιγότερο από ένα 10μηνο οι τιμές άγγιξαν ιστορικό ρεκόρ στα 146 δολάρια. Ανεξαρτήτως από το πόσο καλός οδηγός μπορεί να αποτελέσει το παρελθόν για το μέλλον, τα γεγονότα του 2007/08 έδειξαν ότι οι κινήσεις των τιμών πετρελαίου δεν είναι και τόσο γραμμικές, αλλά μάλλον κυκλικές... Η σημερινή λοιπόν οικονομική πραγματικότητα και η αγορά πετρελαίου θα μπορούσε να έχει πολλές ομοιότητες με αυτή του 2007/08. Ο οικονομικός κύκλος των ΗΠΑ ήταν σε πλήρη ανάπτυξη στο τέλος του 2007, με τις τιμές πετρελαίου να συνεχίζουν την ανιούσα για επτά ακόμη μήνες. Τον Ιούνιο του 2007 οι αποδόσεις των βραχυπρόθεσμων αμερικανικών κρατικών ομολόγων άγγιξαν ζενίθ, ενώ τέσσερις μήνες αργότερα η Wall Street έφθασε στην κορύφωσή της.

Ωστόσο, οι περισσότερες από τις υπόλοιπες ανεπτυγμένες οικονομίες έμπαιναν σε ύφεση και στην αγορά πετρελαίου πλήθαιναν οι ανησυχίες για κατάρρευση της ζήτησης, κάτι όμως που αγνοήθηκε και αξιολογήθηκε μόνο αφότου οι τιμές έφθασαν σε ρεκόρ. Toν Σεπτέμβριο του 2007 ο ΟΠΕΚ συμφώνησε να αυξήσει την παραγωγή του κατά 500.000 βαρέλια ημερησίως, επικαλούμενος τη στενότητα της αμερικανικής αγοράς καυσίμων. 

Ποιος πυροβολεί τη συμφωνία

Η συμφωνία του περυσινού Δεκεμβρίου μεταξύ των χωρών-μελών του καρτέλ και άλλων κορυφαίων παραγωγών δεν απέδωσε τους προσδοκώμενους καρπούς, εφόσον η τιμή πετρελαίου έχει υποχωρήσει περίπου 20% στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου.

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της 'Εφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Από τη μία η Σκύλλα και από την άλλη η Χάρυβδη. Μία αγορά που ακροβατεί σε τεντωμένο σχοινί. Το πετρέλαιο είναι ένα εμπόρευμα που δύσκολα θα μπορούσε να δει την τιμή του να σταθεροποιείται στη σημερινή χρονική συγκυρία, όταν οι προκλήσεις προέρχονται και μέσα από τους κόλπους του ίδιου του ΟΠΕΚ αλλά και από εξωγενείς παράγοντες, όπως οι ΗΠΑ.

Η συμφωνία του περυσινού Δεκεμβρίου μεταξύ των χωρών-μελών του καρτέλ και άλλων κορυφαίων παραγωγών δεν απέδωσε τους προσδοκώμενους καρπούς, εφόσον η τιμή πετρελαίου έχει υποχωρήσει περίπου 20% στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου.

Παραμένει δε 50% χαμηλότερα από τα υψηλά του 2014. Ουσιαστικά, υπονομεύθηκε προτού καν αρχίσει, καθώς κορυφαίοι παραγωγοί, μεταξύ των οποίων η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία, αύξησαν τις εξαγωγές τους, πριν τεθεί σε ισχύ το χρονικό όριο της συμφωνίας. Επίσης, ο βαθμός συμμόρφωσης με τη συμφωνία ορισμένων μελών του ΟΠΕΚ είναι ιδιαίτερα χαμηλός, ενώ πρόσφατα το Εκουαδόρ προκάλεσε ρήγμα ανακοινώνοντας την αποχώρησή του από τη δέσμευση μείωσης της παραγωγής.

Νέες ισορροπίες στον ΟΠΕΚ

Από την έντυπη έκδοση της Ναυτεμπορικής

Της Aγγελικής Κοτσοβού

akots@naftemporiki.gr

Για αρκετές δεκαετίες η Σαουδική Αραβία είχε το γενικό πρόσταγμα στον ΟΠΕΚ. Οι υπόλοιπες χώρες - μέλη ακολουθούσαν τις επιθυμίες του Ριάντ ως προς τα επίπεδα της παραγωγής και τη συνολική στρατηγική του Οργανισμού.

Φαίνεται όμως ότι οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει, με τη φωνή της Σαουδικής Αραβίας να μην είναι πλέον τόσο ισχυρή στους κόλπους του ΟΠΕΚ και με τη θέση του Ιράκ και του Ιράν να ενισχύονται. Το άλλοτε πανίσχυρο καρτέλ εμφανίζεται διχασμένο, σε μια εποχή που η έως τώρα στάση των μεγάλων πετρελαιοπαραγωγών χωρών δεν έχει καταφέρει να συγκρατήσει την κατρακύλα των τιμών του αργού.

Μέσα σε μία διετία η τιμή του άλλοτε «μαύρου χρυσού» έχει υποχωρήσει πάνω από 50%, κάτω από τα 50 δολάρια το βαρέλι, τη στιγμή που τον Ιούνιο του 2014 ξεπερνούσε τα 110 δολάρια το βαρέλι.

Το φθηνό πετρέλαιο «καίει» τις οικονομίες των χωρών που εξαρτώνται από τις εξαγωγές του. Κοινή επιδίωξή τους μια πρωτοβουλία που θα συμβάλει στην ανάκαμψη των τιμών. Και αυτό είναι το ζητούμενο για τη σημερινή, κρίσιμη συνεδρίαση στη Βιέννη. Οι χώρες - μέλη του καρτέλ, που ελέγχουν σχεδόν το 40% της παγκόσμιας πετρελαϊκής αγοράς, είχαν καταλήξει τον Σεπτέμβριο σε συμφωνία επί της αρχής για μείωση της παραγωγής κοντά στα 33 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 33,80 εκατ. βαρέλια, για πρώτη φορά έπειτα από μία οκταετία. Στη σημερινή συνεδρίαση υποτίθεται ότι θα βάλουν την τελική «σφραγίδα» στη συμφωνία, με ταυτόχρονη συνεισφορά και μεγάλων πετρελαιοπαραγωγών κρατών εκτός ΟΠΕΚ, όπως η Ρωσία. Η λογική του αμοιβαίου συμφέροντος δείχνει προς την κατεύθυνση μιας συναινετικής απόφασης.

Οι εσωτερικές διαφωνίες στον ΟΠΕΚ

Ο ρόλος του ως διαμορφωτής, ανεβάζοντας και κατεβάζοντας τις τιμές μέσω ρύθμισης της παραγωγής του, έπαψε να υφίσταται όταν η αμερικανική πετρελαϊκή «έκρηξη» υποβάθμισε αυτή την ικανότητα και η Σαουδική Αραβία αγωνίζεται να διατηρήσει με κάθε τρόπο το μερίδιο αγοράς της.

Από την έντυπη έκδοση

Της Έφης Τριήρη

etriiri@naftemporiki.gr

Πολλά λόγια, λίγη δράση. Οι διεθνείς αγορές πετρελαίου εξακολουθούν να επηρεάζονται από την επικοινωνιακή πολιτική του ΟΠΕΚ, αλλά ολοένα και λιγότεροι επενδυτές και αναλυτές τον λαμβάνουν σοβαρά υπόψη.

Ελάχιστοι είναι αυτοί που περιμένουν μία σημαντική συμφωνία στην άτυπη συνάντηση του καρτέλ που αρχίζει σήμερα στην Αλγερία, με τον ΟΠΕΚ να έχει ήδη στο ενεργητικό του τρεις αποτυχημένες απόπειρες να σταματήσει τη διολίσθηση των τιμών που άρχισε το 2014. 

Ελλείψει ικανότητας να επηρεάσει την προσφορά στην αγορά πετρελαίου, ο ΟΠΕΚ έχει πλέον ελάχιστες επιλογές να στηρίξει τις τιμές που απέχουν παρασάγγας από τα 100 δολάρια το βαρέλι, το επιθυμητό επίπεδο για ορισμένα μέλη, για να ισοσκελίσουν τους προϋπολογισμούς τους. Η στρατηγική των δηλώσεων, που λειτουργούν υποστηρικτικά για τις τιμές, είναι το τελευταίο «όπλο» στη φαρέτρα του ΟΠΕΚ.

Το μέλλον του πετρελαίου κρίνεται στην Αλγερία!

Νέα Κρήτη

Μεταξύ 26 και 28 Σεπτεμβρίου αναμένεται να διεξαχθεί στην πρωτεύουσα της Αλγερίας, το Αλγέρι, η Σύνοδος του International Energy Forum (IEF). Κατά τη διάρκεια της συνόδου, θα υπάρξουν ημιεπίσημες συναντήσεις μεταξύ των κρατών - παραγωγών πετρελαίου του ΟΠΕΚ (Οργανισμός εξαγωγών πετρελαιοπαραγωγών χωρών / OPEC) και άλλων μη μελών του ΟΠΕΚ, προκειμένου να συζητήσουν το μέλλον του πετρελαίου, τα επίπεδα παραγωγής και την τιμολογιακή πολιτική.

Του Βασίλη Κοψαχείλη*

Άρση του αδιεξόδου;

Στα τέλη του 2014, η Σαουδική Αραβία ως ηγεμονική χώρα παραγωγός πετρελαίου στον ΟΠΕΚ, οδήγησε τον οργανισμό στο να υιοθετήσει μια στρατηγική χαμηλών τιμών υδρογονανθράκων (Υ/Α), προκειμένου να θέσει εκτός αγοράς ορισμένα κράτη μη μέλη του ΟΠΕΚ και εκτός παραγωγής τις εταιρείες εξόρυξης σχιστολιθικών Υ/Α στις ΗΠΑ και τον Καναδά, που δεν θα άντεχαν να παρακολουθήσουν τον τιμολογιακό πόλεμο.

Στην πραγματικότητα όμως, η απόφαση αυτή του ΟΠΕΚ κατέστρεψε τα ίδια τα κράτη του ΟΠΕΚ, αφού οι οικονομίες τους και η υγεία των δημοσίων οικονομικών τους πρωτίστως εξαρτώνται από τη διατήρηση υψηλών τιμών στο πετρέλαιο.

Η τιμή του πετρελαίου

του Κώστα Μελά

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η σταθεροποίηση ή και η άνοδος της τιμής του πετρελαίου , σε μια επιβραδυνόμενη παγκόσμια οικονομία, εξαρτάται στο μεγαλύτερο βαθμό από την προσαρμογή της προσφοράς με τη ζήτηση του αγαθού. Οι πετρελαιοπαραγωγικές  χώρες, από τη δημιουργία του ΟΠΕΚ, χρησιμοποιούσαν τη δυνατότητα της παραγόμενης ποσότητας (προσφορά) ως μέσον επηρεασμού και διαμόρφωσης της τιμής του πετρελαίου.

Παρά τις  συχνές διαφωνίες  που υπήρχαν , κατά καιρούς, τελικά πάντοτε ακολουθείτο η πολιτική της προσαρμογής της προσφοράς στην διαμορφούμενη  ζήτηση. Βεβαίως , η διαμεσολάβηση των προθεσμιακών αγορών και της αγοράς  παραγώγων , προκαλούσε σχετική απόκλιση από τις υποκείμενες τιμές.

Μετά την επελθούσα συμφωνία των τεσσάρων χωρών παραγωγών πετρελαίου – Σαουδική Αραβία, Ρωσία, Κατάρ, Βενεζουέλα- να διατηρήσουν το ύψος της παραγωγής στο επίπεδο του Ιανουαρίου 2016 , έχουμε τη δήλωση του Ιρανού υπουργού πετρελαίου, Bijan NamdarZanganeh,  με την οποία συμφωνεί με την απόφαση της Doha. Βέβαια, θα πρέπει να σημειώσουμε ότι τα επίπεδα παραγωγής του Ιανουαρίου είναι τα μέγιστα ιστορικά.

Ο ΟΠΕΚ προβλέπει ότι η κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου θα πλήξει την παραγωγή των ανταγωνιστών

a FILE PICTURE showing OPEC officials. EPA/HERBERT NEUBAUER

Ο ΟΠΕΚ προβλέπει ότι η παροχή πετρελαίου από χώρες που δεν είναι μέλη του θα καταγράψει μεγαλύτερη της αναμενόμενης μείωσης φέτος λόγω της κατάρρευσης των τιμών, αυξάνοντας την ανάγκη για αργό από τον οργανισμό.

Ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών ανέφερε σε έκθεσή του ότι η προσφορά εκτός του ΟΠΕΚ θα μειωθεί κατά 660.000 βαρέλια την ημέρα το 2016, με τις ΗΠΑ να ηγούνται της τάσης αυτής. Τον περασμένο μήνα, ο ΟΠΕΚ προέβλεψε μείωση κατά 380.000 βαρέλια την ημέρα.

Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΠΕΚ, τα μέλη του οργανισμού παρήγαγαν λιγότερο πετρέλαιο τον Δεκέμβριο, μειώνοντας την υπερβάλλουσα προσφορά στην αγορά.

Προβλήματα στο εσωτερικό του ΟΠΕΚ προκαλεί η πτώση των τιμών του πετρελαίου

Προβλήματα στον ΟΠΕΚ δημιουργεί η πτώση των τιμών του πετρελαίου. Φωτογραφία ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προσπάθησαν να ακυρώσουν την όποια συζήτηση για ενδεχόμενη έκτακτη σύγκληση του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών (ΟΠΕΚ) μετά τις δηλώσεις του υπουργού Πετρελαίου της Νιγηρίας ότι υπήρχε ανάλογο αίτημα από ένα-δύο μέλη του οργανισμού.

Τα προθεσμιακά συμβόλαια για το πετρέλαιο μπρεντ κινούνταν προς τα 30 δολάρια το βαρέλι κοντά στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 12 ετών πριν σημειώσουν και πάλι οριακή άνοδο. Από τα μέσα του 2014 έχουν χάσει περίπου τα τρία τέταρτα της αξίας τους.

Αυτές οι συνθήκες στην αγορά υποστηρίζουν το ενδεχόμενο μιας έκτακτης συνεδρίασης προκειμένου να συζητηθεί κατά πόσο ο ΟΠΕΚ θα πρέπει να αλλάξει στρατηγική, δήλωσε ο Νιγηριανός υπουργός Πετρελαϊκών Πόρτων Εμανουέλ Ίμπε Κασίκου σε δημοσιογράφους στο περιθώριο ενεργειακού συνεδρίου στο Αμπού Ντάμπι.

Γεωπολιτικοί Ανταγωνισμοί Με Όπλο Το Πετρέλαιο

analitis

Κάτι παραπάνω από ένα ευρώ για ένα λίτρο βενζίνης σούπερ καλούνται να πληρώσουν οι οδηγοί αυτοκινήτων στη Βιέννη. Η εξαιρετικά χαμηλή τιμή έχει σαφή αιτία, που δεν είναι άλλη από την ελεύθερη πτώση της τιμής του πετρελαίου, που μειώθηκε κατά το ήμισυ από το καλοκαίρι που πέρασε.

Η εξέλιξη αυτή πάντως δεν έδειξε να επηρεάζει τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες. Η σύνοδος του Οργανισμού Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών (ΟPEC) αποφάσισε προ τριών εβδομάδων στην αυστριακή πρωτεύουσα να διατηρήσει την παραγωγή πετρελαίου στα σημερινά επίπεδα. Όπως ανακοίνωσε στο κλείσιμο των εργασιών της συνόδου ο γενικός γραμματέας του OPEC Ελ Μπαντρί, «στο τέλος η σύνοδος αποφάσισε να διατηρήσει το επίπεδο παραγωγής στα 30 εκατομμύρια βαρέλια για τους επόμενους έξι μήνες».

O OPEC διατήρησε το επίπεδο παραγωγής

Η σύνοδος του ΟPEC αποφάσισε να διατηρήσει την παραγωγή πετρελαίου στα σημερινά επίπεδα

Στο προοίμιο της συνόδου του OPEC χώρες όπως η Βενεζουέλα και το Ιράν επιχείρησαν να επηρεάσουν τη Σαουδική Αραβία στην κατεύθυνση του περιορισμού της παραγωγής. Στόχος τους ήταν να αυξηθεί η τιμή του «μαύρου χρυσού» και κατ” επέκταση τα κρατικά τους έσοδα. Ωστόσο, οι Σαουδάραβες, οι μεγαλύτερη εξαγωγείς πετρελαίου στον κόσμο, ήταν αμετακίνητοι με αποτέλεσμα την περαιτέρω μείωση της τιμής του πετρελαίου. Αυτό συμπαρέσυρε και το ρούβλι, καθώς το ρωσικό νόμισμα απώλεσε σημαντικό ποσοστό της αξίας του στην παγκόσμια αγορά συναλλάγματος.

Πτώση πετρελαίου: Ιστορία δίχως τέλος

Νέες "σελίδες" γράφονται στην πολύμηνη ιστορία της πτώσης του πετρελαίου που μοιάζει να μην έχει τέλος. Η τιμή του εμπορεύματος υποχωρεί σταθερά εδώ και τρεις μήνες με τεράστιες επιπτώσεις για δεκάδες χώρες, από τις ΗΠΑ έως τη Ρωσία και το Ιράν. 

Την Παρασκευή δε, η τιμή του πετρελαίου βρέθηκε σε πραγματική ελεύθερη πτώση. Και ο λόγος; Ο OPEC –το καρτέλ πετρελαιοπαραγωγών χωρών που περιλαμβάνει τη Σαουδική Αραβία, το Ιράν, το Ιράκ και τη Βενεζουέλα- είχε μια σημαίνουσα συνάντηση στη Βιέννη στις 27 Νοεμβρίου. Η επικρατούσα άποψη στα «πηγαδάκια» που σχηματίστηκαν πριν τη συνάντηση ήταν ότι οι χώρες του OPEC θα αποφάσιζαν μείωση της παραγωγής τους με στόχο να δώσουν ώθηση τις τιμές του πετρελαίου. Αλλά στο τέλος, τα μέλη του καρτέλ δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν στο πώς θα αντιδράσουν και δεν έκαναν τίποτα. Οι τιμές του πετρελαίου «βούτηξαν» αμέσως, με το brent να διαπραγματεύεται τώρα κοντά στα 70 δολάρια το βαρέλι και το WTI να χάνει το επίπεδο των 67 δολαρίων. 

Σενάρια για Brent κάτω από τα $70/βαρέλι

inprecor

Οι τιμές του πετρελαίου θα συνεχίσουν να κινούνται πτωτικά ακόμη κι αν οι χώρες του ΟΠΕΚ μειώσουν την παραγωγή τους στα τέλη του μήνα, εκτιμά ένας από τους αναλυτές με τη μεγαλύτερη επιρροή στην αγορά.

Ο Gary Ross, διευθύνων σύμβουλος της Pira Energy Group, δηλώνει πως υπάρχει «ανισορροπία» μεταξύ προσφοράς και ζήτησης που θα αναγκάσει τις τιμές να κινηθούν πτωτικά ανεξάρτητα από οιαδήποτε μείωση της παραγωγής ανακοινωθεί στη σύνοδο των μελών του ΟΠΕΚ στη Βιέννη στις 27 Νοεμβρίου.

«Ο ΟΠΕΚ δεν μπορεί να επωμιστεί τον πόνο που απαιτείται για να διορθώσει την ανισορροπία» δήλωσε.

Και άλλοι παρατηρητές της αγοράς προβλέπουν περαιτέρω υποχώρηση στις τιμές. Ο Philip Verleger,οικονομολόγος για θέματα ενέργειας που έγραψε το σαββατοκύριακο ότι αναμένει την τιμή μετρητοίς του πετρελαίου Brent να υποχωρήσει στα 70 δολ. ανά βαρέλι ή ακόμη χαμηλότερα.

Η τιμή πετρελαίου Brent για συμβόλαια παράδοσης του επόμενου μήνα διαμορφώνεται περίπου στα 81,01 δολ. ανά βαρέλι, καταγράφοντας πτώση 25% από τα πρόσφατα υψηλά του Ιουνίου.

Ο κ. Pira συνεργάζεται με τους μεγαλύτερους πετρελαϊκούς ομίλους παγκοσμίως, τόσο ιδιωτικών όσο και κρατικά ελεγχόμενων, καθώς και με κρατικές υπηρεσίες και με επιχειρήσεις άλλων κλάδων σε περίπου 60 χώρες, όπως η Σαουδική Αραβία, η Ρωσία και η Κίνα. Γενικά όμως, τηρεί πολύ πιο χαμηλό προφίλ από ότι πολλοί ανταγωνιστές του.

Ο κ. Ross βρέθηκε πρόσφατα στο επίκεντρο επειδή ήταν μεταξύ εκείνων που από το καλοκαίρι προέβλεπαν υποχώρηση στις τιμές του πετρελαίου. Λίγο μετά ξεκίνησε η απότομη πτωτική πορεία.

ΑΝΑΤΡΟΠΕΣ ΦΕΡΝΕΙ Η ΡΑΓΔΑΙΑ ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ «ΜΑΥΡΟΥ ΧΡΥΣΟΥ»

iskra

Tου ΠΕΤΡΟΥ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ*

Σημαντικές γεωπολιτικές επιπτώσεις στη διεθνή σκηνή, συμπεριλαμβανομένης της Λατινικής Αμερικής, εγκυμονεί η ραγδαίαπτώση της τιμής του «μαύρου χρυσού». Ενώ μετά το 2011 η εν λόγω τιμή κυμαινόταν σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, μέσα στους τελευταίους τέσσερις μήνες έχει πέσει κατά 25% και δείχνει να σταθεροποιείται κάπου ανάμεσα στα 70-90 δολάρια.

Στην εξέλιξη αυτή συμβάλλει πλήθος παραγόντων, μεταξύ των οποίων ηεπιβράδυνση της βιομηχανικής ανάπτυξης στις αναδυόμενες οικονομίες και πρωτίστως στην Κίνα. Σημαντικό ρόλο παίζει και η ραγδαία αποδυνάμωση του ΟΠΕΚ. Παραδοσιακά, οι πετρελαιοπαραγωγοί χώρες του οργανισμού, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία, «τραβούσαν φρένο» στην πτώση των τιμών, μειώνοντας την πετρελαϊκή παραγωγή όταν αυτό κρινόταν αναγκαίο. Αυτή τη φορά, η Σαουδική Αραβία εμφανίζεται εντελώς απρόθυμη να μειώσει την παραγωγή, έστω και αν αυτό συνεπάγεται οικονομικό κόστος και για την ίδια.

Η αλλαγή συμπεριφοράς σχετίζεται ενδεχομένως με τη γεωπολιτική αναστάτωση στη Μέση Ανατολή(χάος στο Ιράκ, ενδυνάμωση του βασικού περιφερειακού αντιπάλου της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράν) που καθιστά άκρως επικίνδυνη μια ενδεχόμενη ρήξη του οίκου των Σαούντ με την Αμερική, τη βασική δύναμη που του παρέχει στρατιωτική προστασία. Ωστόσο, η βασική αιτία βρίσκεται σε μια άλλη εξέλιξητων τελευταίων χρόνων, που επήλθε αθόρυβα και δεν έχει αξιολογηθεί όπως θα έπρεπε: τη σταδιακή κατάκτηση ενεργειακής αυτάρκειας από την Αμερική, γεγονός που αποδυναμώνει τις χώρες οι οποίες στηρίζουν κατά κύριο λόγο ή και αποκλειστικά την οικονομική τους ανάπτυξη στους υδρογονάνθρακες. Χώρες στις οποίες συγκαταλέγονται κατ’ εξοχήν γεωπολιτικοί αντίπαλοι των ΗΠΑ, όπως η Ρωσία, τοΙράν και η Βενεζουέλα.

Η θεμελιώδης ανατροπή ήρθε με την –αμφιλεγόμενη, για περιβαλλοντικούς λόγους– τεχνολογική επανάσταση του σχιστολιθικού πετρελαίου (και φυσικού αερίου), που επέτρεψε την αξιοποίηση μέχρι χθες μη εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων. Μέσα σε λιγότερο από τρία χρόνια, η Αμερική αύξησε την παραγωγή πετρελαίου από 6,9 εκατ. βαρέλια τη μέρα σε 9,5 εκατ. και με αυτούς τους ρυθμούς ενδέχεται να γίνει η πρώτη πετρελαιοπαραγωγός χώρα του κόσμου προτού εκπνεύσει η τρέχουσα δεκαετία. Η αύξηση της προσφοράς, σε καιρούς χρονίζουσας οικονομικής ύφεσης, παρασύρει τις τιμές προς τα κάτω. Για κάθε 10 δολάρια πτώσης της τιμής του πετρελαίου, το έλλειμμα της Ρωσίαςαυξάνεται κατά 1% του ΑΕΠ.