Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟΚΑΠΗΛΩΝ

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΚΑΠΗΛΙΑΣ

Φωβέλ, ο αρχαιοκάπηλος πρόξενος της Γαλλίας, ισάξιος του Αγγλου Λόρδου Ελγιν

του Ανδρέα Δενεζάκη

Ηταν εκείνα τα χρόνια που οι «αρχαιόφιλοι» από τις «πολιτισμένες» χώρες της Ευρώπης άρχισαν να περιφέρονται στην υπό κατάρρευση Οθωμανική Αυτοκρατορία, κρατώντας στο ένα χέρι τον Παυσανία και τον Στράβωνα και στο άλλο σκαπανικά εργαλεία. Η Ελλάδα, πρώτος και βασικός προορισμός, η χώρα της ευκαιρίας, δέχτηκε την επιδρομή ολόκληρου σμήνους από αυτές τις ακρίδες.  Τα κατορθώματα των μεμονωμένων βανδάλων που έκλεβαν, βεβήλωναν, και κατέστρεφαν τα μνημεία του πολιτισμού των λαών της Μικράς Ασίας, της Ελλάδας και της Αιγύπτου, ενέπνευσαν ακόμα και τη δημιουργία ολόκληρων ομάδων. Οι επιδρομές συστηματοποιήθηκαν, οι ατομικές αναζητήσεις έγιναν συλλογικές.

Μια από αυτές τις συλλογικότητες, για παράδειγμα, δημιουργήθηκε στην Ιταλία το 1807, από τον Αγγλο Τσαρλς Ρόμπερτ Κοκρέλ (Charles Robert Cockerell), ένα είδος πολυεθνικής εταιρείας για την διενέργεια ανασκαφών στην Ελλάδα και τη διάθεση των ευρημάτων στην ευρωπαϊκή αρχαιοσυλλεκτική αγορά[1]. Τα μέλη της ήταν αρχιτέκτονες, κλασσικοί φιλόλογοι, τοπογράφοι και καλλιτέχνες. Στη σύνθεση της συμμορίας συμμετείχαν Αγγλοι, Γάλλοι, Γερμανοί, Αυστριακοί, Δανοί, Βαυαροί, Εσθονοί, κάθε καρυδιάς καρύδι. Στόχος της εταιρείας οι αρχαιολογικοί χώροι της Αίγινας, της Ολυμπίας και της Φιγαλίας.

Ολοι αυτοί περνούσαν από την Αθήνα όπου έβρισκαν φιλόξενο καταφύγιο, στο σπίτι του Αρχιερέα της αρπαγής και του εμπορίου αρχαιοτήτων, του πρόξενου της Γαλλίας, Λουί Φρανσουά Σεμπαστιάν Φωβέλ[2] (Louis François Sébastien Fauvel), αγόραζαν από τις «συλλογές» του ή εξοπλίζονταν με πρόθυμες συμβουλές και οδηγίες για το που θα βρουν αρχαιότητες, πως θα κάνουν ανασκαφές, πως θα λαδώσουν τους κατάλληλους ανθρώπους, πως θα τις μεταφέρουν και κάθε άλλη χρήσιμη πληροφορία για μια επιτυχημένη λεηλασία.

Φωβέλ, ο αρχαιοκάπηλος πρόξενος της Γαλλίας, ισάξιος του Αγγλου Λόρδου Ελγιν

Ηταν εκείνα τα χρόνια που οι «αρχαιόφιλοι» από τις «πολιτισμένες» χώρες της Ευρώπης άρχισαν να περιφέρονται στην υπό κατάρρευση Οθωμανική Αυτοκρατορία, κρατώντας στο ένα χέρι τον Παυσανία και τον Στράβωνα και στο άλλο σκαπανικά εργαλεία. Η Ελλάδα, πρώτος και βασικός προορισμός, η χώρα της ευκαιρίας, δέχτηκε την επιδρομή ολόκληρου σμήνους από αυτές τις ακρίδες.  Τα κατορθώματα των μεμονωμένων βανδάλων που έκλεβαν, βεβήλωναν, και κατέστρεφαν τα μνημεία του πολιτισμού των λαών της Μικράς Ασίας, της Ελλάδας και της Αιγύπτου, ενέπνευσαν ακόμα και τη δημιουργία ολόκληρων ομάδων. Οι επιδρομές συστηματοποιήθηκαν, οι ατομικές αναζητήσεις έγιναν συλλογικές.

Μια από αυτές τις συλλογικότητες, για παράδειγμα, δημιουργήθηκε στην Ιταλία το 1807, από τον Αγγλο Τσαρλς Ρόμπερτ Κοκρέλ (Charles Robert Cockerell), ένα είδος πολυεθνικής εταιρείας για την διενέργεια ανασκαφών στην Ελλάδα και τη διάθεση των ευρημάτων στην ευρωπαϊκή αρχαιοσυλλεκτική αγορά[1]. Τα μέλη της ήταν αρχιτέκτονες, κλασσικοί φιλόλογοι, τοπογράφοι και καλλιτέχνες. Στη σύνθεση της συμμορίας συμμετείχαν Αγγλοι, Γάλλοι, Γερμανοί, Αυστριακοί, Δανοί, Βαυαροί, Εσθονοί, κάθε καρυδιάς καρύδι. Στόχος της εταιρείας οι αρχαιολογικοί χώροι της Αίγινας, της Ολυμπίας και της Φιγαλίας.

Ολοι αυτοί περνούσαν από την Αθήνα όπου έβρισκαν φιλόξενο καταφύγιο, στο σπίτι του Αρχιερέα της αρπαγής και του εμπορίου αρχαιοτήτων, του πρόξενου της Γαλλίας, Λουί Φρανσουά Σεμπαστιάν Φωβέλ[2] (Louis François Sébastien Fauvel), αγόραζαν από τις «συλλογές» του ή εξοπλίζονταν με πρόθυμες συμβουλές και οδηγίες για το που θα βρουν αρχαιότητες, πως θα κάνουν ανασκαφές, πως θα λαδώσουν τους κατάλληλους ανθρώπους, πως θα τις μεταφέρουν και κάθε άλλη χρήσιμη πληροφορία για μια επιτυχημένη λεηλασία.

Αρχαιοκαπηλίες και η ανάγκη επιστροφής των κλεμμένων από την Ελλάδα αρχαιοτήτων

Φρυκτωρίες διαδικτυακό κανάλι