Σελίδες

Τρίτη 28 Νοεμβρίου 2017

Η Γερμανία και τα χαμένα ελληνικά μυαλά


Από την αρχή της κρίσης το 2009 το ελληνικό ΑΕΠ μειώθηκε κατά 25%. Το χειρότερο είναι ωστόσο ότι εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες, με εξαιρετική επαγγελματική κατάρτιση, έφυγαν στο εξωτερικό. Η Ελλάδα χάνει τα μεγαλύτερα ταλέντα της. Με την επικράτηση του Αλέξη Τσίπρα το 2015 και την υποτροπή της οικονομίας, το κύμα εξόδου εντάθηκε για μια ακόμη φορά. Δημοφιλέστερος προορισμός είναι η Γερμανία, η οποία αριθμεί πλέον σχεδόν 160.000 νέους Έλληνες μετανάστες.
Σύμφωνα με το Κεντρικό Μητρώο Αλλοδαπών της Γερμανίας ο αριθμός των Ελλήνων αυξήθηκε στην περίοδο της κρίσης κατά 25%: από 278.063 το 2009 στους 348.475 το 2016. Στοιχεία για το μορφωτικό τους επίπεδο είναι μόνο μερικώς γνωστά. Σύμφωνα την Ένωση των Ιατρικών Συλλόγων Γερμανίας ο αριθμός των Ελλήνων γιατρών αυξήθηκε από 1863 το 2009 στους 3118 το 2016, σημειώθηκε δηλαδή μια αύξηση της τάξεως του 60%. Στις δε ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες ο αριθμός των Ελλήνων ερευνητών που εργάζονται σε γερμανικά ιδρύματα, αυξήθηκε σύμφωνα με τον Ανδρέα Γκολφινόπουλο από το Πανεπιστήμιο Ζίγκεν από 147 το 2000 στους 584 το 2014.
Με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα επανήλθε ένα φαινόμενο που είχε σχεδόν εξαφανιστεί. Νέοι άνθρωποι φεύγουν από τη χώρα για να εργαστούν στο εξωτερικό. Περίπου 400.000 άτομα υπολογίζεται ότι έχουν εγκαταλείψει την Ελλάδα τα τελευταία οκτώ χρόνια. Σε αντίθεση με το παρελθόν, οι περισσότεροι σήμερα δεν φεύγουν ανειδίκευτοι αλλά με πτυχία. 

Η σύγχρονη μετανάστευση έχει εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά από εκείνα της δεκαετίας του ‘50, του ‘60 και του ‘70. Τότε μετακινούνταν εργάτες, τώρα μετακινούνται άνθρωποι από τα μεσαία κοινωνικά στρώματα και στην πλειοψηφία τους με πανεπιστημιακά πτυχία. Αυτό σημαίνει ότι έχουμε ένα δυναμικό με διαφορετικά κοινωνικά και μορφωτικά χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου Μακεδονίας σχεδόν τα ¾ των νέων μεταναστών είναι απόφοιτοι πανεπιστημίου, ενώ στους μετανάστες της περιόδου έως το 1969 ο αντίστοιχος αριθμός κυμαίνονταν στο 6%. Σε αντίθεση με τους Gastarbeiter που κατάγονταν από αγροτικές και εργατικές οικογένειες, οι γονείς των σημερινών μεταναστών ανήκουν σε πολύ μεγάλο βαθμό στα μεσαία κοινωνικά στρώματα. Εξ ου και οι νέοι μετανάστες δεν στέλνουν σχεδόν καθόλου εμβάσματα στην Ελλάδα.Όσον αφορά τους λόγους για τους οποίους Έλληνες επιστήμονες επιλέγουν να μεταναστεύσουν συχνά, προβάλλεται ως επιχείρημα ότι ο αριθμός των πτυχιούχων τριτοβάθμιων ιδρυμάτων στην Ελλάδα είναι υπερβολικά μεγάλος. Όμως την κύρια ευθύνη για το brain drain φέρει το ελληνικό παραγωγικό μοντέλο, καθώς  η ελληνική οικονομία δεν δημιουργεί επαρκή ζήτηση για επιστήμονες. Παράγει προϊόντα και υπηρεσίες που δεν χρειάζονται σε αυτή τη φάση επιστήμονες, γιατί είναι προϊόντα χαμηλής προστιθέμενης αξίας. Άλλωστε αυτό το «αδιέξοδο» μοντέλο είναι ένας από τους βασικούς λόγους που οδήγησαν στην οικονομική κρίση.
Η χώρα έχει ανάγκη από ένα νέο οικονομικό μοντέλο το οποίο θα στηρίζεται στην παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας και ειδικά σε κλάδους που η Ελλάδα έχει ήδη συγκριτικά πλεονεκτήματα, π.χ. στο λάδι και το κρασί, προϊόντα που στις περισσότερες περιπτώσεις στέλνονται ακατέργαστα στο εξωτερικό.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου